Câu hỏi kiểm tra bài cũ
Gia đình là gì?
Trách nhiệm của con cháu đối với ông bà, cha mẹ?
Gia đình là một cộng đồng người, chung sống và gắn bó với nhau bởi 2 mối quan hệ cơ bản là quan hệ hôn nhân và quan hệ huyết thống
Con cháu phải yêu thương, ngoan ngoãn vâng lời, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ; biết giúp đỡ cha mẹ, ông bà những công việc phù hợp. Phụng dưỡng ông bà, cha mẹ lúc về già,…
Câu hỏi:
Những học sinh trong lớp ta có những đặc điểm chung gì?
Cùng độ tuổi
Cùng ngôn ngữ
Sống trên một địa bàn nhất định
Cùng chung mục đích học tập, rèn luyện
Cùng sống trong tập thể lớp
…
Người ta gọi đây là cộng đồng lớp học, cộng đồng gia đình. Vậy: Cộng đồng là gì? Kể một vài cộng đồng mà em biết?
Tìm những điểm chung của các thành viên trong gia đình em?
Sống chung một nhà
Có quan hệ huyết thống hoặc hôn nhân
Cùng hưởng bầu không khí chung của gia đình
Cùng có trách nhiệm yêu thương, chăm sóc, giúp đỡ,… nhau
…
1/ Cộng đồng và vai trò của cộng đồng đối với cuộc sống của con người:
a) Cộng đồng là gì?

Cộng đồng là toàn thể những người cùng sống, có những điểm giống nhau, gắn bó thành một khối trong sinh hoạt xã hội
Tìm những từ đồng nghĩa với cộng đồng? Con người có thể tham gia một lúc nhiều cộng đồng được hay không?
Điểm giống nhau trong mỗi cộng đồng là gì?
Giống nhau về nguồn gốc
Về tiếng nói
Chữ viết
Đời sống
Phong tục, tập quán
…
Điểm khác nhau giữa các cộng đồng là gì?
Mỗi cộng đồng có các thành viên khác nhau nên giữa các cộng đồng khác nhau về:
+ Qui mô
+ Loại hình
+ Tổ chức
+ Hoạt động
+ …
TẠO
RA
SỨC MẠNH NHỜ ĐOÀN KẾT
Cộng: thêm vào, gộp vào, tạo ra số nhiều
Đồng: Cùng chung chí hướng, mục đích
b. Vai trò của cộng đồng đối với cuộc sống của mỗi con người
 - Một cô gái trần truồng từ rừng rậm về tìm thực phẩm dư thừa đã bị bắt và người ta nghi là cô này đã sống trong rừng rậm gần 20 năm như một thú rừng thật sự.

Ông Sai Lou, 45 tuổi, nói ông nhận ra đứa con gái tên Rochom P’ngieng nhờ nét mặt và một vết sẹo. Năm 1988, lúc đó mới 8 tuổi, cô bé đang chăn trâu trong rừng cách Nông-pênh khoảng 325 cây số hướng đông bắc thì mất tích.


H`Pnhiêng thường ngồi thu lu trong góc nhà. Buổi tối cô vứt bỏ quần áo và cứ chực lao vào rừng. Ảnh: Tuổi Trẻ
Cô gái nhặt gạo rơi trên mặt đất bỏ vào miệng nhai. Mắt cô gáí đỏ rực như mắt loài hổ. Tuy nhiên cô gái không nói được, nên người ta cũng không biết chuyện gì đã xảy ra cho cô trước đây, nhất là tại sao cô lại mất tích bí mật như thế.

Một cảnh sát khác thì nói: “Cô gái lạ lùng quá, cô có vẻ nửa người nữa thú, một người rừng thì đúng hơn.” Ông Sai Lou nói: “Nếu không nằm ngủ, nó cứ ngó láo liên từ phải qua trái và ngược lại. Khi đói nó chỉ tay vào bụng.’
Trở về với gia đình (làng Xom, thị trấn Ô-da-đao tỉnh Ra-ta-na-ki-ri, Campuchia), sống trong tình yêu thương của cha mẹ, anh em, H’Pnhiêng đã tự nhiên hơn với người thân. Cô bắt đầu bập bẹ, ú ớ cố muốn nói gì đó, nhưng không rõ nghĩa. Mọi người đến thăm, cô đã bớt hoảng loạn, nhưng cũng không thân thiện.
THẢO LUẬN
1. Em hãy phân tích mối liên hệ giữa cộng đồng đối với cuộc sống con người?
2. Nếu con người tách khỏi cộng đồng thì cuộc sống sẽ ra sao?
3. Vai trò của cộng đồng đối với cuộc sống của con người
Thời gian: 3 phút
Cộng đồng
Thúc đẩy
Cá nhân
Phát triển
Phát triển
Chẳng hạn một đứa trẻ được tìm thấy ở đâu đó miền Bắc Ấn gần Himalaya. Đứa trẻ mười một tuổi đã được sói nuôi lớn lên. Đứa trẻ sói - một đứa trẻ người đã được sói nuôi lớn. Tất nhiên sói chỉ có thể cho cá tính của sói; cho nên đứa trẻ là con người. Điều bản chất có đấy, nhưng nó có cá tính của sói. Bản thể của chúng không bị ô nhiễm. Chúng là tinh hoa thuần khiết. Chúng giống như cá trong đại dương - chúng không biết mình là ai. Và rất khó cho chúng cá tính của con người một khi chúng đã được con vật nuôi lớn lên. Đó là một công việc rất gian nan. Chúng đã trở thành các cá tính cố định. Chúng đã học cách là sói. Chúng không biết gì về đạo đức. Chúng không biết gì về tôn giáo. Chúng không là người Hindu, người Công giáo, người Hồi Giáo. Chúng chẳng bận tâm về thượng đế - chúng chưa bao giờ được nghe về ngài cả. Tất cả mọi điều chúng biết là cuộc sống của sói.
b) Vai trò của cộng đồng:
- Cộng đồng chăm lo cuộc sống cá nhân
- Đảm bảo cho mọi người có điều kiện phát triển
- Cộng đồng giải quyết hợp lý mối quan hệ lợi ích riêng và chung, giữa lợi ích và trách nhiệm, giữa quyền và nghĩa vụ
- Cá nhân phát triển trong cộng đồng và tạo nên sức mạnh cho cộng đồng.

2. Trách nhiệm của công dân đối với cộng đồng
Nhân nghĩa
Hòa nhập
Hợp tác
Nhân nghĩa
Nhân?


Nghĩa?



Nhân nghĩa?
Lòng thương người

Hành động hợp với chuẩn mực đạo đức của xã hội

Lòng thương người và đối xử với người theo lẽ phải
5 Năm cõng bạn đi học
Suốt năm năm nay, người dân ở quanh Trường tiểu học Ya Chim 1 (xã Ya Chim, thị xã Kontum) rất cảm động trước tình bạn của hai cậu học sinh. Thấy bạn mình có đôi chân què quặt, cậu bé A Byưh đã tình nguyện cõng bạn đến trường hằng ngày. Dù mưa gió hay mùa khô nắng gắt, người ta vẫn thấy A Trâm tươi cười trên lưng A Byưh đến trường. Nhà A Byưh nghèo khó, bố mẹ lam lũ rẫy nương, nhà của A Trâm cũng chẳng khá gì hơn. Không một ai bắt A Byưh phải làm thế, nhưng vì thương bạn, cậu bé đã làm điều đó một cách tự nguyện và vui vẻ.
“Em muốn mình là đôi chân của bạn”, A Byưh tâm sự.
5 Năm cõng bạn đi học
Hiệu trưởng THCS YaChim 1 Nguyễn Văn Thịnh cho biết, A Trâm tuy bị tàn tật nhưng ý thức học tập rất tốt, còn em A Pyiưh thì rất ngoan và có tinh thần giúp đỡ bạn bè. A Trâm là một trong những học sinh khá giỏi của trường được thầy cô và bạn bè quý trọng. Riêng đối với học sinh A Byưh, tuy học lực kém hơn A Trâm nhưng trên lớp em cũng chăm chú lắng nghe thầy cô giảng bài và tiếp thu khá nhanh, chất lượng học tập được xếp vào loại khá.
THẢO LUẬN
Nhóm 1: Đọc một số bài thơ, câu ca dao, tục ngữ nói về nhân nghĩa?
Nhóm 2: Nêu ý nghĩa của việc sống Nhân nghĩa
Nhóm 3: Nêu biểu hiện của sống Nhân nghĩa. Kể một số hoạt động nhân nghĩa ở trường, lớp, địa phương.
Nhóm 4: Là học sinh, em cần làm gì để phát huy truyền thống nhân nghĩa của dân tộc?
Thời gian: 3 phút
* Nhóm 1: Nhân nghĩa là một truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam
“Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”
( Đại cáo bình Ngô – Nguyễn Trãi)
Lá lành đùm lá rách
Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ
Đường mòn nhân nghĩa không mòn
Đánh kẻ chạy đi không ai đánh người chạy lại
Uống nước nhớ nguồn
Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng
Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn
* Nhóm 2: Ý nghĩa của việc sống nhân nghĩa:
Giúp cuộc sống con người trở nên tốt đẹp hơn
Con người thêm yêu cuộc sống, có sức mạnh để vượt qua khó khăn
Nhân nghĩa là truyền thống quý báu của dân tộc, cần được kế thừa và phát triển
Nhóm 3: Biểu hiện của sống nhân nghĩa
Nhân ái, yêu thương, giúp đỡ nhau trong hoạn nạn, lúc khó khăn, trong lao động và trong cuộc sống hàng ngày
Nhường nhịn, đùm bọc, đoàn kết
Vị tha, cao thượng, bao dung, độ lượng
Biết ơn với những người đi trước, những người có công trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước
* Nhóm 4: Trách nhiệm của học sinh trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống nhân nghĩa
Kính trọng, biết ơn, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ
Quan tâm, chia sẻ, nhường nhịn mọi người
Cảm thông, giúp đỡ những người gặp khó khăn, hoạn nạn; tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, các hoạt động nhân đạo
Kính trọng, biết ơn các anh hùng dân tộc, người có công với đất nước,…

Câu hỏi củng cố:
Em hiểu thế nào về câu nói của Mác :”Bản chất con người không phải là cái gì trừu tượng, cố hữu. Trong tính hiện thực của nó, bản chất con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội?
Hoạt động nối tiếp
Về nhà, làm bài tập 1, 2, 3 trang 94 SGK
Tìm hiều phần 2b, 2c của bài 13