Tiết 45. Bài 46. Cơ chế điều hòa sinh sản
Tại sao nói điều hòa sinh sản chủ yếu là điều hòa sinh tinh và sinh trứng?
- Sinh sản hữu tính ở động vật là quá trình kết hợp giữa tế bào sinh dục đực (tinh trùng) và tế bào sinh dục cái (trứng) để tạo thành hợp tử  hợp tử phát triển thành cơ thể.
 Qúa trình sinh sản ra tinh trùng và trứng có liên quan trực tiếp đến kết quả của sinh sản.
Cơ chế điều hòa sinh sản
Môi trường
Hệ thần kinh
Hệ nội tiết
Hoocmon
Tinh hoàn
Buồng trứng
Sinh tinh
Sinh trứng
Máu
Máu
Yếu tố nào có vai trò chủ yếu trong quá trình sinh tinh và sinh trứng?
I. Cơ chế điều hòa sinh tinh và sinh trứng
Hoocmôn
Tiết 45. Bài 46. Cơ chế điều hòa sinh sản
Tiết 45. Bài 46. Cơ chế điều hòa sinh sản
I. Cơ chế điều hòa sinh tinh và sinh trứng
1. Cơ chế điều hòa sinh tinh
Sơ đồ cơ chế điều hoà sinh tinh
ức chế tiết hoocmôn
GnRH
Vùng dưới đồi
Kích thích tuyến yên tiết FSH và LH
FSH
Tuyến yên
Kích thích ống sinh tinh sản xuất tinh trùng
LH
Testostêrôn
Kích thích tế bào kẽ tiết ra hoocmon testostêrôn
Tuyến yên
Tế bào kẽ
Kích thích phát triển ống sinh tinh và sản sinh tinh trùng
Tiết 45. Bài 46. Cơ chế điều hòa sinh sản
I. Cơ chế điều hòa sinh tinh và sinh trứng
1. Cơ chế điều hòa sinh tinh
- Cơ chế điều hòa sinh tinh:
+ Vùng dưới đồi tiết GnRH kích thích thùy trước tuyến yên tiết FSH và LH testosterone kích thích quá trình sản sinh tinh trùng
+ Khi nồng độ testostêrôn trong máu cao sẽ ức chế vùng dưới đồi và tuyến yên giảm tiết GnRH, FSH, LH


Tiết 45. Bài 46. Cơ chế điều hòa sinh sản
I. Cơ chế điều hòa sinh tinh và sinh trứng
2. Cơ chế điều hòa sinh trứng
GnRH
Vùng dưới
đồi
Kích thích tuyến yên tiết FSH và LH
FSH
Tuyến yên
Kích thích nang trứng phát triển và tiết ra ơstrôgen
LH
Ơstrôgen
- LH làm trứng chín, rụng và tạo thể vàng
Tuyến yên
Nang trứng + thể vàng
Làm cho niêm mạc tử cung phát triển dày lên để đón chờ trứng đã thụ tinh
Prôgestêrôn
Thể vàng
- Thể vàng tiết ra hooc môn Prôgestêrôn và ơstrôgen
Tiết 45. Bài 46. Cơ chế điều hòa sinh sản
I. Cơ chế điều hòa sinh tinh và sinh trứng
2. Cơ chế điều hòa sinh trứng
Cơ chế điều hòa sinh:
- Vùng dưới đồi tiết GnRH kích thích thùy trước tuyến yên tiết FSH và LH. Thể vàng tiết ra Ơstrogen và progesteron
- Nếu trứng không được thụ tinh thì thể vàng teo lại thoái hóa, vùng dưới đồi lai kích thích tiết GnRH …và một chu kì mới phát động trở lại để hình thành bao noãn mới.
+ Khi nồng độ prôgestêrôn và ơstrôgen trong máu cao sẽ ức chế vùng dưới đồi và tuyến yên giảm tiết GnRH, FSH, LH


I. CƠ CHẾ ĐIỀU HÒA SINH TINH VÀ SINH TRỨNG
2. Cơ chế điều hòa sinh trứng
Ngoài tác dụng của các hoocmôn ra, sự rụng trứng còn chịu ảnh hưởng của các tác động giao phối như: Ở thỏ và mèo chỉ sau khi giao phối trứng mới rụng.
*Liên hệ: Trong sản xuất người ta đã dùng những biện pháp gì để kích thích trứng chín và rụng giúp động vật sinh sản nhiều hơn?
Tiêm hoocmôn hoặc trộn vào thức ăn để kích thích quá trình chín và rụng trứng.
Từ sơ đồ điều hòa sinh trứng, hãy giải thích tại sao thuốc tránh thai có chứa ơstrôgen và prôgestêron lại có tác dụng tránh thai ?
Thuốc tránh thai chứa Ơstrôgen và Prôgestêrôn có tác dụng tránh thai.Vì khi uống thuốc tránh thai nồng độ Ơstrôgen và Prôgestêrôn trong máu cao ức chế vùng dưới đồi tiết GnRH  Tuyến yên giảm tiết FSH, LH => ức chế trứng chín và rụng.
Tiết 45. Bài 46. Cơ chế điều hòa sinh sản
I. Cơ chế điều hòa sinh tinh và sinh trứng
II. Ảnh hưởng của thần kinh và môi trường sống đến quá trình sinh tinh và sinh trứng
Một số ảnh hưởng của thần kinh và môi trường sống
Căng thẳng thần kinh kéo dài (stress).
Sợ hãi, lo âu, buồn phiền kéo dài gây rối loạn quá trình trứng chín và rụng, làm giảm sản sinh tinh trùng.
Một số ảnh hưởng của thần kinh và môi trường sống
Sự hiện diện và mùi của con đực tác động lên hệ thần kinh và nội tiết, qua đó ảnh hưởng đến quá trình phát triển, chín và rụng của trứng và ảnh hưởng đến hành vi sinh dục của con cái.
Một số ảnh hưởng của thần kinh và môi trường sống
Người nghiện thuốc lá, nghiện rượu, nghiện ma túy có quá trình sinh trứng bị rối loạn, tinh hoàn giảm khả năng sản sinh tinh trùng.
Một số ảnh hưởng của thần kinh và môi trường sống
Thiếu ăn, suy dinh dưỡng, chế độ ăn uống không hợp lí gây rối loạn quá trình chuyển hóa vật chất trong cơ thể, từ đó ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh và sinh trứng.
**Liên hệ: Trong chăn nuôi cần có biện pháp kỹ thuật gì để vật nuôi sinh trưởng và sinh sản tốt?
- Tạo điều kiện sống tốt nhất cho mọi vật nuôi.
- Có chế độ dinh dưỡng trong thời kỳ sinh sản.
1. Hoocmôn nào kích thích ống sinh tinh sản sinh ra tinh trùng?
LH
FSH
Ơstrogen
Progesteron
CÂU HỎI
2. Hoocmôn nào kích thích nang trứng chín và rụng trứng, duy trì thể vàng ?
Ơstrogen
FSH
Testosteron
LH
3. Cơ chế ngược trong điều hòa sinh tinh và sinh trứng được hiểu là ?
A: Khi nồng độ hoocmon sinh dục trong máu cao sẽ ức chế vùng dưới đồi và tuyến yên giảm tiết GnRH, FSH, LH
B: Khi nồng độ hoocmon sinh dục trong máu cao sẽ kích thích vùng dưới đồi và tuyến yên giảm tiết GnRH, FSH, LH
C: Khi nồng độ hoocmon sinh dục trong máu thấp sẽ ức chế vùng dưới đồi và tuyến yên giảm tiết GnRH, FSH, LH
D: Khi nồng độ hoocmon sinh dục trong máu thấp sẽ kích thích vùng dưới đồi và tuyến yên giảm tiết GnRH, FSH, LH