Cổng trường mở ra
- Lí Lan -
Tiết 1
I)-Tìm hiểu chung
1.Tác giả
2.Tác phẩm
a)Xuất xứ
-Văn bản trích từ báo “Yêu trẻ” số 166
b)Đọc-hiểu chú thích
c)Thể loại : Văn bản nhật dụng
d)Phương thức biểu đạt : Tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
e) Ngôi kể : Thứ nhất
f)Bố cục : 2 phần
-Phần 1 : Từ đầu …ngày đầu năm học
->Tâm trạng hai mẹ con trong đêm trước ngày khai trường
-Phần 2 : Còn lại
->Ấn tượng tuổi thơ và liên tưởng của mẹ
II)-Tìm hiểu văn bản
1.Tâm trạng của hai mẹ con trong buổi tối trước ngày khai giảng .
->Ngây thơ, thanh thản, vô tư ngủ ngon lành
a) Tâm trạng của con trong đêm trước ngày khai trường
-Tâm trạng của người mẹ
+ Chuẩn bị đồ dùng cho con
+ Mẹ dọn dẹp nhà cửa, làm vài việc vặt cho riêng mẹ
+ Mẹ vỗ về cho con ngủ, chăm sóc chu đáo
+ Không tập trung được vào việc gì
+ Không lo nhưng vẫn không ngủ được nghĩ đến bao kỷ niệm:
+ ngày khai trường đầu tiên của mẹ ở Nhật
+ ghi vào lòng con cảm xúc đẹp đẽ về vai trò của giáo dục, nhà trường.
b)Tâm trạng của mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con 
-> Mẹ yêu thương con, lo cho con .
=> Diễn tả được tình cảm yêu thương sâu nặng của người mẹ dành cho con.
+ Dùng nhiều từ láy gợi cảm (háo hức, rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến, nôn nao, hồi hộp, chơi vơi)
+ Ngôi kể: thứ nhất (người mẹ)
+ Miêu tả tâm lí nhân vật độc đáo ( tâm lí ngây thơ trong sáng hồn nhiên của đứa con...tâm lí của người mẹ...)
+ Hình thức độc thoại nội tâm người mẹ ko trực tiếp nói với con, nhìn con ngủ như đang tâm sự với con nhưng thực ra là đang nói với chính mình.
+ Giọng tâm tình, thủ thỉ, sâu lắng.
*Nghệ thuật :
2.Ấn tượng tuổi thơ và liên tưởng của người mẹ
a)Người mẹ nhớ về ký ức tuổi thơ, về ngày khai trường năm xưa của chính mình :
+ Người mẹ nhớ về câu văn của Thanh Tịnh trong bài “Tôi đi học
+ Nhớ về cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến, rạo rực người mẹ muốn truyền cái cảm xúc ấy sang cho con, biến nó thành ấn tượng sâu sắc suốt đời của con.
+ Mẹ nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tới gần trường và nỗi chơi vơi hốt hoảng khi cổng trường đóng lại.
- Nghệ thuật: Từ láy ->Tác dụng: khắc họa sâu sắc những nét tâm trạng của người mẹ còn in đậm về ngày khai trường đầu tiên của mình.
=> Ngày khai trường đầu tiên trở thành kỉ niệm sâu sắc trong cuộc đời của mỗi người đã từng là học sinh.
=> Khẳng định về tình mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp.
- Là ngày lễ của toàn xã hội
- Bố mẹ đưa con đến trường
- Quan chức đến dự
- Đường phố trang trí đẹp
*Ở Nhật
Người mẹ đã liên hệ đến ngày khai trường ở đâu?
Ở Nhật
→ Giáo dục có vai trò rất quan trọng
Ở Việt Nam
b)Người mẹ suy nghĩ và liên tưởng đến ngày khai trường ở Nhật Bản và tầm quan trọng của giáo dục:
- Ngày khai trường ở Nhật Bản:
+ Là ngày lễ trọng đại của toàn xã hội;
+ Là ngày người lớn và toàn xã hội thể hiện sự quan tâm, chăm sóc đối với trẻ em, đối với tương lai đất nước.
- Nền giáo dục ở Nhật Bản: được ưu tiên hàng đầu, các chính sách được điều chỉnh kịp thời.
Khẳng định tầm quan trọng của giáo dục đối với thế hệ trẻ :
+ Nhà trường giáo dục toàn diện phổ thông cho mọi người để sống, học tập và lao động.
+ Hình thành vốn tri thức, nền tảng.
+ Hình thành nhân cách con người về mọi mặt.
+ Là môi trường tập thể, cùng với gia đình đưa con người vào các hoạt động để cùng chung sống, giao tiếp với mọi người trong xã hội.
+Là hành trang kỉ niệm còn mãi trong suốt cuộc đời mỗi con người.

Qua suy nghĩ nghĩ và liên tưởng đến ngày khai trường ở Nhật Bản và tầm quan trọng của giáo dục, người mẹ đã kín đáo thể hiện mơ ước gì?
=>Mơ ước của mẹ về một nền giáo dục tiến bộ, được xã hội và Nhà nước quan tâm.
III)-Tổng kết
1.Nội dung
-Là những suy tư của người mẹ trước ngày con vào lớp Một. Qua đó, thể hiện tình cảm yêu thương sâu sắc của mẹ. Đồng thời văn bản nêu lên vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người.
2.Nghệ thuật:
Miêu tả diễn biến tâm trạng đặc sắc
Từ ngữ nhẹ nhàng, kín đáo thể hiện những tâm tư, tình cảm thầm kín của người mẹ.
Luyện tập
Câu 1. Cổng trường mở ra là văn bản thuộc thể loại?
A. Tự sự
B. Hồi kí
C. Ký (Tùy bút )
D. Tiểu thuyết
Câu 2: Trong văn bản Cổng trường mở ra, tâm trạng của người mẹ trước đêm con khai trường thế nào?
A. Vui mừng, lo lắng
B. Trằn trọc không ngủ được, hoài niệm về ngày tựu trường của mình và lo lắng cho tương lai của đứa con
C. Háo hức, mong chờ
Câu 3. Nội dung của bài Cổng trường mở ra là gì?
A. Kể về buổi khai trường đầu tiên của đứa con
B. Những dòng nhật kí tâm tình, nhỏ nhẹ về tình yêu thương của người mẹ đối với con
C. Vai trò to lớn của trường học đối với con người
D. Đáp án B và C
VẬN DỤNG
Kể lại 1 sự việc mà em nhớ nhất về bố mẹ của mình trong ngày khai trường
MỞ RỘNG
Hãy nhớ lại và viết thành đoạn văn về một kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên của mình.