TRƯỜNG THCS EABUNG
VẬT LÝ 8
CƠ NĂNG
BÀI 20. CƠ NĂNG
- Khi một vật có khả năng thực hiện công cơ học, ta nói vật đó có cơ năng.
- Đơn vị của cơ năng là Jun (J)
Bài 20: CƠ NĂNG
Nhắc lại kiến thức
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
a) Động năng
1.Vật nào dưới đây co động năng ?
   A.Vật được gắn lò xo đang bị nén.
   B.Vật được treo vào một sợi dây.
   C.Quyển sách để trên bàn
   D.Quả bóng đang bay về phía cầu môn.
Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
Bài làm:
 Chọn đáp án D. quả bóng đang bay về phía cầu môn.
Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
4. Trên đường đi học về Hùng đố Dũng " Khi tớ và cậu ngồi học trong lớp, chúng mình có động năng không ? ". Dũng nói " Động năng của chúng mình bằng không vì chúng mình ngồi yên trên ghế, có chuyển động đâu ". Hỏi bạn Dũng nói sai hay đúng ?Tại sao ?
Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Bài làm:
Dũng nói thế chưa đúng vì tuỳ vào mốc được chọn.
Nếu chọn ghế làm mốc thì hai bạn không chuyển động so với ghế nên động năng sẽ bằng không.
Nhưng nếu chọn chiếc ô tô đang chạy ngoài đường thì hai bạn đang chuyển động so với ô tô nên hai bạn sẽ có động năng.
Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
b) Thế năng
1. Điền từ thích hợp vào chỗ trống
 - Nước ở trên cao có ................. vì khi rơi xuống nó có thể thực hiện ....................
 - Một lò xo bị nén có .................. vì khi được buông ra lò xo có thể thực hiện .......................
 - Một quả cầu bằng sắt và một quả cầu bằng gỗ có cùng đường kính cùng được đặt trên mặt bàn quả cầu bằng sắt có ........................ lớn hơn ................ quả cầu bằng gỗ vì khối lượng của nó
Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
Bài làm:
 - Nước ở trên cao có cơ năng vì khi rơi xuống nó có thể thực hiện công cơ học.
 - Một lò xo bị nén có cơ năng vì khi được buông ra lò xo có thể thực hiện công cơ học.
 - Một quả cầu bằng sắt và một quả cầu bằng gỗ có cùng đường kính cùng được đặt trên mặt bàn quả cầu bằng sắt có cơ năng lớn hơn cơ năng quả cầu bằng gỗ vì khối lượng của nó lớn hơn.
Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
2. Khi em đi cầu thang từ tầng 1 lên tầng 5 trong một ngôi nhà thì thế năng trọng trường của em so với mặt đất có thay đổi không ? Tại sao ?
Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
Bài làm:
 
Thay đổi vì thế năng có công thức Wt= mgh (h là độ cao so với mốc ), trong bài này thì mốc thế năng là mặt đất, mg không thay đổi => khi đi lên từ tầng 1 đến tầng 5 thì độ cao h thay đổi (tăng lên ) => thế năng tăng (thay đổi).
Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
4.Bạn Thịnh nói "Thế năng trọng trường của một vật ở một vị trí nhất định luôn không thay đổi".
  Bạn Vượng nói "thế năng trọng trường của một vật ở vị trí nhất định luôn có thể thay đổi giờ ta chọn vật nào làm mốc để tính độ cao"
  Theo em bạn nào nói chính xác hơn ?
Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
Bài làm:
 Bạn vượng nói chính xác hơn vì 1 vật ở 1 vị trí nhất định có thể thay đổi khoảng cách của vật tới mốc tùy thuộc vào mốc ta chọn. Do đó thế năng trọng trường của vật cũng thay đổi tùy theo khoảng cách từ vật tới các mốc khác nhau.


Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
5. Một đèn chùm treo ở trần nhà cách mặt sàn 4,5 mét. Thế năng trọng trường của đèn chùm so với mặt sàn lớn hơn hay nhỏ hơn thế năng trọng trường của nó so với mặt bàn ? Biết rằng bàn cao 1 m.
Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
Bài làm:
Khoảng cách từ chùm đèn treo đến mặt bàn là:
  s′ = s − s0 = 4, 5 − 1 = 3, 5 (m)
Vì thế năng trọng trường phụ thuộc vào khối lượng và độ cao của vật, mà vì cùng một vật (chùm đèn) nên khối lượng là như nhau, mặt khác độ cao của đèn sao với mặt sàn thì lớn hơn độ cao của đèn so với mặt bàn nên thế năng trọng trường của đèn đối với mặt sàn lớn hơn. 
.


Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
c) Cơ năng
1. Một vật có cơ năng khi 
khối lượng của vật rất lớn.                               
B. vật có khả năng thực hiện công.
C. vật có kích thước lớn.                                     
D. vật ở thể rắn.


Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
Bài làm:
Chọn đáp án B. vật có khả năng thực hiện công.



Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
2. Hai máy bay có khối lượng như nhau một chiếc bay ở độ cao 2 km với vận tốc 200 km tren giờ giết thứ hai bay ở độ cao 3000 m với vận tốc 100 m/s. Hỏi máy bay nào có cơ năng lớn hơn ?

Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
Bài làm:
Đổi 100 m/s=360 km/h ; 3000 m=3 km.
Ta có:độ cao của máy bay 1 là 2 km, độ cao của máy bay 2 là 3 km.
=>Thế năng hấp dẫn của máy bay 2 > thế năng hấp dẫn của máy bay 1.
Ta lại có: vận tốc của máy bay 1 là 200 km/h, vận tốc của máy bay 2 là 360 km/h; 2 máy bay có khối lượng như nhau
=>động năng của máy bay 2 > động năng của máy bay 1.
Do đó tổng động năng và thế năng hấp dẫn của máy bay 2 >  tổng động năng và thế năng hấp dẫn cuả máy bay 1.
Mà cơ năng của vật bằng tổng động năng và thế năng của vật, nhưng trong trường hợp này không có thế năng đàn hồi nên máy bay 2 có cơ năng lớn hơn.





Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
1.Trả lời các câu hỏi
- Ở thời cổ, trong các trận chiến, khi muốn phá cổng thành, người ta lao những khúc gỗ lớn vào cánh cổng. Tại sao?
- Khi ngồi trên ô tô đang đi, động năng của em thay đổi như thế nào ?
- Tối thứ Bảy, cả nhà đang ngồi xem ti vi ở phòng khách thuộc tầng hai trong ngôi nhà. Mỗi thành viên trong gia đình có thế năng trọng trường không ? Nếu có thì thế năng trọng của ai lớn nhất ?
- Tại sao khi xây dựng nhà máy thuỷ điện, người ta thường chọn địa điểm thượng nguồn của một dòng sông và phải đắp đập, xây hồ chứa nước ?
- Tìm hiểu sự thay đổi cơ năng của các thiết bị gia đình em đang sử dụng hoặc đồ chơi của em bé
Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Trả lời các câu hỏi và làm các bài tập sau
Bài làm:
- Ở thời cổ, trong các trận chiến, khi muốn phá cổng thành, người ta lao những khúc gỗ lớn vào cánh cổng, vì khi đó sẽ tạo ra động năng, mà động năng lại phụ thuộc vào khối lượng, những khúc gỗ lớn sẽ có khối lượng lớn, do đó động năng sinh ra cũng lớn và có thể đẩy cánh cổng ra. 
- Khi ngồi trên xe ô tô thì em sẽ có động năng so với mặt đường, cây cối xung quanh, còn đối với xe (hoặc các vật trong xe) thì động năng của em bằng 0.
- Mỗi thành viên trong gia đình đều có thế năng trọng trường. Vì mọi người đều ở tầng hai nên người có khối lượng lớn nhất sẽ là người có thế năng trọng trường lớn nhất trong gia đình đó.
- Người ta thường chọn địa điểm của thượng nguồn dòng sông và phải đắp đập,xây hồ nước vì ở đó nước chảy xiết và mang thế năng trọng trường lớn,lúc chảy xuống  có thể quay tua bin tạo ra điện thế.
 



Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
- Sự thay đổi cơ năng của một vài thiết bị trong gia đình :
Bình nóng lạnh biến đổi điện năng thành nhiệt năng làm nóng nước.
Quạt biến đổi điện năng thành cơ năng tạo ra gió.
Quả lắc trong đồng hồ biến đổi thế năng thành động năng và ngược lại
Bài 20: CƠ NĂNG
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP


Bài 20: CƠ NĂNG
E. HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG

Hướng dẫn về nhà

Học kỹ phần ghi nhớ
Làm bài tập còn lại trong sách bài tập
Chuẩn bị bài mới : Bài 21 NHIỆT NĂNG.
Giờ học đã kết thúc