N
I
S

Ọ
H
H

9
C

Meï13. CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH
TIẾT
Boá GIỚI TÍNH
Con trai

Con gaùi

I. Nhiễm sắc thể giới tính

So sánh bộ NST của
Ruồi giấm cái với bộ
NST của Ruồi giấm
đực?
Ruồi giấm cái
- Giống nhau: có 3 cặp: 2 cặp hình V,
1 cặp hình hạt - NST tương đồng

Ruồi giấm đực

- Kh¸c nhau:
+ RG đực: có 1 cặp NST không tương đồng
+ RG cái: cặp NST tương ứng tương đồng

NST thường (A)

NST giới
tính (XX
XX và
XY)
XY

Bộ NST ở người

Bộ NST nữ 44A + XX
Bộ NST nam
44A + XY
- Số lượng: 2n = 46
- Cặp số 23 là NST giới tính:
+ Nữ: Cặp NST tương đồng XX.
+ Nam: Cặp NST không tương đồng XY.

SO
SÁNH
SỐ
LƯỢNG

HÌNH
DẠNG

CHỨC
NĂNG

NST GIỚI TÍNH

Chỉ có 1 cặp
- Có thể tương đồng
(XX) hoặc không
tương đồng (XY).
- Các cặp NST giới tính
ở cá thể đực và cái khác
nhau.

NST THƯỜNG

Có nhiều cặp
- Luôn tồn tại thành
từng cặp tương đồng.
- Các cặp NST thường
ở cá thể đực và cái
hoàn toàn giống nhau.

Mang gen quy định giới
Mang gen quy định
tính và các tính trạng các tính trạng thường.
thường có liên quan hoặc
không liên quan đến giới
tính.

Giới tính ở nhiều loài phụ thuộc vào sự có mặt của cặp XX hoặc
XY trong tế bào.

-Ở

v. v…
Người

Động vật có vú

Ruồi giấm

Giống cái: XX – Giống đực : XY

-Ở

v. v…
Ếch nhái

Chim

Bò sát

Giống cái: XY- Giống đực: XX

II. Cơ chế nhiễm sắc thể xác định giới tính

? Có mấy loại trứng và tinh trùng
được tạo ra qua giảm phân?

? Tinh trùng mang NST giới
tính nào thụ tinh với trứng để
tạo hợp tử phát triển thành con
trai hay con gái?

? Tại sao tỉ lệ con trai và con gái
sơ sinh là xấp xỉ 1 : 1 ?
- Do 2 tinh trùng tạo ra với tỷ lệ
ngang nhau và chúng tham gia
thụ tinh với xác suất ngang
nhau.

* Tỷ lệ trai gái xấp xỉ 1:1 trong các trường hợp:
- Số lượng cá thể phải lớn
- Không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố thiên tai dịch bệnh
- Trứng và tinh trùng thụ tinh hoàn toàn ngẫu nhiên
Giới

Nam

Nữ

Lứa tuổi
Bào thai

114

100

Lọt lòng

105

100

10 tuổi

101

100

Tuổi già

85

93

Yếu tố nào ảnh hưởng đến sự phân hóa giới tính ở
sinh vật?

III. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phân hóa giới tính:

Trứng
ủ ởtestêron
nhiệt độ
Dùngđược
metyl
tác
dưới
28°C
thành
đực.
động
vào sẽ
cánở
vàng
cái con
có thể
Còn
độbiến
trênthành
32°C cá
sẽ nở
làmnhiệt
cá cái
thành
đực. con cái.

Thầu dầu trồng trong ánh
sáng cường độ yếu thì số hoa
đực giảm

- Tiêm hooc môn sinh dục cái vào trứng gà trước khi ấp, trứng sẽ
nở ra toàn gà mái.
- Cắt tinh hoàn gà trống, gà sẽ biến đổi: màu lông bớt sặc sỡ, cựa
ngừng phát triển, không còn giao phối với gà mái nữa . . .
- Chăm sóc tốt heo nái, tỉ lệ sinh con cái nhiều hơn ( gấp 1,5 lần
con đực)
- Dưa chuột trồng nơi có nhiều CO2 sẽ cho tỉ lệ hoa cái cao hơn.

a. Bài học ở tiết này:
- Học bài, Trả lời câu hỏi 1,2,3,4,5 sgk/41.
- Đọc mục: “ Em có biết” sgk/41 để hiểu biết
thêm về sự thụ tinh trong ống nghiệm.
-Hoàn thành vở bài tập.
b. Bài mới: Chuẩn bị bài: DI TRUYỀN LIÊN
KẾT

- Xem lại kiến thức bài: Nhiễm sắc thể, lai hai
cặp tính trạng, phép lai phân tích.
- Đọc thông tin sgk + quan sát hình 13 trả lời
các câu hỏi mục  sgk.

“Con trai sinh ẻo lả, con gái chuẩn MEN”

Theo các chuyên gia, lệch lạc giới tính ở vị thành
niên không còn là hiện tượng hiếm gặp trong thời
điểm hiện nay khi Việt Nam đang trong giai đoạn văn
hoá mở. Toàn bộ những trẻ bị nghi ngờ về giới tính
được gia đình đưa đến khám phần lớn ở trong độ tuổi
chưa định hình nhân cách, lại dễ thần tượng, bắt
chước, dễ bị lôi kéo… nên nhiều trường hợp chính trẻ
cũng hoài nghi về giới tính thật của mình. Điều đáng
nói, chính sự thiếu hiểu biết, cách hành xử không
đúng của cha mẹ đã góp phần khiến trẻ rối loạn giới
tính, đẩy trẻ đến tình trạng lệch lạc nhanh hơn, nặng
hơn.