TRƯỜNG TH TĂNG DOÃN VĂN

Môn Tiếng Việt lớp 3
BÀI 3: CÓC KIỆN TRỜI (T1, 2)
GV:Thân Hữu Tuấn

Tìm lời giải cho câu đố sau :
Trông tôi xấu xí, xù xì
Đêm về người ngủ, tối về bắt sâu
Khi nào trời nắng quá lâu
Tôi kêu mấy tiếng, mưa đâu quay về.
( Là con gì ? )

LUYỆN ĐỌC

TAI
NGHE
MẮT
DÕI

TAY DÒ

Đọc

Cóc kiện trời

Ngày xưa, có một năm trời hạn hán, ruộng đồng nứt nẻ, cây cối trụi trơ, chim
muông khát khô.
Cóc thấy nguy quá, bèn lên thiên đình kiện Trời. Dọc đường, gặp cua, gấu, cọp, ong,
cáo. Tất cả đều xin đi theo.
Đến cửa Nhà Trời, chỉ thấy một cái trống to, cóc bảo:
- Anh cua bò vào chum nước này, cô ong đợi sau cánh cửa. Còn chị cáo, anh gấu,
anh cọp thì nấp hai bên.
Sắp đặt xong, cóc lấy dùi đánh ba hồi trống. Thấy cóc dám náo động thiên đình, Trời
nổi giận, sai gà ra trị tội. Gà vừa bay đến, cáo nhảy xổ tới, cắn cổ gà tha đi. Trời sai chó
bắt cáo. Chó mới ra tới cửa đã bị gấu quật ngã. Trời sai Thần Sét trị gấu. Thần Sét hùng
hổ đi ra, chưa kịp nhìn địch thủ đã bị ong bay ra đốt túi bụi. Thần nhảy vào chum nước,
lập tức cua giơ càng ra kẹp. Thần đau quá, nhảy ra thì bị cọp vồ.

Đọc

Cóc kiện trời

Trời đành mời cóc vào. Cóc tâu:
- Muôn tâu Thượng đế! Đã lâu lắm rồi, trần gian không hề có mưa. Thượng đế
cần làm mưa ngay để cứu muôn loài.
Trời dịu giọng:
- Thôi cậu về đi. Ta sẽ cho mưa xuống!
Lại còn dặn thêm:
- Lần sau, hễ muốn mưa, cậu chỉ cần nghiến răng báo hiệu cho ta!
Cóc về đến trần gian thì nước đã ngập cả ruộng đồng.
Từ đó, hễ cóc nghiến răng là trời đổ mưa.
Truyện cổ Việt Nam

Thứ

ngày tháng năm 2026
TIẾNG VIỆT
Bài 3: CÓC KIỆN TRỜI

1. Hướng dẫn đọc.
Đọc trôi chảy toàn bài, ngắt nghỉ câu đúng, chú ý câu dài. Đọc
diễn cảm các lời thoại với ngữ điệu phù hợp.
2. Chia đoạn.

+ Đoạn 1: Từ đầu đến xin đi theo.
+ Đoạn 2: Tiếp theo cho đến bị cọp vồ
+ Đoạn 3: Còn lại.

Đọc

Cóc kiện trời

Ngày xưa, có một năm trời hạn hán, ruộng đồng nứt nẻ, cây cối trụi trơ, chim
muông khát khô.
Cóc thấy nguy quá, bèn lên thiên đình kiện Trời. Dọc đường, gặp cua, gấu, cọp, ong,
cáo. Tất cả đều xin đi theo.
Đến cửa Nhà Trời, chỉ thấy một cái trống to, cóc bảo:
- Anh cua bò vào chum nước này, cô ong đợi sau cánh cửa. Còn chị cáo, anh gấu,
anh cọp thì nấp hai bên.
Sắp đặt xong, cóc lấy dùi đánh ba hồi trống. Thấy cóc dám náo động thiên đình, Trời
nổi giận, sai gà ra trị tội. Gà vừa bay đến, cáo nhảy xổ tới, cắn cổ gà tha đi. Trời sai chó
bắt cáo. Chó mới ra tới cửa đã bị gấu quật ngã. Trời sai Thần Sét trị gấu. Thần Sét hùng
hổ đi ra, chưa kịp nhìn địch thủ đã bị ong bay ra đốt túi bụi. Thần nhảy vào chum nước,
lập tức cua giơ càng ra kẹp. Thần đau quá, nhảy ra thì bị cọp vồ.

Đọc

Cóc kiện trời

Trời đành mời cóc vào. Cóc tâu:
- Muôn tâu Thượng đế! Đã lâu lắm rồi, trần gian không hề có mưa. Thượng đế
cần làm mưa ngay để cứu muôn loài.
Trời dịu giọng:
- Thôi cậu về đi. Ta sẽ cho mưa xuống!
Lại còn dặn thêm:
- Lần sau, hễ muốn mưa, cậu chỉ cần nghiến răng báo hiệu cho ta!
Cóc về đến trần gian thì nước đã ngập cả ruộng đồng.
Từ đó, hễ cóc nghiến răng là trời đổ mưa.
Truyện cổ Việt Nam

3. Luyện đọc và tìm hiểu bài.
nứt
trụi
lưỡi tầm sét
nẻ,
trơ,
Ngày xưa,/ có một năm trời nắng hạn rất lâu,/ ruộng đồng
nứt nẻ,/ cây cỏ trụi trơ,/chim muông khát khô cả họng.//
Giải nghĩa từ.
Thiên đình

Náo động

Túng thế (núng thế)

Lưỡi tầm sét

Trần gian

Địch thủ

Giải nghĩa từ:
Thiên đình: Triều đình ở trên trời, theo tưởng
tượng của người xưa.

Giải nghĩa từ:
Lưới tầm sét: Vũ khí hình cái búa của thần sét.

Giải nghĩa từ:
Địch thủ: Người đối chọi.

3 Trả

lời câu

hỏi
Câu 1: Các con vật xin theo Cóc đi

đâu? Vì sao?
- Các con vật xin theo Cóc lên thiên đình kiện Trời vì Trời
làm nắng hạn quá lâu, ruộng đồng nứt nẻ, cây cỏ trụi trơ,
chim muông khát khô cả họng, muôn loài đều khổ sở.

Câu 2: Cóc làm gì trước khi đánh trống?
- Trước khi đánh trống, Cóc đã sắp xếp lực lượng ở
những chỗ bất ngờ và sẵn sàng chiến đấu, phát huy thế
mạnh của mỗi con vật: Anh Cua thì bò vào chum, cô Ong
đợi sau cánh cửa, chị Cáo, anh Gấu, anh Cọp thì nấp hai
bên.

Câu 3: Thuật lại cuộc chiến đấu giữa hai bên?
- Cuộc chiến giữa hai bên đã diễn ra như sau: thấy Cóc đánh trống
làm náo loạn thiên đình. Trời nổi giận sai Gà ra trị tội. Gà bị Cáo vồ
luôn. Trời lại sai Chó ra bắt Cáo, Chó bị Gấu quật chết tươi. Trời sai
Thần Sét ra trị Gấu. Thần Sét bị Ong chích phải nhảy vào chum
nước và bị Cua kẹp. Đau quá Thần Sét vội nhảy ra khỏi chum thì bị
Cọp vồ. Cóc đã hoàn toàn làm chủ trận đánh và giành chiến thắng
vẻ vang.

Câu 4: Theo em, vì sao trời phải thay đổi thái độ
với Cóc sau khi giao chiến?

- Sau cuộc chiến đội quân nhà trời thất bại nên
Trời thay đổi thái độ.

Câu 5: Tìm ý tương ứng với mỗi đoạn
trong câu chuyện “Cóc kiện Trời”.
ĐOẠN

Ý

Đoạn 1 (từ đầu đến xin theo)

Diễn biến cuộc đấu giữa 2 bên

Đoạn 2 (tiếp theo cho đến bị cọp vồ)

Kết quả cuộc đấu

Đoạn 3 (phần còn lại)

Nguyên nhân cóc kiện trời

Truyện giúp em hiểu thêm điều gì?

- Khi làm một việc gì đó thì phải quyết tâm
làm đến cùng và sắp xếp công việc một cách
hợp lí.

NỘI DUNG BÀI:

Bài văn giải thích vì sao hễ cóc
nghiến răng thì trời đổ mưa.

Nói và nghe

1. Nói về sự việc trong từng tranh
Cóc kiện Trời
2
1

3

4
4

2. Kể lại từng đoạn câu chuyện theo tranh
Ngày xưa, có một năm
trời hạn hán, ruộng đồng nứt
nẻ, cây cối trụi trơ, chim
muông khát khô.
Cóc thấy nguy quá, bèn
lên thiên đình kiện Trời. Dọc
đường, gặp cua, gấu, cọp,
ong, cáo. Tất cả đều xin đi
theo.

Đến cửa Nhà Trời, chỉ thấy một cái trống
to, cóc bảo:
- Anh cua bò vào chum nước này, cô ong
đợi sau cánh cửa. Còn chị cáo, anh gấu, anh
cọp thì nấp hai bên.
Sắp đặt xong, cóc lấy dùi đánh ba hồi
trống. Thấy cóc dám náo động thiên đình,
Trời nổi giận, sai gà ra trị tội. Gà vừa bay đến,
cáo nhảy xổ tới, cắn cổ gà tha đi. Trời sai chó
bắt cáo. Chó mới ra tới cửa đã bị gấu quật
ngã. Trời sai Thần Sét trị gấu. Thần Sét hùng
hổ đi ra, chưa kịp nhìn địch thủ đã bị ong bay
ra đốt túi bụi. Thần nhảy vào chum nước, lập
tức cua giơ càng ra kẹp. Thần đau quá, nhảy
ra thì bị cọp vồ.

Trời đành mời cóc vào. Cóc tâu:
- Muôn tâu Thượng đế! Đã lâu
lắm rồi, trần gian không hề có mưa.
Thượng đế cần làm mưa ngay để
cứu muôn loài.
Trời dịu giọng:
- Thôi cậu về đi. Ta sẽ cho mưa
xuống!
Lại còn dặn thêm:
- Lần sau, hễ muốn mưa, cậu
chỉ cần nghiến răng báo hiệu cho ta!

Cóc về đến trần gian thì nước đã ngập cả ruộng đồng.
Từ đó, hễ cóc nghiến răng là trời đổ mưa.

1

Con
gì
đi
kiện
ông
trời?
20
21
19
22
23
24
25
26
27
28
29
13
11
14
8
10
16
15
30
0
3
18
2
4
1
12
5
9
17
6
7
A

Nhái
B

Ếch
C

Ểnh ương
D

Cóc

2

Vì
sao
cóc
lên
kiện
ông
trời?
20
21
19
22
23
24
25
26
27
28
29
13
11
14
8
10
16
15
30
0
3
18
2
4
1
12
5
9
17
6
7
A

Hạn hán
B

Lũ lụt
C

Gió mạnh
D

Cả 3 đáp án trên

3

20
21
19
22
23
24
25
26
27
28
29
13
11
14
8
10
16
15
30
0
3
18
2
4
1
12
5
9
17
6
7

Dọc đường cóc gặp những ai?
A

Cọp, cáo, cá, cua, ong
B

Cua, gấu, cọp, ong, cáo
C

Cua, cáo, cá, cú, hổ
D

Cua, gấu, hổ, cáo, ong

4

Cóc
đã
đánh
mấy
hồi
trống?
20
21
19
22
23
24
25
26
27
28
29
13
11
14
8
10
16
15
30
0
3
18
2
4
1
12
5
9
17
6
7
A

1
B

2
C

3
D

4

5

Cóc
đã
xin
trời
ban
gì?
20
21
19
22
23
24
25
26
27
28
29
13
11
14
8
10
16
15
30
0
3
18
2
4
1
12
5
9
17
6
7
A

Nắng
B

Mưa
C

Cầu vòng
D

Tiền

6

Qua văn bản Cóc kiện trời, em
20
21
19
22
23
24
25
26
27
28
29
13
11
14
8
10
16
15
30
0
3
18
2
4
1 rút ra được:
12
5
9
17
6
7
A

Mỗi khi cóc nghiến răng trời sẽ mưa
B

Mỗi khi cóc nghiến răng trời sẽ nắng
C

Cóc hay dân đội quân đi kiện trời
D

Cóc rất sợ ông trời