TIẾT 42 - BÀI 32:
KHÁI QUÁT VỀ ỨNG DỤNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG
(Tiết 2)
Kiểm tra bài cũ:
Động cơ
Li hợp
Hộp số
Truyền lực các đăng
Truyền lực chính
Bánh xe chủ động
? Nêu sơ đồ cấu tạo và cách bố trí của hệ thống truyền lực trên ô tô
Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực
Li
hợp
Hộp
số
Truyền
lực
caực ủaờng
Truyền
lực
chính
Bộ
vi sai
4. Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực
? Các em hãy quan sát tranh vẽ và cho cô biết hệ thống truyền lực trên ô tô gồm những bộ phận chính nào
a. Li hợp
? Li hợp trên ô tô có nhiệm vụ gì
- Li hợp trên ô tô dùng để truyền, ngắt momen quay từ động cơ đến hộp số
Phân loại li hợp
- Có nhiều loại li hợp khác nhau, trên ô tô thường dùng loại li hợp ma sát.
Cấu tạo của li hợp ma sát
1 - Moay-ơ đĩa ma sát
2 - Đĩa ép;
3 - Vỏ li hợp;
4 - Đòn mở;
5 - Bạc mở;
6 - Trục li hợp;
7 - Đòn bẩy;
8 - Lò xo;
9 - Đĩa ma sát;
10 - Bánh đà;
11 - Trục khuỷu của động cơ
11
Bộ phận chủ động của li hợp là bánh đà, vỏ li hợp và đĩa ép.
- Bộ phận bị động là đĩa ma sát lắp trên trục của li hợp
Nguyên lý làm việc
- Đĩa ép và đĩa ma sát ép vào mặt của bánh đà tạo thành một khối liên kết
? Khi li hợp đóng thì đĩa ép 2 và đĩa ma sát 9 ở trạng thái như thế nào với bánh đà
? Khi đó momen quay được truyền từ bánh đà đến đâu
- Momen quay sẽ được truyền từ bánh đà,đĩa ép => đĩa ma sát => li hợp.
*) Khi li hợp ở trạng thái đóng
Đĩa ma sát
Đĩa ép
Khi ngắt li hợp (li hợp ở trạng thái mở)
- Khi đạp chân vào bàn đạp li hợp, qua đòn mở, bạc mở, đòn bẩy kéo đĩa ép 2, tách đĩa ma sát ra khỏi bánh đà momen động cơ không truyền tới trục li hợp.
?Khi đạp chân vào bàn đạp li hợp thì hiện tượng gì sẽ xảy ra
b. Hộp số
? Hộp số có nhiệm vụ gì
Thay đổi lực kéo và tốc độ của xe.
- Thay đổi chiều quay của bánh xe để thay đổi chiều chuyển động của xe.
Ngắt đường truyền momen từ động cơ tới bánh xe trong thời gian cần thiết.
Cấu tạo của hộp số:
10- Trục bị động
9 – Trục chủ động
8 – Trục trung gian
4 - Trục số lùi
1, 2, 3, 5, 6, 7- là các bánh răng
10
? Em hãy quan sát hình vẽ và cho biết cấu tạo của hộp số
- Dùng các bánh răng có đường kính khác nhau ăn khớp với nhau từng đôi một.
- Momen quay được truyền từ bánh răng có đường kính nhỏ sang bánh răng có đường kính lớn hơn => tốc độ quay sẽ giảm và ngược lại
? Muốn đảo chiều quay của trục lắp bánh xe ta phải làm gì
Để thay đổi chiều quay của trục bánh xe thì ta phải đảo chiều trục ra của hộp số. Do đó phải bố trí một bánh răng trung gian ăn khớp với bánh răng chủ động và bị động.
? Momen quay được truyền như thế nào
Z1
Z2
Z3
Z4’
Z4
Z2’
Z1’
Nguyên lý làm việc
Số tiến:
n1 = n* Z3’/Z3 (V/P)

n2 = n* Z2’/Z2 (V/P)

n3= n (V/P)
Số lùi:

n4 = n* (Z4’/Z4)* (Z4/Z3) (V/P)
= n* Z4’/Z3
Z4’
Z4
Z3
CĐ
BĐ
- Gọi n là tốc độ quay của ĐC; n1 là tốc độ của ĐC khi ở số 1
Hộp số trong thực tế
Hộp số tự động
c.Truyền lực các đăng
Nhiệm vụ:
- Truyền momen quay từ hộp số đến cầu chủ động của xe
? Truyền lực các đăng có nhiệm vụ gì
Cầu xe luôn chuyển động lên xuống do mặt đường không bằng phẳng
? Đặc điểm truyền momen quay từ hộp số đến cầu sau của ô tô
Cấu tạo
Khớp các đăng
d.Truyền lực chính
? Em hãy nêu nhiệm vụ của truyền lực chính
Truyền lực chính có nhiệm vụ sau:
- Thay đổi hướng truyền momen từ phương doc xe sang phương ngang xe.
- Giảm tốc độ, tăng momen quay.
Cấu tạo:
1, 2: bánh răng côn. Trong đó:
- 1 Nối với trục các đăng;
- 2 gắn với bộ vi sai
Truyền lực chính
Bán trục
? Tại sao trong truyền lực chính lại dùng cặp bánh răng côn 1, 2.
? Có phương án nào thay thế không
Vì nhờ có cặp bánh răng côn, phương truyền momen được đổi hướng từ phương dọc sang phương ngang.

Nguyên lý hoạt động:
Nguyên tắc hoạt động:
- Khi động cơ hoạt động cặp bánh răng côn 1 và 2 quay ( 1 chủ động, 2 bị động) momen quay được chuyển hướng từ phương dọc phương ngang.
- BR 1 có kích thước < BR 2 nên làm giảm tốc độ của 2 trục.
e. Bộ vi sai
? Nhiệm vụ của bộ vi sai
Phân phối momen cho 2 bán trục của bánh xe chủ động;
Cho phép 2 bánh xe quay với vận tốc khác nhau khi ô tô chuyển động trên đường không phẳng, không thẳng và khi quay vòng.
BR bị động
BR bán trục
Bán trục
Truyền lực chính
BR hành tinh
Cấu tạo:
Nguyên lý hoạt động
Hai trường hợp:

+ TH 1: Khi xe chạy trên đường thẳng và bằng phẳng: 2 bánh xe chủ động quay cùng vận tốc

Đi thẳng
+ TH 2: Khi xe quay vòng, bánh xe phía trong có bán kính quay vòng nhỏ hơn bánh xe phía ngoài.
Quay vòng
? Tại sao khi quay vòng bánh xe phía trong có vận tốc quay vòng < vận tốc bánh xe phía ngoài
- Khi xe quay vòng các BR hành tinh không những quay theo vỏ vi sai mà còn quay trên trục hành tinh
=> vBXT < vBXN
? Trong thực tế thì các em thấy con đường nào là tuyệt đối phẳng và thẳng không
Trong thực tế không có con đường nào thẳng và phẳng tuyệt đối cả, nên khi ô tô chạy trên đường, bộ vi sai sẽ luôn phải hoạt động để hai bánh xe chủ động có thể quay với vận tốc khác nhau.