NGUYỄN VĂN LIÊM - Thành phố Hồ Chí Minh
Trang bìa
Trang bìa:
Bài 6 Công dân với các quyền tự do cơ bản Các quyền tự do cơ bản
a.Quyền bkhả xphạm th thể:
Hình minh hoạ:
Bà A mất xe gắn máy và khẩn cấp trình báo với công an xã. Bà A khẳng định ông B là người lấy cắp. Dựa vào lời khai báo ấy, công an xã đã ngay lập tức bắt ông B và ép buộc ông phải nhận là đã lấy cắp. Theo em, việc làm này của công an xã có đúng không ? Giải thích. Hình minh hoạ:
Điều 71 Hiến pháp năm 1992: "...Không ai bị bắt, nếu không có quyết định của Toà án, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện Kiểm sát, trừ trường hợp phạm tội quả tang..." Thế nào là...?:
 Thế nào là quyền bất khả xâm phạm về thân thể của công dân? Không ai bị bắt, nếu không có quyết định của Toà án, quyết định hoặc phê chuẩn của Viện Kiểm sát, trừ trường hợp phạm tội quả tang. Nội dung:
 Nội dung: Không một ai, dù ở cương vị nào có quyền tự ý bắt và giam, giữ người vì những lí do không chính đáng. Trường hợp cần thiết để điều tra, ngăn chặn tội phạm thì cán bộ nhà nước thuộc Cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát, Toà án .... được quyền bắt, giam, giữ người, nhưng phải theo thủ tục do pháp luật quy định. Hình minh hoạ:
Trường hợp 1: Bắt bị can, bị cáo để tạm giam khi có căn cứ chứng tỏ bị can, bị cáo sẽ gây khó khăn cho việc điều tra, truy tố, xét xử hoặc sẽ tiếp tục phạm tội. Hình minh hoạ:
Trường hợp 2: Bắt người trong trường hợp khẩn cấp được tiến hành. Phim minh hoạ:
Hình minh hoạ:
Trường hợp 3: Bắt người phạm tội quả tang hoặc đang bị truy nã. Ý nghĩa:
 Ý nghĩa: Nhằm ngăn chặn mọi hành vi tùy tiện bắt giữ người trái pháp luật, bảo vệ quyền con người trong một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. b. Quyền được bhộ tmạng...:
Hình minh hoạ:
Em hãy nêu quan điểm của mình trước hiện tượng đánh ghen như hình minh hoạ dưới đây: Hình minh hoạ:
Điều 71 Hiến pháp năm 1992: "Công dân có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm..." Thế nào...?:
 Thế nào là quyền được pháp luật bảo hộ về tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân…? Công dân có quyền được bảo đảm an tòan về tính mạng, sức khỏe, được bảo vệ danh dự và nhân phẩm; không ai được xâm phạm tới tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của người khác. Hình minh hoạ:
Không ai được đánh người; đặc biệt nghiêm cấm những hành vi côn đồ, đánh người gây thương tích, làm tổn hại cho sức khỏe của người khác. Hình minh hoạ:
Nghiêm cấm mọi hành vi xâm phạm đến tính mạng của người khác như giết người, đe dọa giết người, làm chết người. Phim minh hoạ:
Bạo hành trẻ em Phim minh hoạ:
Xét xử vụ án đánh đập người làm suốt 13 năm Nội dung:
 Nội dung: Thứ nhất: Không ai được xâm phạm tới tính mạng, sức khỏe của người khác. ­ Nghiêm cấm những hành vi đánh người gây thương tích. ­ Nghiêm cấm hành vi giết người, đe dọa giết người, làm chết người. Hình minh hoạ:
Không bịa đặt điều xấu, tung tin xấu, nói xấu, xúc phạm người khác để hạ uy tín và gây thiệt hại về danh dự cho người đó. Nội dung (tt):
Thứ hai: Không ai được xâm phạm tới danh dự và nhân phẩm của người khác. ­ Không bịa đặt, tung tin, nói xấu để hạ uy tín và gây thiệt hại về danh dự của người khác. Ý nghỉa:
 Ý nghĩa: ­ Xác định địa vị pháp lí của công dân. ­ Đề cao nhân tố con người. c.Quyền bkhả xphạm chỗ ở...:
Hình minh hoạ:
Chỗ ở của công dân bao gồm nhà riêng, căn hộ hay phòng trọ... Thế nào là...?:
 Thế nào là quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở của công dân? Chỗ ở của công dân được Nhà nước và mọi người tôn trọng, không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý. Chỉ trong trường hợp có lệnh của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới được khám xét chỗ ở của một người. Việc khám xét theo đúng trình tự, thủ tục do pháp luật quy định. Nội dung:
 Nội dung: Về nguyên tắc, không ai được tự tiện vào chỗ ở của người khác. Hình minh hoạ:
Trường hợp 1: Được phép khám chỗ ở khi có căn cứ để khẳng định chỗ ở của người nào đó có phương tiện để thực hiện tội phạm hoặc có tài liệu liên quan đến vụ án. Hình minh hoạ:
­ Trường hợp 2, việc khám chỗ ở, địa điểm của người nào đó được tiến hành khi cần bắt người đang bị truy nã hoặc người phạm tội đang lẫn tránh ở đó. Nội dung (tt):
Pháp luật cho phép khám xét: ­ Trường hợp 1: có căn cứ khẳng định chỗ ở của người nào đó có công cụ, phương tiện để thực hiện tội phạm hoặc có đồ vật, tài liệu liên quan đến vụ án. ­ Trường hợp 2: cần bắt người đang bị truy nã hoặc người phạm tội đang lẫn tránh ở đó. Ý nghĩa:
 Ý nghĩa: ­ Đảm bảo cho công dân có cuộc sống tự do. ­ Tránh mọi hành vi lạm quyền của cán bộ, công chức nhà nước. d.Quyền bđảm an toàn và ...:
Hình minh hoạ:
Hình minh hoạ:
Thế nào là...?:
Quyền được bảo đảm an tòan và bí mật thư tín, điện thọai, điện tín: Thư tín, điện thoại, điện tín của cá nhân được đảm bảo an toàn và bí mật. Việc kiểm soát thư tín, điện thoại, điện tín của nhân được thực hiện trong trường hợp pháp luật qui định và phải có quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Ý nghĩa:
Ý nghĩa : Bảo đảm đời sống riêng tư của mỗi cá nhân trong xã hội không bị xâm phạm. e.Quyền tự do ngôn luận:
Thế nào là...?:
 Quyền tự do ngôn luận: Công dân có quyền tự do phát biểu ý kiến, bày tỏ quan điểm của mình về các vấn đề chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước. Hình minh hoạ:
Công dân có thể trực tiếp phát biểu ý kiến nhằm xây dựng cơ quan, trường học, địa phương mình... Hình minh hoạ:
Công dân có thể viết bài gửi đăng báo, trong đó bày tỏ ý kiến, quan điểm của mình góp phần ủng hộ cái đúng, phê phán cái sai... Hình minh hoạ:
Đóng góp ý kiến, kiến nghị với các đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân trong dịp đại biểu tiếp xúc với cử tri cơ sở... Hình thức:
 Hình thức, phạm vi thực hiện: - Phát biểu ý kiến xây dựng cơ quan, trường học, địa phương.. tại các cuộc họp. ­ Viết bài đăng báo thể hiện quan điểm xây dựng của mình về mọi lĩnh vực. ­ Kiến nghị với đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân... Ý nghĩa:
 Ý nghĩa: Tạo cơ sở để công dân chủ động tham gia tích cực vào các hoạt động của Nhà nước và xã hội. Trách nhiệm của NN và CD
a.Trách nhiệm của NNước:
Hình minh hoạ:
Nhà nước xây dựng một hệ thống pháp luật, bao gồm Hiến pháp, Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng Hình sự,.. Nội dung:
Nhà nước xây dựng hệ thống pháp luật, tổ chức bộ máy hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện, xử lí nghiêm minh việc xâm phạm các quyền tự do cơ bản của công dân. b.Trách nhiệm của CD:
Hình minh hoạ:
Nội dung:
Công dân thực hiện tốt các quyền tự do cơ bản của mình và tôn trọng quyền tự do cơ bản của người khác. Bài tập
Tình huống 1:
Do có mâu thuẫn từ việc thanh toán tiền thuê nhà giữa công ty SL và bà K là chủ nhà, bà K đã tự tiện khoá cửa nhà lại, giam lỏng hai người đàn ông và một người phụ nữ trong nhà suốt gần 3 tiếng đồng hồ, sau đó họ mới được giải thoát nhờ sự can thiệp của công an phường. Bà K cho rằng, đây là nhà của bà thì bà có quyền khoá lại. Bài tập tình huống: Câu hỏi : 1. Hành vi của bà K có vi phạm pháp luật không? Bà K đã xâm phạm đến quyền gì của công dân? 2. Theo quy định của Bộ luật Hình sự, bà K đã phạm tội gì ? Phải bị xử lí như thế nào ? Tình huống 2:
T.V.B đang lấy cắp xe máy của khách hàng thì bị bắt quả tang. Hai người bảo vệ xông vào đánh T.V.B rồi thả ra. Thấy vậy, người quản lí cửa hàng nói : Đáng lí ra các anh phải bắt giữ và báo công an mới phải. Hai người bảo vệ nói : Nó lấy cắp xe của khách hàng thì mình đánh nó là đúng rồi, còn bắt nó thì mình không có quyền, vì mình không phải là công an. Bài tập tình huống: Câu hỏi : 1.Hành động của hai người bảo vệ có đúng pháp luật không ? 2.Trong trường hợp này, pháp luật có cho phép bắt người không ? Thủ tục sau đó thế nào ? Tình huống 3:
Một vụ cố ý gây thương tích dẫn đến hậu quả một phụ nữ bị chấn thương vùng mặt và gãy tay. Nguyên nhân là do mâu thuẫn từ việc chiếc ô tô của ông V đậu trước cửa nhà bà A, bà và con gái đã yêu cầu ông V đậu xe chỗ khác. Ông V không chịu. Hai bên lời qua tiếng lại và cuối cùng ông V đã hành hung bà A. Bài tập tình huống: Câu hỏi : 1.Hành động của hai người bảo vệ có đúng pháp luật không ? 2.Trong trường hợp này, pháp luật có cho phép bắt người không ? Thủ tục sau đó thế nào ? Tình huống 4 :
Lớp 12A vừa xảy ra chuyện : sự việc xuất phát từ chuyện ganh ghét nhau mà D đã tung tin xấu về M, nói M có tình ý với T, suốt ngày theo đuổi T nhưng bị T từ chối. D còn tung tin nói với mọi người rằng M là người có tính “lãng mạn”, không lo học hành, suốt ngày chỉ nghĩ đến chuyện yêu đương. M buồn lắm, vì sự việc hoàn toàn là do D bịa đặt. Bài tập tình huống: Câu hỏi : 1.Hành vi của D đã xâm phạm tới quyền gì của M? 2.Trong trường hợp này, theo em, M nên làm gì để bảo vệ danh dự của mình ? Tình huống 5:
A và B nhìn thấy một thanh niên lái xe Wave đỏ chạy rất nhanh rẽ ngọăt vào trong hẻm. Lát sau, hai cảnh sát giao thông lái xe chạy đến chỗ A và B đang đứng. Không nhìn thấy người thanh niên lái xe theo lối nào, hai cảnh sát giao thông hỏi : Các em có thấy một thanh niên lái xe Wave đỏ chạy theo lối nào không ? Biết chắc chắn người thanh niên chạy vào hẻm lúc nãy là người đang bị hai cảnh sát giao thông truy đuổi, B định chỉ cho hai chú, nhưng A ra hiệu không nên nói. Vậy là người thanh niên lái xe Wave đỏ đã thoát. Bài tập tình huống: Câu hỏi : 1.Em nhận xét thế nào về trách nhiệm công dân của A B? 2.Em sẽ xử sự thế nào nếu ở vào trường hợp trên ?