Xem video sau
Cùng nghe bài hát sau và nêu cảm nhận của em nhé!


Tiết 19 + 20:
Cô bé bán diêm
GV: Phan Thị Mạc Yến
I. GIỚI THIỆU chung
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
Những điều cần biết thêm về nhà văn
An-đec-xen?
Hans Christian Andersen (1805 – 1875), là nhà văn người Đan Mạch chuyên viết truyện cổ tích cho thiếu nhi. Vua Đan Mạch đã ưu ái Andersen khi ông còn trẻ tuổi và đã trả các khoản tiền học phí cho ông. Trong suốt thời thơ ấu, ông có một tình yêu nồng nhiệt đối với văn học. Ông được biết đến vì thuộc làu các vở kịch của Shakespeare và tự trình diễn các vở kịch bằng những con rối gỗ. Năm 1816 khi cha ông qua đời, ông làm thợ học dệt vải và cả thợ may, sau đó thì vào làm trong nhà máy thuốc lá. Năm 14 tuổi, Andersen có chất giọng cao và đã được kết nạp vào nhà hát Hoàng gia Đan Mạch. Sau đó, Andersen chuyển hẳn sang viết văn.
I. Giới thiệu chung:
1. Tác giả:
An–đec–xen (1805 – 1875), là nhà văn người Đan Mạch.
Ông được biết đến là “Người kể chuyện cổ tích” nổi tiếng thế giới.
Truyện của ông đem đến cho độc giả cảm nhận về niềm tin và lòng yêu thương đối với con người.
Các tác phẩm của An-đec-xen

- “Cô bé bán diêm” là một trong những truyện kể nổi tiếng nhất của nhà văn An –đéc –xen. Văn bản trích gần hết truyện ngắn “Cô bé bán diêm”.
2. Tác phẩm
II.
Đọc - hiểu văn bản
Đọc văn bản với một số chú thích 2, 3, 5, 7, 8, 10, 11 SGK/67, 68.
2. Hãy kể tóm tắt nội dung câu chuyện?
3. Hãy xác định: thể loại, PTBĐ, ngôi kể và bố cục đoạn trích và nội dung chính mỗi phần?
4. Phần thứ 2 là trọng tâm, có thể chia làm mấy đoạn nhỏ? Dựa vào đâu có thể chia như vậy?
Văn bản:
Cô bé bán diêm
Xem đoạn phim sau và nêu cảm nhận?
Tóm tắt

Vào một đêm giao thừa, ngoài đường phố lạnh giá xuất hiện một em bé ngồi nép trong một góc tường, rét buốt nhưng không dám về nhà vì sợ bố đánh bởi em chưa bán được bao diêm nào. Em quyết định quẹt một que diêm để sưởi ấm. Lần quẹt thứ nhất em thấy ánh lửa của lò sửa, lần quẹt thứ hai thấy bàn ăn có ngỗng quay, lần quẹt thứ ba thấy cây thông nô en, lần quẹt thứ tư thấy bà hiện về. Em quẹt hết những que diêm còn lại hai bà cháu bay về chầu thượng đế. Buổi sáng mồng một đầu năm người ta thấy thi thể của em bé giữa những bao diêm. Và không ai biết được những diệu kỳ diệu em bé đã thấy.
Hãy tóm tắt văn bản sau khi đã đọc đoạn trích trên?


2. PTBĐ: Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

1. Thể loại: Truyện ngắn
II. Đọc – hiểu văn bản
3. Bố cục: 3 phần
- Phần 1 : Từ đầu đến “cứng đờ ra”
=> Cô bé bán diêm trong đêm giao thừa.
- Phần 2: Từ “Chà!” đến “về chầu Thượng đế”.
=> Các lần quẹt diêm – thực tại và mộng tưởng.
- Phần 3: Còn lại.
=> Cái chết thương tâm của cô bé bán diêm.
Hãy xác định: Thể loại, PTBĐ, ngôi kể và bố cục đoạn trích và nội dung chính mỗi phần?
a. Số phận của em bé bán diêm
4. Phân tích
Mồ côi mẹ, bà nội hiền hậu cũng đã mất, gia sản tiêu tán.
Sống với cha trong một xó tối tăm.
Bố nghiện rượu, hay đánh đập, chửi rủa em.
Em cô đơn, đói rét, phải đi bán diêm để kiếm sống.
Cô đơn đi bán diêm giữa đêm giao thừa.
Thời tiết khắc nghiệt (rét buốt) – em đầu trần, chân đất, bụng đói, đang dò dẫm trong bóng tối.
Không bán được diêm, em không dám về vì sợ bố đánh.
 Đáng thương, thiếu thốn từ vật chất lẫn tinh thần.
 Hoàn cảnh tội nghiệp và đáng thương.
Hình ảnh em bé bán diêm hiện lên trong bối cảnh ntn ở đêm giao thừa?
Vì sao đêm giao thừa em lại không dám về nhà? Lúc này em bé đang ở đâu trên đường
Hoàn cảnh của em bé bán diêm được tác giả xây dựng ntn?
Hình ảnh đối lập
Trời đông giá rét, tuyết rơi
Cô bé đầu trần, chân đất
Đêm giao thừa, trời tối đen
Cửa sổ mọi nhà đều rực
sáng ánh đèn
Cô bé bụng đói, cả ngày chưa ăn gì
Phố sực nức mùi ngỗng quay
Ngôi nhà đẹp đẽ xinh xắn, nơi em sống đầm ấm xưa kia
Chui rúc 1 xó tối tăm lạnh lẽo
 Làm nổi bật tình cảnh hết sức tội nghiệp của cô bé, tác động đến lòng trắc ẩn của người đọc.
Em hãy tìm những chi tiết đối lập trong phần đầu của văn bản?
Một số hình ảnh về trẻ em lang thang ở Việt Nam
Đối với trẻ mồ côi, bất hạnh chúng ta cần phải làm gì?
Chúng ta cần phải bảo vệ, che chở, chia sẻ và đùm bọc những đứa bé mồ côi, bất hạnh.
II. Đọc – hiểu văn bản
4. Phân tích
a. Số phận của bé bán diêm
- Gia cảnh đáng thương: người thân yêu thương em là bà và mẹ đã mất từ lâu, nỗi khốn khổ khiến người bố trở nên thô bạo, em phải tự đi bán diêm kiếm sống.
- Em bé phải chịu cảnh ngộ đói rét, không nhà, không người yêu thương ngay cả trong đêm giao thừa.
b. Lòng thương cảm của tác giả đối với cô bé bán diêm.
4. Phân tích
Cuộc sống thực tế và mộng tưởng của cô bé bán diêm qua các lần quẹt diêm.
Em bé quẹt diêm 5 lần và mộng tưởng đẹp đẽ cứ hiện ra.
Câu chuyện của em bé bán diêm được tiếp tục nhờ 1 chi tiết lặp lại nhiều lần. Đó là chi tiết?

Phân tích ý nghĩa hình ảnh ngọn lửa diêm?
*
- Lần 1:
Ngồi trước lò sưởi lửa cháy vui mắt toả hơi nóng dịu dàng
=> Vì em đang rét, muốn được sưởi ấm.
- Lần 3: Cây thông Noel, ngọn nến sáng rực, lấp lánh..
Em bé muốn được đón niềm vui, hi vọng vào năm mới.
- Lần 2: Bàn ăn, đồ quý giá, ngỗng quay …
Vì em đang đói, muốn ăn (đã giữa đêm khuya rồi)
*
- Lần 4: Thấy Bà nội hiện về đang mỉm cười với em.
- Vì vậy lời cầu xin của em vang lên thống thiết sâu sâu
- Lần 5: Em quẹt tất cả những que diêm còn lại trong bao
Những mộng tưởng thể hiện ước mơ của em bé
Về một mái ấm gia đình.
Về sự ấm no hạnh phúc.
Được ăn ngon mặc đẹp
Được vui chơi, sống trong tình yêu thương
 Các mộng tưởng của em bé diễn ra lần lượt theo thứ tự hợp lí (phù hợp với tâm lí tuổi thơ và hoàn cảnh thực tế của em)
+ Lần 1: Vì trời rét mướt
+ Lần 2: Vì cả ngày bụng đói
+ Lần 3: Vì đó là đêm giao thừa
+ Lần 4: Vì “bà nội” hiện lên đem đến cho em tình yêu thương ấm áp.
+ Lần 5: Vì là em muốn níu giữ bà lại, muốn đi với bà...
Mộng tu?ng
Thực tế
Ước m¬
Lần
1
Em ngồi tru?c một lò sưu?i bằng
sắt, lửa cháy nom vui mắt, hơi
nóng dịu dàng
Lửa tắt, lò sưu?i biến mất,
em nghĩ đến bị cha mắng
Mong đưu?c
sư?i ấm
Lần
2
Bàn an có ngỗng quay, ngỗng
nhảy ra khỏi đĩa tiến về phía em.
Bức tưu?ng lạnh lẽo và
phố xá vắng teo lạnh buốt
Mong đưu?c an
ngon
Lần
3
Nến bay lên, bay mãi
biến thành nh?ng ngôi sao.
Mong đưu?c
vui choi
Lần
4
Bà đang mỉm cưu?i với em, em
reo lên, cho cháu đi với, xin
Thưu?ng đế cho cháu về với Bà.
?o ảnh rực sáng biến mất
( Bà biến mất ).
Mong đư?c bà
che chở và
yêu thưuong
Lần
5
Bà cầm tay em, hai Bà cháu bay
lên cao chẳng còn đói rét đau
buồn nào đe doạ.
Em về chầu Thưu?ng đế
(em đã chết)
Mong đu?c mãi
ở cùng bà
. => Sáng sủa, ấm áp.
=> Tối tam, lạnh lẽo.
=> Giàu có, sung túc.
=>Nghèo khổ, thiếu thốn
=> Vui tươi, đẹp đẽ
=> Xót xa, thuong cảm
=> Vui sưu?ng
=> Dau khổ, tuyệt vọng
=> Hạnh phúc dạt dào.
=> Phũ phàng, tàn nhẫn
các lÇn
quÑt diªm
Cây thông Noel trang trí lộng lẫy với ngàn ngọn nến sáng rực.
Vì sao biết những gì mình trông thấy chỉ là ảo ảnh mà cô bé vẫn tiếp tục quẹt những que diêm còn lại?
Qua lời van xin của em bé ở lần quẹt diêm thứ 4, em có biết những gì mình trông thấy là mộng tưởng không??
Trong 5 lần quẹt diêm thì lần nào mang đến cho em bé hạnh phúc nhất? Vì sao?
Lần quẹt diêm thứ tư vì em đã thấy được người bà mà em yêu thương nhất.
Em biết những gì mình trông thấy chỉ là mộng tưởng.
 Em vẫn muốn sống trong ảo ảnh đó. Vì qua ánh sáng que diêm, em được gặp bà, ngọn lửa que diêm vừa có thể sưởi ấm và vừa thắp sáng lên thế giới mộng ảo mang lại hạnh phúc cho em trong thế giới thực tại mà em đang sống.
- Mộng tưởng đẹp thể hiện khát khao cháy bỏng của cô bé về 1 cuộc sống tốt đẹp và hạnh phúc. Các mộng tưởng diễn ra theo trình tự hợp lý sau mỗi lần quẹt diêm.
- Khi diêm tắt, em bé trở về với thực tế phũ phàng
- Tương phản, đối lập, mộng tưởng đan xen thực tế...
 Cuộc sống trên trần gian chỉ là buồn đau, đói rét với người nghèo khổ và phê phán sự thờ ơ lạnh lùng của những người xung quanh.
Kể chuyện đan xen, đối lập giữa thực tế và mộng tưởng  Nổi bật khát khao cháy bỏng và tình cảnh đáng thương của cô bé bán diêm/ của những người cùng khổ trong xã hội
 Andersen đã thấu hiểu và nâng niu ước mơ tuổi thơ.
Phải biết trân trọng tình cảm gia đình và hạn phúc bình dị bên người thân + Sống phải biết ước mơ, biết giữ tâm hồn trong sáng.
Thông qua câu chuyện nhà văn đã gửi đến mọi người bức thông điệp gì?
Khung cảnh và cuộc sống của con người sau đêm giao thừa đã được miêu tả ntn? Còn em bé thì sao?
 Số phận bất hạnh của những con người đau khổ
Cái chết của cô bé bán diêm
- Là cái chết đẹp về thể xác nhưng linh hồn, khát vọng của bé như vẫn sống với “đôi má hồng, đôi môi đang mỉm cười”.
- Cái chết bi kịch nhưng vẫn lại sự hy vọng cho chúng ta về 1 cuộc sống tươi đẹp hơn.
- Biện pháp nghệ thuật đối lập.
- Kết thúc truyện thể hiện nỗi day dứt, xót xa của nhà văn đối với em bé bất hạnh.
Qua cái chết của em bé bán diêm, nhà văn Andersen muốn nhắn nhủ điều gì với chúng ta, em có suy nghĩ gì về tấm lòng của nhà văn?
“đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười”
 Cái chết không bi luỵ mà được miêu tả rất đẹp
 Cái chết của một người toại nguyện
- Cảm thông, thương xót.
Con người phải biết yêu thương đùm bọc nhau & Quan tâm đến trẻ em
Lên án sự thờ ơ, lãnh đạm của mọi người trong xã hội trước số phận đáng thương của những mảnh đời bất hạnh.
- Ngợi ca vẻ đẹp, khát vọng ước mơ trong tâm hồn của cô bé bán diêm.
II. Đọc – hiểu văn bản
4. Phân tích
Số phận của bé bán diêm
Lòng thương cảm của tác giả đối với cô bé bán diêm
- Đồng cảm với khát khao hạnh phúc của em bé (qua những mộng tưởng của em bé về chiếc lò sưởi ấm áp, bữa cơm ngon, cảnh đầm ấm với người bà đã khuất…)
- Cách kết thúc truyện thể hiện nỗi day dứt, nỗi xót xa
của nhà văn với em bé bất hạnh.
III. Tổng kết
Giáo án của Hạnh Nguyễn: https://www.facebook.com/HankNguyenn
1. NGHỆ THUẬT
Miêu tả rõ nét cảnh ngộ và nỗi khổ cực của em bé bằng những chi tiết, hình ảnh đối lập nhau.
Sắp xếp trình tự sự việc nhằm khắc hoạ tâm tư em bé trong cảnh ngộ bất hạnh.
Sáng tạo trong cách kể chuyện
2. NỘI DUNG
- Truyện thể hiện niềm thương cảm sâu sắc của nhà văn đối với những số phận bất hạnh
Hiện nay còn rất nhiều những hoàn cảnh éo le như em bé bán diêm trong truyện. Hãy lấy ví dụ và cho biết xã hội ta đã có những tổ chức, hành động nào giúp đỡ cho các em có hoàn cảnh khó khăn? Bản thân em đã tham gia hoạt động nhân đạo nào chưa?
GÓC CHIA SẺ
请大家
投我一票
Luyện tập
Trò chơi: Mua diêm
Hãy giúp em bé bán được nhiều bao diêm để em trở về nhà đón giao thừa với gia đình nhé!
Mỗi câu trả lời đúng là em đã mua giúp em nhỏ một bao diêm rồi! Giơ tay thật nhanh sau khi cô giáo đọc câu trả lời để gửi tình cảm của mình đến cô bé bán diêm nào!!!
请大家
投我一票
An-đéc-xen là nhà văn của nước nào?
A. Đan Mạch.
B. Thuỵ Sĩ.
C. Pháp.
D. Thuỵ Điển.
Trong văn bản Cô bé bán diêm, các mộng tưởng của cô bé bán diêm mất đi khi nào?
C. Khi trời sắp sáng.
A. Khi bà nội em hiện ra.
D. Khi em bé nghĩ đến việc sẽ bị người cha mắng.
B. Khi các que diêm tắt.
请大家
投我一票
Em bé quẹt que diêm lần thứ nhất và tưởng như ngồi trước một lò sưởi. Ý nào nói đúng về mộng tưởng đó?
A. Em mơ về một mái ấm gia đình.
B. Em nhớ tới ngọn lửa mà bà nhen nhóm năm xưa.
C. Đang trải qua lạnh giá rét mướt, em mơ được sưởi ấm.
D. Em mơ ngọn lửa và hơi ấm lò sưởi xua tan cảnh tăm tối, lạnh lẽo của đời mình.
Ý nghĩa của mộng tưởng gặp bà và “cùng bay lên chầu Thượng đế” là gì?
D. Khao khát tình thương của bà trao cho.
B. Muốn được trường sinh bất tử.
C. Được gặp bà sống yên vui trong lòng bà.
A. Muốn thoát khỏi cảnh ngộ đen tối "chẳng còn đói rét, đau buồn nào đe doạ".
Nhận định nào nói đúng nội dung của truyện Cô bé bán diêm?
A. Gián tiếp nói lên bộ mặt của xã hội nơi cô bé bán diêm sống, đó là một cõi đời không có tình người.
B. Thể hiện niềm thương cảm của nhà văn đối với những em bé nghèo khổ.
C. Kể về số phận bất hạnh của một em bé nghèo phải đi bán diêm cả vào đêm giao thừa
D. Cả A, B, C
Sự thông cảm, tình thương yêu của nhà văn dành cho cô bé bán diêm được thể hiện qua việc miêu tả những chi tiết nào trong tác phẩm?
B. Miêu tả cảnh hai bà cháu cùng bay lên trời.
A. Miêu tả thi thể em bé với đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười.
C. Miêu tả các mộng tưởng ở mỗi lần quẹt diêm.
D. Cả A, B, C
请大家
投我一票
Vận dụng
Tưởng tượng rằng em có mặt lúc cô bé đang bán diêm/ lúc cô bé chết, em sẽ nói gì? Làm gì? Viết một đoạn kịch ngắn và diễn lại trong vòng 5 phút
Số phận bất hạnh của cô bé bán diêm (Cô bé bán diêm – An-đéc-xen)
Ở đất nước Đan Mạch xa xôi
Có cô bé bán diêm nghèo bất hạnh
Mẹ không còn, sống cùng cha ghẻ lạnh
Lấy rượu làm vui, quên mất đứa con thơ.
Đêm Nô-en lạnh lẽo những con đường
Em bé vẫn đầu trần, lang thang không bến đậu
Từng cánh cổn, bức tường và long người câm lặng
Em nép mình 1 góc nhỏ … cô đơn
Trong đêm đông giá rét bơ vơ
Em nhớ tới người bà hiền hậu
Người đã cho em một thời thơ ấu
Êm đềm, hạnh phúc, được yêu thương
Sáng hôm sau con phố sáng tưng bừng
Tiếng cười nói xôn xao mừng năm mới
Người ta thấy em bên góc đường trơ trọi
Xung quanh em còn lại những tàn diêm.
请大家
投我一票
Hướng dẫn tự học
Vẽ tranh về một chi tiết mà em thấy hay/ thích
Viết một cái kết khác cho câu chuyện
Soạn bài: “Trợ từ, thán từ”
Tạm biệt các em