Chào mừng các em học sinh!
NGỮ VĂN 7


? Văn bản nhật dụng là gì?
nhật dụng
sử dụng



-> có tính chất cập nhật
-> đề cập tới những vấn đề gần gũi, bức thiết của cuộc sống con người.
Ví dụ: giáo dục, môi trường, gia đình, …


hàng ngày



DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ “VĂN BẢN NHẬT DỤNG VÀ CÁCH TẠO LẬP VĂN BẢN” – 8 TIẾT
Tiết 1, 2
KHÁI QUÁT VỀ VĂN BẢN NHẬT DỤNG
VĂN BẢN “CỔNG TRƯỜNG MỞ RA”
I/ GIỚI THIỆU CHUNG
Khái quát về văn bản Nhật dụng.
Văn bản nhật dụng là gì?

I/ GIỚI THIỆU CHUNG
1. Khái quát về văn bản Nhật dụng.
 
a. Khái niệm: là văn bản có nội dung đề cập đến những vấn đề gần gũi, bức thiết, có tính chất thời sự đối với cuộc sống.
 
b. Đặc điểm:
- Về nội dung: viết về thiên nhiên, môi trường, văn hóa, giáo dục, chính trị, xã hội…
- Về hình thức: có thể thuộc nhiều thể loại và sử dụng nhiều
phương thức biểu đạt khác nhau.
 
=> “Cổng trường mở ra”
Vai trò của học tập, của nhà trường
Bước ngoặt trong cuộc đời của đứa con trong hi vọng của người mẹ.
“Mở ra”: Một ngưỡng cửa mới của tương lai tươi sáng và tràn đầy niềm vui.
Nhan đề: “Cổng trường mở ra”
“Cổng trường” : Trường học + Trường đời với nhiều điều mới mẻ.
Niềm vui và tự hào về những thế hệ trẻ
2. Tác giả - tác phẩm
a. Tác giả
- Lí Lan sinh năm 1957
- Quê ở Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
- Là một người phụ nữ đa tài, vừa là nhà báo, nhà văn, nhà thơ đồng thời là một dịch giả Tiếng Anh nổi tiếng.
b. Tác phẩm:
Trích báo “Yêu trẻ” ngày 1 tháng 9 năm 2000.
Văn bản ghi lại chân thực cảm xúc của người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con.
4. Phân tích
a. Tình cảm của người mẹ dành cho con.
1/ Hoàn cảnh nào làm nảy sinh tâm trạng người mẹ?
- Vào đêm trước ngày khai trường của con
2/ Tìm những chi tiết thể hiện hành động, tâm trạng của mẹ và con trước ngày khai trường.
* Con
- Háo hức
- Không có mối bận tâm nào khác ngoài chuyện ngày mai thức dậy cho kịp giờ.
- Hăng hái tranh với mẹ dọn dẹp đồ chơi.
* Mẹ
- Mẹ không tập trung được vào việc gì cả.
- Mẹ lên giường và trằn trọc.
Con thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư.
Mẹ thao thức suy nghĩ triền miên.
3/ Tìm những chi tiết thể hiện sự quan tâm, chăm sóc của mẹ dành cho con trước ngày khai trường.
- Thấy được sự thay đổi trong hành động của con.
- Đắp mền, buông mùng…
- Xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con.
4/ Qua những chi tiết trên, em thấy đây là người mẹ như thế nào?
- Yêu thương, lo lắng cho con.
4. Phân tích
a. Tình cảm của người mẹ dành cho con.
- Trìu mến quan sát những việc làm của con.
- Vỗ về để con ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con.
 
b. Tâm trạng của người mẹ
5/ Theo em tại sao người mẹ lại không ngủ được?
6/ Trong đêm không ngủ người mẹ đã nghĩ về điều gì?
+ Nhớ về kỉ niệm ngày khai trường năm xưa của mình.
- Những thứ đã chuẩn bị cho con
- Về ngày tựu trường đầu tiên của mẹ
- Ảnh hưởng của giáo dục với con người.
7/ Chi tiết nào chứng tỏ người mẹ đang nhớ lại ngày đầu tiên đi học của mình?
- “Cứ nhắm mắt…Con đường làng dài và hẹp”
- “ Ngày mẹ còn nhỏ…rất sâu đậm”
8/ Người mẹ đã nhắc đến ngày khai trường ở Nhật như thế nào? HS trả lời theo SGK

9/ Ngày khai trường ở VN có giống với ngày khai trường ở Nhật không? Có. Hầu như mọi gia đình đều có sự chuẩn bị
10/ Câu văn nào trong bài nói lên vai trò và tầm quan trọng của nhà trường đối với thế hệ trẻ? Em hiểu câu văn này như thế nào?
- “Ai cũng biết rằng… sau này.”
- Câu văn cho thấy tầm quan trọng của giáo dục. Giáo dục không được có sai lầm vì nó quyết định tương lai của một thế hệ.
b. Tâm trạng của người mẹ
- Suy nghĩ về việc làm cho ngày đầu tiên con đi học thật sự có ý nghĩa
- Hồi tưởng về kỉ niệm sâu đậm, không thể nào quên của bản thân về ngày đầu tiên đi học.
- Từ câu chuyện về ngày khai trường ở Nhật, suy nghĩ về vai trò của giáo dục đối với thế hệ tương lai.
Thảo luận nhóm
Em hiểu “thế giới kì diệu” trong câu nói của người mẹ ở cuối văn bản là gì?
"Đi đi con. Hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”.
Thầy, cô giáo  Lời chỉ bảo + Tình yêu thương.
Lí tưởng, ước mơ, hoài bão.
Tri thức, khoa học.
Bài học đạo đức
Tình bạn bè  Kỉ niệm đẹp
“Đi đi con. Hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”
“Thế giới
kì diệu”
III. TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật
- Lựa chọn hình thức tự bạch như dòng nhật kí của mẹ nói với con.
- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm
2. Nội dung
Văn bản thể hiện tấm lòng, tình cảm của mẹ đối với con, đồng thời nêu lên vai trò to lớn cuả nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người
Cổng trường mở ra là văn bản của tác giả nào?
B. Lý Lan
C. Tố Hữu
A. Tế Hanh    
D. Khánh Hoài
PTBĐ chính của văn bản “Cổng trường mở ra” là?
D. Biểu cảm
B. Miêu tả
A. Tự sự
C. Nghị luận
Văn bản “Cổng trường mở ra” thuộc thể loại nào?
C. Kí
B. Tùy bút
A. Truyện ngắn
D. Hồi kí
Tâm trạng của người mẹ trước đêm con khai trường trong văn bản là:
A. Suy nghĩ, hồi tưởng
C. Háo hức, mong chờ
B. Vui mừng, lo lắng
D. Ngây thơ, vô tư
Trong bài, ngày khai trường trở thành ngày lễ của toàn xã hội nước nào?
D. Nhật Bản
B. Thái Lan
A. Trung Quốc
C. Hàn Quốc
Tâm trạng của đứa con trước đêm khai trường ?
C. Háo hức, vô tư
B. Sợ hãi, lo âu
A. Lo lắng, băn khoăn
D. Trằn trọc, suy nghĩ
Biện pháp nghệ thuật trong văn bản “Cổng trường mở ra” là gì?
B. Lựa chọn hình thức tự bạch
C. Nhân hóa
A. Ẩn dụ
D. So sánh
Nội dung của văn bản “ Cổng trường mở ra” là gì ?
D. Đáp án B và C
B. Tình yêu thương của người mẹ đối với con
A. Kể về buổi khai trường đầu tiên của con
C. Vai trò to lớn của trường học đối với con người
 Thế giới kì diệu tác giả nói đến là gì?
D. Tất cả các đáp án trên
B. Nhà trường là nơi nâng đỡ về tri thức
A. Thế giới của tri thức, kiến thức
C. . Thế giới của tình thầy trò, tình bạn
Biện pháp nghệ thuật đặc sắc của bài văn “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” là gì?
B. So sánh và liệt kê
C. Ẩn dụ
A. So sánh    
D. Nhân hóa
Để chứng minh sự giàu có và khả năng phong phú của tiếng Việt, Đặng Thai Mai đã sử dụng kiểu lập luận gì ?
D. Kết hợp chứng minh, giải thích và bình luận vấn đề
B. Giải thích
A. Chứng minh
C. Kết hợp phân tích và chứng minh vấn đề.
Trong văn bản “Đức tính giản dị của Bác Hồ”, Vì sao Bác Hồ rất giản dị trong lời nói và bài viết?
A. Vì Bác muốn nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được.
C. Vì Bác sinh ra ở nông thôn.
B. Vì thói quen.
D. Vì Bác có năng khiếu thơ văn.
“Đức tính giản dị của Bác Hồ” được chứng minh qua các phương diện nào?
D. Gồm cả A, B, C
B. Việc làm
A. Bữa ăn hằng ngày, nhà ở   
C. Trog lời nói, bài viết của mình
Tác giả Đặng Thai Mai đã chứng minh sự giàu có và khả năng phong phú của tiếng Việt về những mặt nào?
D. Gồm cả A, B, C
B. Từ vựng
A. Ngữ âm
C. Ngữ pháp
Theo Hoài Thanh, nguồn gốc cốt yếu của văn chương là gì?
B. Là tình cảm, là lòng vị tha.
C. Do lực lượng thần thánh tạo ra.
A. Cuộc sống lao động của con người.
D. Tình yêu lao động của con người.
Phương thức biểu đạt chính của văn bản "Sống chết mặc bay" là:
D. Tự sự và biểu cảm
B. Biểu cảm
A. Miêu tả
C. Miêu tả và biểu cảm
Tác phẩm “Sống chết mặc bay” của Phạm Duy Tốn được viết theo thể loại nào?
B. Truyện ngắn.
C. Tiểu thuyết.
A. Bút kí.
D. Tùy bút
Ý nào miêu tả đúng nhất cảnh tượng nhân dân hộ đê?
A. Nhân dân vật lộn căng thẳng, vất vả trước nguy cơ vỡ đê.
C. Nhân dân chuẩn bị dụng cụ để hộ đê.
B. Nhân dân đang tháo chạy vì đê sắp vỡ.
D. Quan lại cùng với nhân dân đang hộ đê.