Nguyễn Văn Trung - K30C - SPKT
1
Bài 33:
ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG
DÙNG CHO ÔTÔ
Nguyễn Văn Trung- Vũ Ngọc Thuấn
Nguyễn Văn Trung - K30C - SPKT
2
I- ĐẶC ĐIỂM VÀ CÁCH BỐ TRÍ ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG TRÊN ÔTÔ
a) Li hợp
b) Hộp số
1. Đặc điểm
2. Cách bố trí
II- ĐẶC ĐIỂM CỦA HỆ THỐNG TRUYỀN LỰC TRÊN ÔTÔ
1. Nhiệm vụ
2. Phân loại
3. Cấu tạo chung và nguyên lí làm việc của hệ thống truyền lực
4. Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực
c) Truyền lực các đăng
d) Truyền lực chính
e) Bộ vi sai
Nguyễn Văn Trung - K30C - SPKT
3
Đặc điểm
Có tốc độ quay cao.
Kích thước và trọng lượng nhỏ gọn.
Thường được làm mát bằng nước.
Nguyễn Văn Trung - K30C - SPKT
4
Cách bố trí
Bố trí động cơ ở đầu ôtô
Bố trí động cơ ở đuôi ôtô
Bố trí động cơ ở giữa ôtô
Động cơ đặt trước buồng lái
Động cơ đặt trong buồng lái
Với các cách bố trí như trên thì chúng có những ưu điểm và nhược điểm gì?
Nguyễn Văn Trung - K30C - SPKT
5
1. Nhiệm vụ
- Truyền, biến đổi độ lớn và chiều của mô men tới bánh xe chủ động.
- Ngắt mô men khi cần thiết khi ở số 0 và trạng thái li hợp mở.
2. Phân loại
- Theo số cầu chủ động
Một cầu chủ động
Nhiều cầu chủ động
- Theo phương pháp điều khiển
Điều khiển bằng tay
Điều khiển bán tự động
Điều khiển tự động
Nguyễn Văn Trung - K30C - SPKT
6
3. Cấu tạo chung và nguyên lí làm việc của hệ thống truyền lực
Cấu tạo chung
Hệ thống truyền lực gồm các bộ phận được
thể hiện như hình vẽ bên.
b) Bố trí hệ thống truyền lực
(Hình 33.2 SGK)
c) Nguyên lí làm việc
Khi động cơ làm việc, nếu li hợp đóng, mô
men sẽ được truyền từ động cơ qua hộp số,
truyền lực các đăng, truyền lực chính và bộ
vi sai tới bánh xe chủ động làm xe chuyển
động.
Nguyễn Văn Trung - K30C - SPKT
7
4. Các bộ phận chính của hệ thống truyền lực
a) Li hợp
- Nhiệm vụ: Dùng để ngắt, nối và truyền mô men từ động cơ đến hộ số.
Phân loại: Có nhiều loại li hợp khác nhau. Theo phương pháp truyền mô men ta có:
+ Li hợp ma sát
+ Li hợp thủy lực
+ Li hợp điện từ….
Trên ôtô thường sử dụng là li hợp ma sát.
- Cấu tạo:
+ Phần chủ động: gồm bánh đà, đĩa ép.
+ Phần bị động: Đĩa ma sát, lò xo, trục li hợp.
+ Phần điều khiển: Bàn đạp.
- Nguyên lí hoạt động:
Khi điều khiển, để đĩa ma sát tiến đến và áp sát vào bánh đà, chúng sẽ liên kết với nhau do lực ma sát bề mặt. Mô men sẽ truyền từ bánh đà qua đĩa ma sát, sau đó đến trục của li hợp.
Nguyễn Văn Trung - K30C - SPKT
8
b) Hộp số
- Nhiệm vụ: Thay đổi lực kéo, tốc độ, chiều chuyển động của xe và ngắt mô men từ động cơ tới bánh xe trong thời gian cần thiết.
- Phân loại: Theo phương pháp thay đổi tỉ số truyền có hộp số phân cấp (có cấp) và hộp số không có cấp (vô cấp).
Cấu tạo:
+Nguyên tắc để tạo thành hộp số là dùng các bánh răng có đường kính khác nhau ăn khớp với nhau từng đôi một.
+ Sơ đồ cấu tạo (H 33.4 - SGK) giới thiệu
hộp số 3 cấp vận tốc (3 số tiến, 1 số lùi). Trong đó
trục I nhận mô men từ li hợp, trục III truyền
mô men tới truyền lực các đăng.
- Nguyên lí làm việc:
+ Số 0
+ Số 1
+ Số 2
+ Số 3
+ Số lùi
Nguyễn Văn Trung - K30C - SPKT
9
c) Truyền lực các đăng
- Nhiệm vụ: Truyền mô men quay từ hộp số đến cầu chủ động của xe.
- Phân loại: Theo tính chất động lực học có:
+ Các đăng đồng tốc.
+ Các đăng khác tốc.
- Cấu tạo:
+ Sơ đồ cấu tạo:
1. Trục bị động của hộp số.
2. Khớp các đăng.
3. Khớp trượt.
- Hoạt động
1
2
3