Cổng trường mở ra
- Lí Lan -

Giáo viên: Lý Minh Thống
Bài 1: Tiết 1: Văn bản:
*Những đặc điểm của văn bản nhật dụng:
1. Khái niệm:
Văn bản nhật dụng không phải là khái niệm thể loại, cũng không chỉ kiểu văn bản, có nghĩa là văn bản nhật dụng có thể sử dụng mọi thể loại, mọi kiểu văn bản.
2. Cập nhật:là gắn với cuộc sống bức thiết, hằng ngày, song tính bức thiết phải gắn với những vấn đề cơ bản gần gũi, bức thiết với cuộc sống con người và cộng đồng
3. Đề tài chủ yếu: thiên nhiên, môi trường, năng lượng, dân số, quyền trẻ em,ma túy….
4. Những nội dung nhật dụng trong chương trình Ngữ vănTHCS
Lớp 6: tập trung một số văn bản viết về các di tích lịch sử, các danh lam thắng cảnh và thiên nhiên, môi trường.
Lớp 7: Quyền trẻ em, nhà trường, phụ nữ, văn hóa- giáo dục.
Lớp 8: Tập trung các vấn đề dân số, các tệ nạn xã hội
Lớp 9:Các vấn đề xoay quanh vấn đề quyền sống của con người, vấn đề chống chiến tranh,gìn giữ hòa bình và tình hữu nghị giữa các dân tộc, vấn đề hội nhập và phát triển, bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc.

*Lớp 7 có các văn bản nhật dụng:
Cổng trường mở ra – Lí Lan.
Mẹ tôi ( trích Những tấm lòng cao cả) của Ét-môn- đô đơ A- mi –xi.
Cuộc chia tay của những con búp bê – Khánh Hoài.
Ca Huế trên sông Hương – Hà Ánh Minh.
* Nội dung phản ánh trong các văn bản:
+Hai văn bản Cổng trường mở ra và Mẹ tôi nhằm khai thác những nội dung có liên quan đến vấn đề người mẹ và nhà trường.
+Văn bản Cuộc chia tay của những con búp bê viết về quyền trẻ em.
+Văn bản Ca Huế trên sông Hương, giới thiệu văn hóa của một địa danh nổi tiếng với con sông thơ mộng.
Chân dung Lí Lan
-Sinh năm 1957, tại Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.
-Là nhà văn, nhà giáo, là nhà dịch giả nổi tiếng.
-Phong cách nghệ thuật:dịu dàng, đằm thắm, dạt dào cảm xúc.
1. Lí Lan:
I. Giới thiệu chung:
1.Lí Lan:
I. Giới thiệu chung:
2.Văn bản:
a.Xuất xứ:
Văn bản Cổng trường mở ra là một bài kí được trích từ Báo Yêu Trẻ, số 166, ngày 1 – 9 – 2000 tại TP Hồ Chí Minh.
b.Thể loại:
Kí
*Phương thức biểu đạt chính:
Biểu cảm
c.Bố cục:
2 phần
- Phần 1: Từ đầu đến thế giới mà mẹ vừa bước vào.
=>Tâm trạng của mẹ và con trước ngày khai trường của con.
- Phần 2: Phần còn lại:
=> Tầm quan trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ.
THẢO LUẬN NHÓM
-Nhóm 1: Tâm trạng của con trước ngày khai trường được thể hiện qua chi tiết nào ?
-Nhóm 3: Tác giả miêu tả tâm trạng của mẹ bằng hình thức nào?
-Nhóm 4: Câu văn nào nói lên tầm quan trọng của nhà trường với thế hệ trẻ?
-Nhóm 2: Tâm trạng của mẹ trước ngày khai trường được thể hiện qua chi tiết nào ?
=>Ngây thơ, thanh thản, hồn nhiên, vô tư ngủ ngon lành.
Tình cảm - Tâm trạng của con trong đêm trước ngày khai trường
a.Tâm Trạng của người mẹ:
+Chuẩn bị đồ dùng cho con:quần áo, giày mũ...cho ngày mai. 
+Mẹ dọn dẹp nhà cửa, làm vài việc vặt cho riêng mẹ.
+Mẹ vỗ về cho con ngủ, buông mùng (chăm sóc chu đáo).
+Không tập trung được vào việc gì.
+Không lo nhưng vẫn không ngủ được nghĩ đến bao kỷ niệm.
+Ngày khai trường đầu tiên của mẹ ở Nhật.
+Ghi vào lòng con cảm xúc đẹp đẽ về vai trò của giáo dục, nhà trường.
1.Tâm trạng của người mẹ và đứa con trong đêm trước ngày khai trường của con: 
-> Mẹ yêu con, lo cho con .
=>Diễn tả được tình cảm yêu thương sâu nặng của người mẹ dành cho con.
- Là ngày lễ của toàn xã hội
- Bố mẹ đưa con đến trường
- Quan chức đến dự
- Đường phố trang trí đẹp
*Ở Nhật
Người mẹ đã liên hệ đến ngày khai trường ở đâu?
Ở Nhật
→ Giáo dục có vai trò rất quan trọng
Ở Việt Nam
2.Vai trò của nhà trường trong việc giáo dục thế hệ trẻ :
- Ai cũng biết rằng, mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả một thế hệ mai sau...
=>Tầm quan trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ.
- Câu văn kết thúc: đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kỳ diệu sẽ mở ra.
+ Câu cầu khiến như một lời động viên khích lệ
+ Thế giới kì diệu: kho tàng tri thức của nhân loại; tình bạn bè, tình thầy trò; hoài bão, ước mơ, thử thách, kỉ niệm; Nhà trường là tất cả tuổi thơ.
=>Nhà trường có vai trò cực kỳ quan trọng đối với trẻ em và đối với đời sống con người.
Người mẹ nói :
“… bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”.
Em hiểu thế giới kì diệu đó là gì ?
- Thế giới kì diệu:
Đó là thế giới của những điều hay lẽ phải.
- Là thế giới của ánh sáng tri thức, của những hiểu biết lý thú, kỳ diệu mà nhân loại đã tích lũy hàng nghìn,vạn năm.
- Thế giới của tình bạn, thầy trò cao đẹp.
- Đó là thế giới của ước mơ, khát vọng của niềm tin, hi vọng…
- Trường học luôn mở rộng cửa đón nhận tất cả HS đến tuổi đến trường.
- Sau cánh cổng trường kia là cả một thế giới kì diệu.
- Đến trường là niềm vui, niềm hạnh phúc, là quyền lợi của trẻ em
II. Đọc - hiểu văn bản.
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
2. Ý nghĩa văn bản:
*Câu hỏi:
Câu 1:Trong văn bản sử dụng những hình
thức nghệ thuật nào để miểu tả tâm trạng của người ? Cách viết này có tác dụng gì?
Câu 2: Em hãy suy nghĩ nêu ý nghĩa của văn bản?
II. Đọc hiểu văn bản.
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Lựa chọn hình thức tự bạch như những dòng nhật kí của người mẹ nói với con.
- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm.

2. Ý nghĩa văn bản:
Văn bản thể hiện tấm lòng, tình cảm của người mẹ đối với con, đồng thời nêu lên vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người.
*Hoạt động: Luyện tập
Câu 1. Cổng trường mở ra là văn bản thuộc thể loại?
A. Tự sự.
B. Hồi kí.
C. Ký (Tùy bút ).
D. Tiểu thuyết.
Câu 2: Trong văn bản Cổng trường mở ra, tâm trạng của người mẹ trước đêm con khai trường thế nào?
A. Vui mừng, lo lắng
B. Trằn trọc không ngủ được, hoài niệm về ngày tựu trường của mình và lo lắng cho tương lai của đứa con.
C. Háo hức, mong chờ.
Câu 3. Nội dung của bài Cổng trường mở ra là gì?
A. Kể về buổi khai trường đầu tiên của đứa con.
B. Những dòng nhật kí tâm tình, nhỏ nhẹ về tình yêu thương của người mẹ đối với con.
C.Vai trò to lớn của trường học đối với con người.
D. Đáp án B và C.
VẬN DỤNG:
Kể lại 1 sự việc mà em nhớ nhất về bố mẹ của mình trong ngày khai trường?
MỞ RỘNG:
Hãy nhớ lại và viết thành đoạn văn về một kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên của mình?
Nêu xuất xứ của văn bản
Văn bản Cổng trường mở ra là một bài kí được trích từ Báo Yêu Trẻ, số 166, ngày 1 – 9 – 2000 tại TP Hồ Chí Minh.

Bài văn ghi lại tâm trạng người mẹ trong đêm chuẩn bị cho con bước vào ngày khai trường đầu tiên.không có cốt truyện,chủ yếu là tâm trạng hồi hộp phấp phỏng đón chờ ngày khai trường.Người mẹ không ngủ phần vì lo chuẩn bị cho con, nhưng phần vì cả tuổi thơ đến trường của mình trỗi dậy.
+ Dùng nhiều từ láy gợi cảm (háo hức, rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến, nôn nao, hồi hộp, chơi vơi)
+ Ngôi kể: thứ nhất (người mẹ)
+ Miêu tả tâm lí nhân vật độc đáo ( tâm lí ngây thơ trong sáng hồn nhiên của đứa con...tâm lí của người mẹ...)
+ Hình thức độc thoại nội tâm người mẹ ko trực tiếp nói với con, nhìn con ngủ như đang tâm sự với con nhưng thực ra là đang nói với chính mình.
+ Giọng tâm tình, thủ thỉ, sâu lắng.
Hình thức miêu tả tâm trạng người mẹ