Tuần 24 - Tiết 111, 112
Con cò
Chế Lan Viên
VĂN BẢN
KHỞI ĐỘNG
TÌM ĐIỂM CHUNG VỀ NỘI DUNG ĐƯỢC THỂ HIỆN TRONG CẢ 4 VÍ DỤ?
NHẬN XÉT Ý NGHĨA HÌNH TƯỢNG CON CÒ TRONG TỪNG TRƯỜNG HỢP TRÊN?
TIẾT 111, 112 – HDĐT : CON CÒ (Chế Lan Viên)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
Nhà thơ xuất sắc của nền thơ ca hiện đại Việt Nam ở thế kỉ XX.
Thơ Chế Lan Viên có phong cách nghệ thuật suy tưởng triết lí, đậm chất trí tuệ và hiện đại.
Hình ảnh đa dạng, phong phú, kết hợp giữa thực và ảo, nhiều bất ngờ lí thú.
Về tác giả
TIẾT 111, 112 – HDĐT : CON CÒ (Chế Lan Viên)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Chế Lan Viên (1920 – 1989), tên thật: Phan Ngọc Hoan, quê Quảng Trị.
- Phong cách thơ đậm chất suy tưởng, giàu tính triết lí, hình ảnh thơ sáng tạo => là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền thi ca Việt Nam hiện đại.
- Tác phẩm chính: “Điêu tàn” (1937); “Ánh sáng và phù sa” (1960); “Hoa ngày thường- Chim báo bão” (1967)…
2. Tác phẩm:
Bài thơ khai thác và phát triển hình ảnh con cò trong những câu hát ru rất quen thuộc, để ngợi ca tình mẹ và ý nghĩa lời ru đối với cuộc đời mỗi con người.
Từ hình tượng trung tâm : "Con cò" được phát triển mở rộng ý nghĩa biểu tượng về tình mẹ.
Về bài thơ
TIẾT 111, 112 – HDĐT : CON CÒ (Chế Lan Viên)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Chế Lan Viên (1920 – 1989), tên thật: Phan Ngọc Hoan, quê Quảng Trị.
- Phong cách thơ đậm chất suy tưởng, giàu tính triết lí, hình ảnh thơ sáng tạo => là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền thi ca Việt Nam hiện đại.
- Tác phẩm chính: “Điêu tàn” (1937); “Ánh sáng và phù sa” (1960); “Hoa ngày thường- Chim báo bão” (1967)…
2. Tác phẩm:
- “Con cò” (1962), in trong tập thơ “Hoa ngày thường – Chim báo bão”
I. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc
TỔ 1: (I)
TỔ 2: (II)
TỔ 3: (III)
TỔ 4: NHẬN XÉT
I Con còn bế trên tay Con chưa biết con cò Nhưng trong lời mẹ hát Có cánh cò đang bay : "Con cò bay la
Con cò bay lả
Con cò Cổng Phủ,
Con cò Đồng Đăng ..."
Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn,
Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ. "Con cò ăn đêm, Con cò xa tổ, Cò gặp cành mềm,
Cò sợ xáo măng ..."
Ngủ yên ! Ngủ yên ! Cò ơi, chớ sợ !
Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng !
Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân,
Con chưa biết con cò, con vạc,
Con chưa biết những cành mềm mẹ hát,
Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân.

II
Ngủ yên ! Ngủ yên ! Ngủ yên !
Cho cò trắng đến làm quen,
Cò đứng ở quanh nôi
Rồi cò vào trong tổ
Con ngủ yên thì cò cũng ngủ,
Cánh của cò, hai đứa đắp chung đôi.
Mai khôn lớn, con theo cò đi học,
Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân.
Lớn lên, lớn lên, lớn lên ...
Con làm gì ?
Con làm thi sĩ !
Cánh cò trắng lại bay hoài không nghỉ
Trước hiên nhà
Và trong hơi mát câu văn ...

III
Dù ở gần con,
Dù ở xa con,
Lên rừng xuống bể,
Cò sẽ tìm con,
Cò mãi yêu con.
Con dù lớn vẫn là con của mẹ,
Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con.
à ơi !
Một con cò thôi,
Con cò mẹ hát
Cũng là cuộc đời
Vỗ cánh qua nôi.
Ngủ đi ! Ngủ đi !
Cho cánh cò, cánh vạc,
Cho cả sắc trời
Đến hát
Quanh nôi.
TIẾT 111, 112 – HDĐT : CON CÒ (Chế Lan Viên)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Chế Lan Viên (1920 – 1989), tên thật: Phan Ngọc Hoan, quê Quảng Trị.
- Phong cách thơ đậm chất suy tưởng, giàu tính triết lí, hình ảnh thơ sáng tạo => là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền thi ca Việt Nam hiện đại.
- Tác phẩm chính: “Điêu tàn” (1937); “Ánh sáng và phù sa” (1960); “Hoa ngày thường- Chim báo bão” (1967)…
2. Tác phẩm:
- “Con cò” (1962), in trong tập thơ “Hoa ngày thường – Chim báo bão”
I. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc
2. Bố cục
III
Dù ở gần con,
Dù ở xa con,
Lên rừng xuống bể,
Cò sẽ tìm con,
Cò mãi yêu con.
Con dù lớn vẫn là con của mẹ,
Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con.
� oi!
Một con cò thôi,
Con cò mẹ hát
Cũng là cuộc đời
Vỗ cánh qua nôi.
Ngủ đi ! Ngủ đi !
Cho cánh cò, cánh vạc,
Cho cả sắc trời
Đến hát
Quanh nôi.
II
Ngủ yên ! Ngủ yên ! Ngủ yên !
Cho cò trắng đến làm quen,
Cò đứng ở quanh nôi
Rồi cò vào trong tổ
Con ngủ yên thì cò cũng ngủ,
Cánh của cò, hai đứa đắp chung đôi.
Mai khôn lớn, con theo cò đi học,
Cánh trắng cò bay theo gót đôi chân.
Lớn lên, lớn lên, lớn lên ..
Con làm gì ?
Con làm thi sĩ !
Cánh cò trắng lại bay hoài không nghỉ
Trước hiên nhà
Và trong hơi mát câu văn ...
I Con còn bế trên tay Con chưa biết con cò Nhưng trong lời mẹ hát Có cánh cò đang bay : "Con cò bay la
Con cò bay lả
Con cò cổng phủ,
Con cò Đồng Đăng ..."
Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn,
Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ. "Con cò ăn đêm, Con cò xa tổ, Cò gặp cành mềm,
Cò sợ xáo măng ..."
Ngủ yên ! Ngủ yên ! Cò ơi, chớ sợ !
Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng !
Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân,
Con chưa biết con cò, con vạc,
Con chưa biết những cành mềm mẹ hát,
Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân.





TIẾT 111, 112 – HDĐT : CON CÒ (Chế Lan Viên)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Chế Lan Viên (1920 – 1989), tên thật: Phan Ngọc Hoan, quê Quảng Trị.
- Phong cách thơ đậm chất suy tưởng, giàu tính triết lí, hình ảnh thơ sáng tạo => là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền thi ca Việt Nam hiện đại.
- Tác phẩm chính: “Điêu tàn” (1937); “Ánh sáng và phù sa” (1960); “Hoa ngày thường- Chim báo bão” (1967)…
2. Tác phẩm:
- “Con cò” (1962), in trong tập thơ “Hoa ngày thường – Chim báo bão”
I. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc
2. Bố cục
+ Đoạn 1: hình ảnh con cò qua lời ru của mẹ thời thơ ấu
+ Đoạn 2: Hình ảnh con cò và lời ru của mẹ trên những chặng đường đời.
+ Đoạn 3: Từ hình ảnh con cò, suy ngẫm, triết lí vè ý nghĩa lời ru và lòng mẹ đối với cuộc đời mỗi con người
TIẾT 111, 112 – HDĐT : CON CÒ (Chế Lan Viên)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Chế Lan Viên (1920 – 1989), tên thật: Phan Ngọc Hoan, quê Quảng Trị.
- Phong cách thơ đậm chất suy tưởng, giàu tính triết lí, hình ảnh thơ sáng tạo => là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền thi ca Việt Nam hiện đại.
- Tác phẩm chính: “Điêu tàn” (1937); “Ánh sáng và phù sa” (1960); “Hoa ngày thường- Chim báo bão” (1967)…
2. Tác phẩm:
- “Con cò” (1962), in trong tập thơ “Hoa ngày thường – Chim báo bão”
I. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc
2. Bố cục
3. Phân tích:
TIẾT 111, 112 – HDĐT : CON CÒ (Chế Lan Viên)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Chế Lan Viên (1920 – 1989), tên thật: Phan Ngọc Hoan, quê Quảng Trị.
- Phong cách thơ đậm chất suy tưởng, giàu tính triết lí, hình ảnh thơ sáng tạo => là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền thi ca Việt Nam hiện đại.
- Tác phẩm chính: “Điêu tàn” (1937); “Ánh sáng và phù sa” (1960); “Hoa ngày thường- Chim báo bão” (1967)…
2. Tác phẩm:
- “Con cò” (1962), in trong tập thơ “Hoa ngày thường – Chim báo bão”
I. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc
2. Bố cục
3. Phân tích:
a) Hình ảnh con cò qua lời ru thời thơ ấu
(I) Con còn bế trên tay Con chưa biết con cò Nhưng trong lời mẹ hát Có cánh cò đang bay : "Con cò bay la
Con cò bay lả
Con cò cổng phủ,
Con cò Đồng Đăng ..."
Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn,
Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ. "Con cò ăn đêm, Con cò xa tổ, Cò gặp cành mềm,
Cò sợ xáo măng ..."
Ngủ yên ! Ngủ yên ! Cò ơi, chớ sợ !
Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng !
Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân,
Con chưa biết con cò, con vạc,
Con chưa biết những cành mềm mẹ hát,
Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân.





TIẾT 111, 112 – HDĐT : CON CÒ (Chế Lan Viên)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Chế Lan Viên (1920 – 1989), tên thật: Phan Ngọc Hoan, quê Quảng Trị.
- Phong cách thơ đậm chất suy tưởng, giàu tính triết lí, hình ảnh thơ sáng tạo => là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền thi ca Việt Nam hiện đại.
- Tác phẩm chính: “Điêu tàn” (1937); “Ánh sáng và phù sa” (1960); “Hoa ngày thường- Chim báo bão” (1967)…
2. Tác phẩm:
- “Con cò” (1962), in trong tập thơ “Hoa ngày thường – Chim báo bão”
I. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc
2. Bố cục
3. Phân tích:
a) Hình ảnh con cò qua lời ru thời thơ ấu
+ “Con còn bế …. /….đang bay”
=> Hình ảnh con cò được gợi từ ca dao, hiện lên qua lời hát ru của mẹ khi con còn bé.
(I) Con còn bế trên tay Con chưa biết con cò Nhưng trong lời mẹ hát Có cánh cò đang bay : "Con cò bay la
Con cò bay lả
Con cò cổng phủ,
Con cò Đồng Đăng ..."
Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn,
Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ. "Con cò ăn đêm, Con cò xa tổ, Cò gặp cành mềm,
Cò sợ xáo măng ..."
Ngủ yên ! Ngủ yên ! Cò ơi, chớ sợ !
Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng !
Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân,
Con chưa biết con cò, con vạc,
Con chưa biết những cành mềm mẹ hát,
Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân.





TIẾT 111, 112 – HDĐT : CON CÒ (Chế Lan Viên)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Chế Lan Viên (1920 – 1989), tên thật: Phan Ngọc Hoan, quê Quảng Trị.
- Phong cách thơ đậm chất suy tưởng, giàu tính triết lí, hình ảnh thơ sáng tạo => là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền thi ca Việt Nam hiện đại.
- Tác phẩm chính: “Điêu tàn” (1937); “Ánh sáng và phù sa” (1960); “Hoa ngày thường- Chim báo bão” (1967)…
2. Tác phẩm:
- “Con cò” (1962), in trong tập thơ “Hoa ngày thường – Chim báo bão”
I. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc
2. Bố cục
3. Phân tích:
a) Hình ảnh con cò qua lời ru thời thơ ấu
+ “Con còn bế …. /….đang bay”
=> Hình ảnh con cò được gợi từ ca dao, hiện lên qua lời hát ru của mẹ khi con còn bé.
+ “Con cò… cánh đồng ”/ “Con cò bay lả…. Đồng Đăng” => gợi hình ảnh quê hương tươi đẹp, thanh bình.
+ “Con cò ăn đêm… xáo măng ” => gợi về người lao động, người phụ nữ… vất vả, nhoc nhằn kiếm sống.
(I) Con còn bế trên tay Con chưa biết con cò Nhưng trong lời mẹ hát Có cánh cò đang bay : "Con cò bay la
Con cò bay lả
Con cò cổng phủ,
Con cò Đồng Đăng ..."
Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn,
Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ. "Con cò ăn đêm, Con cò xa tổ, Cò gặp cành mềm,
Cò sợ xáo măng ..."
Ngủ yên ! Ngủ yên ! Cò ơi, chớ sợ !
Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng !
Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân,
Con chưa biết con cò, con vạc,
Con chưa biết những cành mềm mẹ hát,
Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân.





TIẾT 111, 112 – HDĐT : CON CÒ (Chế Lan Viên)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Chế Lan Viên (1920 – 1989), tên thật: Phan Ngọc Hoan, quê Quảng Trị.
- Phong cách thơ đậm chất suy tưởng, giàu tính triết lí, hình ảnh thơ sáng tạo => là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền thi ca Việt Nam hiện đại.
- Tác phẩm chính: “Điêu tàn” (1937); “Ánh sáng và phù sa” (1960); “Hoa ngày thường- Chim báo bão” (1967)…
2. Tác phẩm:
- “Con cò” (1962), in trong tập thơ “Hoa ngày thường – Chim báo bão”
I. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc
2. Bố cục
3. Phân tích:
a) Hình ảnh con cò qua lời ru thời thơ ấu
+ “Con còn bế …. /….đang bay”
=> Hình ảnh con cò được gợi từ ca dao, hiện lên qua lời hát ru của mẹ khi con còn bé.
+ “Con cò… cánh đồng ”/ “Con cò bay lả…. Đồng Đăng” => gợi hình ảnh quê hương tươi đẹp, thanh bình.
+ “Con cò ăn đêm… xáo măng ” => gợi về người lao động, người phụ nữ… vất vả, nhoc nhằn kiếm sống.
+ “Cò một mình…..con có mẹ….lại ngủ”
-> Đối sánh giữa hai hình ảnh biểu trưng: “con” và “cò”.
=> Con được chăm sóc, bảo vệ, nâng niu vì con có mẹ.
(I) Con còn bế trên tay Con chưa biết con cò Nhưng trong lời mẹ hát Có cánh cò đang bay : "Con cò bay la
Con cò bay lả
Con cò cổng phủ,
Con cò Đồng Đăng ..."
Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn,
Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ. "Con cò ăn đêm, Con cò xa tổ, Cò gặp cành mềm,
Cò sợ xáo măng ..."
Ngủ yên ! Ngủ yên ! Cò ơi, chớ sợ !
Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng !
Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân,
Con chưa biết con cò, con vạc,
Con chưa biết những cành mềm mẹ hát,
Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân.





TIẾT 111, 112 – HDĐT : CON CÒ (Chế Lan Viên)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Chế Lan Viên (1920 – 1989), tên thật: Phan Ngọc Hoan, quê Quảng Trị.
- Phong cách thơ đậm chất suy tưởng, giàu tính triết lí, hình ảnh thơ sáng tạo => là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền thi ca Việt Nam hiện đại.
- Tác phẩm chính: “Điêu tàn” (1937); “Ánh sáng và phù sa” (1960); “Hoa ngày thường- Chim báo bão” (1967)…
2. Tác phẩm:
- “Con cò” (1962), in trong tập thơ “Hoa ngày thường – Chim báo bão”
I. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc
2. Bố cục
3. Phân tích:
a) Hình ảnh con cò qua lời ru thời thơ ấu
+ “Con còn bế …. /….đang bay”
=> Hình ảnh con cò được gợi từ ca dao, hiện lên qua lời hát ru của mẹ khi con còn bé.
+ “Con cò… cánh đồng ”/ “Con cò bay lả…. Đồng Đăng” => gợi hình ảnh quê hương tươi đẹp, thanh bình.
+ “Con cò ăn đêm… xáo măng ” => gợi về người lao động, người phụ nữ… vất vả, nhoc nhằn kiếm sống.
+ “Cò một mình…..con có mẹ….lại ngủ”
-> Đối sánh giữa hai hình ảnh biểu trưng: “con” và “cò”;
=> Con được chăm sóc, bảo vệ, nâng niu vì con có mẹ.
+ “Ngủ yên!…chẳng phân vân”
->Điệp ngữ “ngủ yên”, nhịp thơ 2/2/2/2 gợi sự vỗ về dịu dàng; âm điệu ngọt ngào, tha thiết đầy bao dung.
12
6
9
3
11
10
8
7
5
4
2
1
thảo luận nhóm
(2 phút)
Ý NGHĨA những hình ảnh ẩn dụ trong đoạn thơ “Ngủ yên!...chẳng phân vân”.

Ngủ yên ! Ngủ yên ! Cò ơi, chớ sợ !

Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng !

Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân,

Con chưa biết con cò, con vạc,

Con chưa biết những cành mềm mẹ hát,

Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân.





TIẾT 111, 112 – HDĐT : CON CÒ (Chế Lan Viên)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Chế Lan Viên (1920 – 1989), tên thật: Phan Ngọc Hoan, quê Quảng Trị.
- Phong cách thơ đậm chất suy tưởng, giàu tính triết lí, hình ảnh thơ sáng tạo => là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền thi ca Việt Nam hiện đại.
- Tác phẩm chính: “Điêu tàn” (1937); “Ánh sáng và phù sa” (1960); “Hoa ngày thường- Chim báo bão” (1967)…
2. Tác phẩm:
- “Con cò” (1962), in trong tập thơ “Hoa ngày thường – Chim báo bão”
I. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc
2. Bố cục
3. Phân tích:
a) Hình ảnh con cò qua lời ru thời thơ ấu
+ “Con còn bế …. /….đang bay”
=> Hình ảnh con cò được gợi từ ca dao, hiện lên qua lời hát ru của mẹ khi con còn bé.
+ “Con cò… cánh đồng ”/ “Con cò bay lả…. Đồng Đăng” => gợi hình ảnh quê hương tươi đẹp, thanh bình.
+ “Con cò ăn đêm… xáo măng ” => gợi về người lao động, người phụ nữ… vất vả, nhoc nhằn kiếm sống.
+ “Cò một mình…..con có mẹ….lại ngủ”
-> Đối sánh giữa hai hình ảnh biểu trưng: “con” và “cò”;
=> Con được chăm sóc, bảo vệ, nâng niu vì con có mẹ.
+ “Ngủ yên!…chẳng phân vân”
->Điệp ngữ “ngủ yên”, nhịp thơ 2/2/2/2 gợi sự vỗ về dịu dàng; âm điệu ngọt ngào, tha thiết đầy bao dung.
->kết hợp hình ảnh ẩn dụ giàu ý nghĩa (cành mềm; lời ru thấm hơi xuân, con cò, con vạc; sữa mẹ...phân vân); điệp ngữ “con chưa biết”…
(I) Con còn bế trên tay Con chưa biết con cò Nhưng trong lời mẹ hát Có cánh cò đang bay : "Con cò bay la
Con cò bay lả
Con cò cổng phủ,
Con cò Đồng Đăng ..."
Cò một mình, cò phải kiếm lấy ăn,
Con có mẹ, con chơi rồi lại ngủ. "Con cò ăn đêm, Con cò xa tổ, Cò gặp cành mềm,
Cò sợ xáo măng ..."
Ngủ yên ! Ngủ yên ! Cò ơi, chớ sợ !
Cành có mềm, mẹ đã sẵn tay nâng !
Trong lời ru của mẹ thấm hơi xuân,
Con chưa biết con cò, con vạc,
Con chưa biết những cành mềm mẹ hát,
Sữa mẹ nhiều, con ngủ chẳng phân vân.





TIẾT 111, 112 – HDĐT : CON CÒ (Chế Lan Viên)
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Chế Lan Viên (1920 – 1989), tên thật: Phan Ngọc Hoan, quê Quảng Trị.
- Phong cách thơ đậm chất suy tưởng, giàu tính triết lí, hình ảnh thơ sáng tạo => là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền thi ca Việt Nam hiện đại.
- Tác phẩm chính: “Điêu tàn” (1937); “Ánh sáng và phù sa” (1960); “Hoa ngày thường- Chim báo bão” (1967)…
2. Tác phẩm:
- “Con cò” (1962), in trong tập thơ “Hoa ngày thường – Chim báo bão”
I. ĐỌC, HIỂU VĂN BẢN
1. Đọc
2. Bố cục
3. Phân tích:
a) Hình ảnh con cò qua lời ru thời thơ ấu
+ “Con còn bế …. /….đang bay”
=> Hình ảnh con cò được gợi từ ca dao, hiện lên qua lời hát ru của mẹ khi con còn bé.
+ “Con cò… cánh đồng ”/ “Con cò bay lả…. Đồng Đăng” => gợi hình ảnh quê hương tươi đẹp, thanh bình.
+ “Con cò ăn đêm… xáo măng ” => gợi về người lao động, người phụ nữ… vất vả, nhoc nhằn kiếm sống.
+ “Cò một mình…..con có mẹ….lại ngủ”
-> Đối sánh giữa hai hình ảnh biểu trưng: “con” và “cò”;
=> Con được chăm sóc, bảo vệ, nâng niu vì con có mẹ.
+ “Ngủ yên!…chẳng phân vân”
->Điệp ngữ “ngủ yên”, nhịp thơ 2/2/2/2 gợi sự vỗ về dịu dàng; âm điệu ngọt ngào, tha thiết đầy bao dung.
Tình yêu thương bao la của người mẹ luôn che chở, nâng đỡ con.
Lời ru đưa con vào giấc ngủ, và trong vô thức, đứa trẻ đón nhận suối nguồn tình mẹ bằng trực giác.
->kết hợp hình ảnh ẩn dụ giàu ý nghĩa (cành mềm; lời ru thấm hơi xuân, con cò, con vạc; sữa mẹ...phân vân); điệp ngữ “con chưa biết”..
12
6
9
3
11
10
8
7
5
4
2
1
V?n d?ng m? r?ng
Nét chung và riêng trong cách thể hiện đề tài ở hai bài thơ:
“Khóc h¸t ru nh÷ng em bÐ lín trªn l­ng mÑ” và “Con cß”?
Cánh cò trong câu hát mẹ ru
Thơ Chế Lan Viên - Nhạc Phạm Tuyên
Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con
tạm dừng tiết học tại đây
H?t ti?t 111


1. Bài cũ : - Học thuộc lòng bài thơ.
- Nắm rõ nội dung cơ bản và nghệ thuật đặc sắc.
- Tiếp tục phần luyện tập ở nhà.
2. Bài mới : - Tìm hiểu và soạn bài "Mùa xuân nho nhỏ", tìm hiểu tác giả tác phẩm.
- Phân tích ý nghĩa từng mùa xuân.
- Thực hiện câu hỏi SGK.
Hướng dẫn về nhà
Chúng ta tiếp tục
Tìm hiểu phần tiếp theo
Bài thơ
Con cò
Chế Lan Viên
Đều mượn lời hát ru để ngợi ca về tình mẹ.

Mang âm điệu lời hát ru của bà mẹ Tà ôi. Có 3 điệp khúc, mỗi điệp khúc có 2 lời ru : lời nhà thơ, và lời người mẹ. Tình thương con gắn liền tình thương bộ đội, dân làng, đất nước.

Mượn hình ảnh "Con cò" trong ca dao hát ru. Có 3 đoạn, mỗi đoạn thể hiện hình ảnh con cò mang một ý nghĩa : Lời ru thời thơ ấu, lời ru qua từng chặng đường đời, triết lí về ý nghĩa của lời ru và tình mẹ.
Chung :
Riêng :
Khúc hát ru những em bé ... lưng mẹ :
Con cò :
Ngủ yên! Ngủ yên! Ngủ yên! Cho cò trắng đến làm quen Cò đứng ở quanh nôi Rồi cò vào trong tổ Con ngủ yên thì cò cũng ngủ Cánh của cò hai đứa đắp chung đôi Mai khôn lớn con theo cò đi học, Cánh của cò bay theo gót đôi chân
b. Hình ảnh con cò vaứ lụứi ru qua t?ng ch?ng du?ng d?i:
Lớn lên, lớn lên, lớn lên. Con làm gì? Con làm thi sĩ! Cánh cò trắng lại bay hoài không nghỉ Trước hiên nhà Vaứ trong hụi maựt caõu vaờn.
-> Điệp ngữ, nhân hoá, õ?n du?, câu thơ dài ngắn khác nhau.
=> Cánh cò đã đi vào tiềm thức của tuổi thơ trở nên gần gũi, thân thiết naõng ủụừ taõm ho�n suốt đời.
=> Hình ảnh con cò có ý nghĩa biểu tượng về lòng mẹ, về sự dìu dắt nâng đỡ bền bỉ của mẹ.
Dù ở gần con Dù ở xa con Lên rừng xuống bể Cò sẽ tìm con Cò mãi yêu con Con dù lớn vẫn là con của mẹ Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con.
3. ý nghĩa của hình ảnh con cò và lời ru.
- Con co`: la` tấm lòng của người mẹ bên con suốt đời.
-> Nhịp thơ dồn dập, điệp từ, phó từ.
=> Tình cảm của mẹ mãi dạt dào và có ý nghĩa lớn lao với cuộc đời của con người.
à ơi!
Một con cò thôi
Con cò mẹ hát
Cũng là cuộc đời
Vỗ cánh qua nôi
Ngủ đi! Ngủ đi!
Cho cánh cò ,cánh vạc
Cho cả sắc trời
Đến hát
Quanh nôi.
-> Thể thơ tự do, mang âm hưởng của lời ru.
=> Tất cả ý nghĩa của cuộc đời mẹ đều hướng về con, cho con
- Lời ru: là khao khát của người mẹ.
Tiết : 111
I.Tìm hiểu chung :
1.Tác giả tác phẩm :
2.Đọc và tìm hiểu chú thích :
3.Tìm hiểu bố cục :
II.Cảm nhận về bài thơ :
1.Lời ru thời thơ ấu :
2.Lời ru qua từng chặng đường đời :


2. Lời ru qua từng chặng đường đời :
Lớn lên trong lời ru của mẹ
Cò đứng ở quanh nôi
Rồi cò vào trong tổ
Cánh của cò hai đứa đắp chung đôi
Cuộc sống ấm áp, được che chở, được nâng niu
Con theo cò đi học
Bay theo gót đôi chân
Con làm thi sĩ
Bay hoài không nghỉ
Khơi dậy, bồi đắp những tình cảm đẹp đẽ của con người
Tình mẹ thương con là mạch nguồn nuôi dưỡng
+ Hình ảnh con cò đã mang ý nghĩa biểu tượng về lòng mẹ, về sự bao dung, chở che, dìu dắt, nâng đỡ.
+ Cánh cò và tuổi thơ, cánh cò và tình mẹ, cánh cò và cuộc đời cứ hoà quyện trong lời hát ru.
+ Cánh cò gắn với từng bước chân, từng bước đường lớn khôn để trưởng thành.
Tiết : 111
I.Tìm hiểu chung :
1.Tác giả tác phẩm :
2.Đọc và tìm hiểu chú thích :
3.Tìm hiểu bố cục :
II.Cảm nhận về bài thơ :
1.Lời ru thời thơ ấu :
2.Lời ru qua từng chặng đường đời :
3.ý nghĩa triết lí của lời ru và tình mẹ :



3. ý nghĩa triết lí của lời ru và tình mẹ :
Lòng mẹ vẫn theo con
Dù ở gần con
Dù ở xa con
Cò vẫn tìm con
Cò mãi theo con
Con dù lớn vẫn là con ... lòng mẹ vẫn theo con
Qui luật tình cảm : Bền vững, rộng lớn, có ý nghĩa sâu sắc
Con cò mẹ hát
Cũng là cuộc đời
Tình mẹ thật sâu nặng, bền lâu suốt cuộc đời
T ổ n g k ế t
Câu 1 : Hình tượng "con cò" trong bài thơ có ý nghĩa biểu tượng gì ?
a.Biểu tượng cho cuộc sống khó nhọc trước kia.
b.Biểu tượng cho cuộc sống vất vả hôm nay
c.Biểu tượng cho người phụ nữ Việt Nam.
d.Biểu tượng cho tấm lòng người mẹ và lời mẹ ru.
Hướng dẫn tổng kết
Câu 2 : Nhận định nào không đúng về hình ảnh "cánh cò" được gợi về qua những câu ca dao ?
a.Không gian làng quê thanh bình, yên ả, với lời ru mang điệu hồn dân tộc.
b.Cuộc sống lao động lam lũ, vất vả.
c.Vẻ đẹp tần tảo, chịu thương chịu khó của người phụ nữ Việt Nam.
d.Gợi lên những cánh đồng cò bay thẳng cánh.

Hướng dẫn tổng kết
Câu 3 : Nhận xét nào nói đúng nhất về nội dung của bài thơ "Con cò" ?
a.Cảm nhận, suy ngẫm về một mái ấm gia đình.
b.Cảm nhận, suy ngẫm về tình cảm mẹ con gắn bó, thiêng liêng.
c.Cảm nhận, suy ngẫm về tình yêu gia đình, quê hương.
d.Cảm nhận, suy ngẫm về cuộc sống sinh hoạt gần gũi, thân thương.

Hướng dẫn tổng kết
Tiết : 111
I.Tìm hiểu chung :
1.Tác giả tác phẩm :
2.Đọc và tìm hiểu chú thích :
3.Tìm hiểu bố cục :
II.Cảm nhận về bài thơ :
1.Lời ru thời thơ ấu :
2.Lời ru qua từng chặng đường đời :
3.ý nghĩa triết lí của lời ru và tình mẹ :
III.Tổng kết :
Ghi nhớ : SGK
1.Tên tập thơ của Chế Lan Viên trước 1945 ?
i
ê
n
c
b
h
ơ
o
ồ
n
u
t
a
t
ì
t
ư
i
h
á
t
r
u
n
g
đ
đ
a
h
p
i
ợ
g
n
a
l
y
a
b
n
ì
h
à
a
d
a
c
đ
7
12
2.Họ tên của nhà thơ Chế Lan Viên ?
12
3.Bài thơ "Con cò" đề cập đến điều này ?
1
2
3
4
4.Cụm từ miêu tả cánh cò trong bài thơ ?
6
7
8
10
14
3
10
8
5
5.Đối tượng trữ tình thể hiện trong bài thơ ?
6.Từ đệm được đưa vào lời hát ru trong thơ ?
7.Chất liệu dân gian được đưa vào bài thơ ?
8.Hình ảnh một con cò được đưa vào lời thơ ?
1
2
3
4
5
6
n
h
n
u
a
i
c
c
l
g
ơ
c
u
Một con cò thôi, con cò mẹ hát (....) ?
trò chơi ô chữ về : bài thơ
ợ
ă
ô
đ
13 Ô
Xếp lại
g
ọ
c
h
o
a
n
m
ẹ
n
g
c
o
n
c
ò
n
g
à
n
a
y
l
ả
Mẹ yêu con
Nhạc Nguyễn Văn Tý - Ca sĩ Thanh Thuý
(Trích)
Bần thần hương huệ thơm đêm
khói nhang vẽ nẻo đường lên niết bàn
chân nhang lấm láp tro tàn
xăm xăm bóng mẹ trần gian thuở nào
Mẹ ta không có yếm đào
nón mê thay nón quai thao đội đầu
rối ren tay bí tay bầu
váy nhuộm bùn, áo nhuộm nâu bốn mùa
Cái cò ... sung chát đào chua ...
câu ca mẹ hát gió đưa về trời
ta đi trọn kiếp con người
cũng không đi hết những lời mẹ ru.




Nguyễn Duy
Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa
Chân thành cảm ơn quí thầy cô Cùng các em học sinh
Đến tham dự tiết học