TRƯỜNG THPT THỊ XÃ TRÀ VINH
Tập Thể Lớp 11.1
Kính Chào Quí Thầy Cô

Kiểm Tra Bài Cũ

Em hãy cho biết ?
Mục đích của phương pháp phân tích định lượng?
Trình bày cách định lượng các nguyên tố: Cacbon, hiđro, nitơ, và cho biết các công thức tính khối lượng và thành phần phần trăm các nguyên tố đó ?
Để biểu diễn thành phần phân tử hợp chất hữu cơ người ta sử dụng những công thức gì ? Thế nào là công thức phân tử
1/ Công thức đơn giản nhất
2/ Công thức phân tử
3/ Công thức cấu tạo
Bài 28: CÔNG THỨC PHÂN TỬ HỢP CHẤT HỮU CƠ
CxHyOzNt.....
I/ Công thức đơn giản nhất

1/ Công thức phân tử và công thức đơn giản nhất
Hãy viết CTPT một số chất hữu cơ mà em biết, tìm tỉ lệ số nguyên tử từng nguyên tố trong mỗi công thức, suy ra CTĐGN

C2H4
C2H2
C2H4O2
C2H6O
1: 2
1 : 1
1 : 2 : 1
2: 6: 1
CH2
CH
CH2O
C2H6O
Định nghĩa
Công thức phân tử (CTPT) cho biết số nguyên tử của các nguyên tố trong phân tử.
Công thức đơn giản nhất (CTĐGN) cho biết tỉ lệ số nguyên tử của các nguyên tố trong phân tử (biểu diễn bằng tỉ lệ các số nguyên tối giản
Công thức phân tử (CxHyOzNt) có thể trùng hoặc là bội số của công thức đơn giản nhất (CpHqOrNs)

CxHyOzNt = (CpHqOrNs)n : n có thể là 1, 2 hoặc 3
Ta có:
x : y : z : t = p : q :r : S

2/ Thiết lập công thức đơn giản nhất
a/ Thí dụ
Từ tinh dầu hoa nhài người ta tách được hợp chất A có chứa cacbon, hiđro và oxi. Phân tích định lượng cho kết quả:
7,24%H
73,14%H
Hãy xác định công thức đơn giản nhất của A ?
Tìm % của oxi

%O = 100 – (%C + %H)
= 100 – (73,14 + 7,24)
= 19,62%
Đặt công thức phân tử của chất hữư cơ A là CxHyOz



Tìm tỉ lệ x: : y : z , ở dạng số nguyên tối giản

Vậy: CTĐGN của A là: C5H6O
Công thức phân tử của A có dạng:

(C5H6O)n = C5nH6nOn , n= 1, 2, 3, …
b/ Tổng quát:
Phân tích nguyên tố  Thành phần chất A  CTTQ (CxHyOzNt)  phân tích định lượng (%C, %H, %O, %N…) lập tỉ lệ số nguyên tử trong phân tử, chuyển tỉ lệ đó thành số nguyên tối giản
1/ Xác định khối lượng mol phân tử
Đối với chất khí và chất lỏng dễ hoá hơi:
Ta có:
II/ Thiết lập công thức phân tử
MA = 29 . dA/B
MA = MB . dA/B
Thí dụ:
Hợp chất hữu cơ A nặng gấp 2 lần không khí, hãy tính khối lượng mol phân tử của A ?
MA = 29 . dA/B = 29 . 2
= 58 (g/mol)
Đối với chất rắn và chất lỏng khó hoá hơi
Để xác định khối lượng mol phân tử người ta đo độ giảm nhiệt độ đông đặc hoặc đo độ tăng nhiệt độ sôi của chúng. Ngày nay người ta thường dùng phổ khối lượng để xác định khối lượng mol phân tử


Xem phần tư liệu (SGK)

2/ Thiết lập công thức phân tử
a/ Thí dụ
Từ tinh dầu hoa nhài, người ta tách được hợp chất A có chứa cacbon, hiđro và oxi. Phân tích định lượng cho kết quả



73,14%C
7,24%H
%O = ?
%O = 19,62
Nhắc lại cách tìm CTĐGN
: Vậy: CTĐGN của A là C5H6O
Đặt CTPT của A là CXHYOZ
Ta có CXHYOZ = (C5H6O)n
M(C5H6O)n = 164 => (5.12 + 6 + 16)n = 164
 n = 2
Vậy

CTPT của A là: C10H12O6
CxHyOzNt=(CpHqOrNs)n
(CpHqOrNs)n =M

Tổng quát



Kết quả phân tích
%C, %H, %N…%O
MA = MB . dA/B

CTĐGN
CpHqOrNs
M = CxHyOzNt



Ngoài ra ta có thể thiết lập CTPT của A không thông qua CTĐGN
Ta có:
Sơ đồ: CxHyOz → xC + yH + zO
K lượng: M(g) 12x (g) 1 (g) 16 (g)
Ph trăm: 100% %C %H %O


Cũng cố:
Chọn câu đúng nhất trong các câu sau:
1/ Phát biểu nào sau đây không đúng:
Công thức đơn giản nhất cho biết tỉ lệ số nguyên tử của các nguyên tố trong hợp chất.
Công thức phân tử cũng cho biết tỉ lệ số nguyên tử của các nguyên tố trong phân tử.
Công thức đơn giản nhất cho biết số nguyên tử của các nguyên tố trong phân tử
Nhiều hợp chất có CTĐGN trùng với CTPT.
2/ Một chất có công thức đơn giản nhất là C2H5. Công thức cấu tạo của chất đó là:
A. C4H10 B. C6 H14 C. C8 H18 D. C4 H18
1
2
Chuẩn bị trước bài luyện tập ở nhà
Học bài,làm bài tập theo câu hỏi 1,2,3,4,SGK trang 118