TIẾT 111: HDĐT: CON CÒ
Chế Lan Viên
I. Tỡm hi?u chung:
1. Tỏc gi?:
Chế Lan Viên (1920-1989), nhà thơ nổi tiếng của phong trào thơ mới, là một trong những tên tuổi hàng đầu thơ Việt Nam thế kỉ XX, với phong cách thơ đậm chất trí tuệ và tính hiện đại.
2. Tác phẩm
Bài thơ sáng tác năm 1962, in trong tập “Hoa ngày thường - chim báo bão” (1967 )
3. Bố cục
Đoạn 1: Hình ảnh con cò qua những lời ru của mẹ thời thơ ấu
Đoạn 2: Hình ảnh con cò và lời ru của mẹ trên những chặng đường đời
Đoạn 3: Suy ngẫm, triết lý về ý nghĩa của lời ru và tình mẹ
II. Tìm hiểu chi tiết
1. Lời ru thời thơ ấu
Khi cũn b? trờn tay
Con cũ bay l?
Con cũ c?ng ph?
Con cũ D?ng Dang
Trong l?i tho th?m hoi xuõn - Ng? ch?ng phõn võn
Hỡnh ?nh g?n gui, thõn thu?c c?a l�ng quờ Vi?t Nam
1. L?i ru th?i tho ?u :
Trong l?i m? hỏt - Cú cỏnh cũ dang bay
=> Trong lời ru có cánh cò, hình ảnh gần gũi thân thuộc của làng quê VN. Lời ru dịu dàng, lắng sâu, thật bình yên. Tình mẹ nhân từ rộng mở, vỗ về, yêu thương.
2. L?i ru qua nh?ng ch?ng du?ng d?i:
L?n lờn trong l?i ru c?a m?
Cũ d?ng ? quanh nụi
R?i cũ v�o trong t?
Cỏnh c?a cũ hai d?a d?p chung dụi
Cu?c s?ng ?m ỏp, du?c che ch?, du?c nõng niu
Con theo cũ di h?c
Bay theo gút dụi chõn
Con l�m thi si
Bay ho�i khụng ngh?
Hỡnh ?nh con cũ dó mang ý nghia bi?u tu?ng v? lũng m?, s? bao dung, ch? che, dỡu d?t, nõng d?.
Cỏnh cũ v� tu?i tho, cỏnh cũ v� tỡnh m?, cỏnh cũ v� cu?c d?i c? ho� quy?n trong l?i hỏt ru.
Cỏnh cũ g?n li?n v?i t?ng bu?c chõn, t?ng bu?c du?ng l?n khụn d? tru?ng th�nh.
Con d?p chan hay con d?p cỏnh cũ? Cỏnh cũ bay theo chõn con khi d?n l?p, qu?t hoi mỏt v�o cõu tho m?i vi?t c?a con.
Khi còn trong nôi, cò hóa thân trong người mẹ, chở che, lo lắng con từng giấc ngủ. Khi con đi học, cò là hình tượng người mẹ quan tâm chăm sóc nâng bước con. Khi khôn lớn, tình mẹ thương con là mạch nguồn nuôi dưỡng tình cảm đẹp đẽ.
3. í nghia tri?t lớ c?a l?i ru v� tỡnh m?
Lũng m? v?n theo con
Dự ? g?n con
Dự ? xa con
Cũ v?n tỡm con
Cũ mói theo con
Con cũ m? hỏt
Cung l� cu?c d?i
Cò là biểu tượng người mẹ ở bên con suốt đời. Một quy luật tình cảm có ý nghĩa bền vững, rộng lớn và sâu sắc: lòng mẹ luôn bên con, là chỗ dựa vững chắc suốt đời con.
NGHỆ THUẬT
Thể thơ tự do, câu thơ dài ngắn khác nhau, thể hiện cảm xúc một cách linh hoạt, đa dạng
Giọng thơ êm ái, mượt mà. Hình ảnh thơ dựa trên những liên tưởng, tưởng tượng độc đáo.
Sáng tạo những câu thơ từ âm hưởng lời hát ru nhưng làm nổi bật giọng suy ngẫm, triết lý.
Ý NGHĨA VĂN BẢN
Đề cao, ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng và khẳng định ý nghĩa của lời hát ru đối với cuộc đời mỗi con người.
TÁC GIẢ
Chế Lan Viên (1920-1989), nhà thơ nổi tiếng của p/trào thơ mới,là một trong những tên tuổi hàng đầu thơ VN thế kỉ XX, với phong cách thơ đậm chất trí tuệ và tính hiện đại.
TÁC PHẨM
Bài thơ sáng tác năm 1962, in trong tập “ Hoa ngày thường- chim báo bão” ( 1967 )
NỘI DUNG
Hình tượng con cò trong lời hát ru đặt trong mối quan hệ với cuộc đời con người và vẻ đẹp của tình mẹ.
1/ Lời ru thời thơ ấu: Trong lời ru có cánh cò, hình ảnh gần gũi thân thuộc của làng quê VN. Lời ru dịu dàng, lắng sâu, thật bình yên. Tình mẹ nhân từ rộng mở, vỗ về, yêu thương.
2/ Lời ru qua từng chặng đường đời: Khi còn trong nôi, cò hóa thân trong người mẹ, chở che, lo lắng con từng giấc ngủ. Khi con đi học, cò là hình tượng người mẹ quan tâm chăm sóc nâng bước con. Khi khôn lớn, tình mẹ thương con là mạch nguồn nuôi dưỡng tình cảm đẹp đẽ.
3/ Hình ảnh cò gợi suy ngẫm triết lý về ý nghĩa tình mẹ và lời ru: Cò là biểu tượng người mẹ ở bên con suốt đời.Một quy luật tình cảm có ý nghĩa bền vững, rộng lớn và sâu sắc: lòng mẹ luôn bên con, là chỗ dựa vững chắc suốt đời con.
NGHỆ THUẬT
Thể thơ tự do, câu thơ dài ngắn khác nhau, thể hiện cảm xúc một cách linh hoạt, đa dạng
Giọng thơ êm ái, mượt mà. Hình ảnh thơ dựa trên những liên tưởng, tưởng tượng dộcđáo.
Sáng tạo những câu thơ từ âm hưởng lời hát ru nhưng làm nổi bật giọng suy ngẫm, triết lý.
Ý NGHĨA VĂN BẢN
Đề cao, ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng và khẳng định ý nghĩa của lời hát ru đối với cuộc đời mỗi con người.
SƠ ĐỒ TƯ DUY BÀI CON CÒ ( Chế Lan Viên )