Mục tiêu bài học
1. Kiến thức:
- Cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với con cái.
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người.
- Lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản.
2. Kĩ năng:
- Đọc hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của người mẹ.
- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu, diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con.
- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm.
3.Thái độ:
- Xem văn bản như những dòng nhật kí tâm tình nhỏ nhẹ và sâu lắng. Bài văn giúp ta hiểu thêm tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của mẹ đối với con và vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống mỗi con người.
Mục tiêu bài học
4. Định hướng phát triển năng lực:
4.1Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ và tự học: Lập kế hoạch học tập (Truy cập, ôn tập kiến thức cũ có liên quan, chuẩn bị bài mới…), tự kiểm soát thái độ, tình cảm, hình vi của mình.
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo:
+ Thu thập thông tin từ các nguồn khác nhau để giải quyết các bài tập, câu hỏi trong bài.
+ Viết sáng tạo: Cảm nghĩ của cá nhân về ngày đầu tiên đi học và biết viết lại những xúc cảm của cá nhân ở những thời điểm đặc biệt.
4.2. Năng lực chuyên biệt:
- Năng lực ngôn ngữ: Khả năng sử dụng các phương tiện ngôn ngữ (ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp,…) để đọc, viết, nghe.
- Năng lực văn học: Khả năng tiếp nhận (đọc, giải mã, kiến tạo nghĩa và đánh giá văn bản văn học) và tạo lập văn bản văn học (biểu đạt cảm xúc và ý tưởng bằng hình thức ngôn từ mang tính thẩm mỹ cao…).
4.3. Các nhóm năng lực khác:
- Năng lực sử dụng công nghệ (ICT): vận dụng công nghệ thồng tin để học tập và trả lời các câu hỏi bài tập.
Năng lực thẩm mĩ: Qua văn bản cảm hiểu được giá trị tác phẩm.
Khởi động : Nhìn các hình ảnh sau em có cảm nghĩ gì ?
C?NG TRU?NG M? RA
- LÝ LAN -
Ti?t 1 - Van b?n
GV: Nguyễn Thị Hồng Huế
Trường THCS Trần Bình Trọng, TP Buôn Ma Thuột
Chủ đề: Gia đình và tính liên kết, bố cục và mạch lạc trong văn bản ( 8 Tiết)
I. Đọc –hiểu chú thích
Bài 1- Tiết 1 Văn bản:
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA - LÝ LAN
Chủ đề: Gia đình và tính liên kết, bố cục và mạch lạc trong văn bản ( 8 Tiết)
1.Tâc gi?: L� Lan
Sinh năm 1957 tại tỉnh Bình Dương
Quê mẹ: Bình Dương, quê cha: Quảng Đông, Trung Quốc.
Là một phụ nữ đa tài: Dạy học, viết văn, dịch giả nổi tiếng
Phong cách NT: dịu dàng, tinh tế, đầy cảm xúc.
2.Tâc ph?m:
Xuất xứ:
Trích từ báo “Yêu trẻ - số 166 TP.HCM. 01/09/2000
Nêu những hiểu biết của em về Lý Lan?
Nêu xuất xứ tác phẩm?


Kí
kiểu văn bản nhật dụng
3. Bố cục
- Từ đầu…..bước vào: Diễn biến tâm trạng người mẹ.
- Còn lại: Suy nghĩ của mẹ về Vai trò của giáo dục đối với thế hệ trẻ.
4. Phương thức biểu đạt: biểu cảm + tự sự
I. Đọc – hiểu chú thích
Bài 1- Tiết 1
C1. Tác giả
Bài 1- Tiết 1
C 1. Đọc
2. Tác phẩm
II. Đọc – hiểu cấu trúc:
2. Thể loại
Đại ý: Tâm trạng và suy nghĩ của mẹ trong đêm trước ngày khai trường vào lớp 1 của con
Bài 1- Tiết 1
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA - LÝ LAN
1.Tâm trạng người mẹ trước ngày khai trường của con.
III. Đọc - hiểu văn bản
Qua đó em thấy tình cảm mẹ dành cho con ra sao?
Tâm trạng của mẹ và con trong đêm trước ngày khai trường khác nhau như thế nào? Tìm những chi tiết thể hiện hành động, tâm trạng đó. Theo em tại sao mẹ không ngủ được?
Thảo luận nhóm Câu hỏi sau và làm theo mẫu phiếu học tập sau, thời gian 2 phút.
Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai trường đã để lại dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn người mẹ ?
Từ dấu ấn sâu đậm của ngày khai trường, điều mà mẹ mong muốn ở con là gì?
=> Nghệ thuật tương phản->Người mẹ rất yêu thương, quan tâm con, tin tưởng con và rất hiểu biết.
=> Mẹ mong con ghi lại cảm xúc về ngày khai trường đầu tiên trong tâm hồn.Từ đó thấy được ý nghĩa của ngày khai trường đầu tiên.
-> Sử dụng từ láy liên tục gợi cảm xúc phức tạp trong lòng mẹ: lòng mẹ rạo rực, bâng khuâng, xao xuyến.
“Khi nhớ lại lòng con lại rạo rực những cảm xúc bâng khuâng, xao xuyến… Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tới gần ngôi trường và nỗi chơi vơi hốt hoảng khi cổng trường đóng lại, bà ngoại đứng bên ngoài cánh cổng như đứng bên ngoài cái thế giới mà mẹ vừa bước vào”.
Bài 1- Tiết 1
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA - LÝ LAN
1. Tâm trạng người mẹ trước ngày khai trường của con.
- Trằn trọc, thao thức, không ngủ được, suy nghĩ triền miên.
- Hồi tưởng lại kỷ niệm sâu đậm, không thể nào quên của bản thân về ngày đầu tiên đi học.
Người mẹ rất yêu thương, quan tâm, tin tưởng con và rất hiểu biết.
- Mong con ghi lại cảm xúc về ngày đầu tiên trong tâm hồn.
Bài 1- Tiết 1
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA - LÝ LAN
1.Tâm trạng người mẹ trước ngày khai trường của con.
III. Đọc- hiểu văn bản
2. Suy nghĩ của mẹ về vai trò của giáo dục, nhà trường đối với thế hệ trẻ.
Câu văn nào trong bài nói lên vai trò và tầm quan trọng to lớn của nhà trường đối với thế hệ trẻ?
Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả một thế hệ mai sau, và sai lầm một li có thể đưa thế hệ ấy đi chệch cả hàng dặm sau này.
-=> Không được sai lầm trong giáo dục vì giáo dục quyết định tương lai của một đất nước
Sai lầm một li- chệch cả hàng dặm
Nhà trường: + Giáo dục tri thức tương lai.
+ giáo dục nhân cách
Câu văn trên khiến em nhớ đến câu tục ngữ nào?
- Câu tục ngữ: sai một li đi một dặm
Em hiểu câu tục ngữ này có ý nghĩa gì khi gắn với sự nghiệp giáo dục?
Người mẹ đã liên hệ đến ngày khai trường ở đâu? Vì sao?

Ở Nhật:
- Là ngày lễ của toàn xã hội
- Bố mẹ đưa con đến trường
- Quan chức đến dự
- Đường phố trang trí đẹp
-> mong con hưởng một nền giáo dục tiến bộ.

Em thấy ở nước ta ngày khai trường có diễn ra như ngày lễ của toàn xã hội không?
-> Khẳng định tầm quan trọng của giáo dục.
Người mẹ nói: “Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cách cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”. Đã 7 năm bước qua cánh cổng trường, bây giờ em hiểu thế giới kì diệu đó là gì?
*Câu văn cuối:
- Lời động viên của mẹ đối với con
- khích lệ con đến trường học tập.
- Tin tưởng ở sự nghiệp giáo dục.
Khẳng định thế giới kì diệu mà nhà trường mang đến
=>Vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc đời mỗi người và toàn xã hội.
“Đi đi con. Hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”

“Thế giới kì diệu”
Tri thức, khoa học.
Bài học đạo đức
Tình bạn bè  Kỉ niệm đẹp
Thầy, cô giáo  Lời chỉ bảo + Tình yêu thương.
Lí tưởng, ước mơ, hoài bão, niềm tin.
2.Suy nghĩ của mẹ về vai trò của giáo dục, nhà trường đối với thế hệ trẻ.

Nhà trường có vai trò giáo dục quan trọng trong cuộc đời mỗi con người.
Nhà trường mang lại tri thức, hiểu biết.
Bồi dưỡng tư tưởng tốt đẹp, đạo lý làm người.
Mở ra ước mơ, tương lai của mỗi con người.
“Mở ra”: Một ngưỡng cửa mới của tương lai tươi sáng và tràn đầy niềm vui.
“Cổng trường mở ra”
Nhan đề: “Cổng trường mở ra”
“Cổng trường” : Trường học + Trường đời với nhiều điều mới mẻ.
Vai trò của học tập, của nhà trường
Bước ngoặt trong cuộc đời của đứa con trong hi vọng của người mẹ.
Niềm vui và tự hào về những thế hệ trẻ
Bài 1- Tiết 1
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA - LÝ LAN
? Trong bài văn, có phải người mẹ đang nói trực tiếp với con không? Hay người mẹ đang tâm sự với ai. Cách viết này có tác dụng gì?
Mẹ nhìn con ngủ và như đang tâm sự với con nhưng thực chất là đang nói với chính mình -> nổi bật tâm trạng, tình cảm và những điều sâu thẳm khó nói bằng những lời trực tiếp của nhân vật.
=> Hình thức độc thoại nội tâm, giọng tâm tình thủ thỉ, sâu lắng=>lay động ý nghĩ và tình cảm của người đọc.
IV. Tổng kết
Nội dung
2. Nghệ thuật
- Lựa chọn hình thức tự bạch như những dòng nhật kí của người mẹ nói với con.
- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm.
3. Ý nghĩa văn bản
Văn bản thể hiện tấm lòng, tình cảm của người mẹ đối với con, đồng thời nêu lên vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người.
Ghi nhớ SGK/9
Nêu ý nghĩa văn bản?
Bài 1- Tiết 1
CỔNG TRƯỜNG MỞ RA - LÝ LAN
V. Luyện tập, vận dụng:

1.Em thích nhất câu văn nào trong văn bản? Tại sao?
2.Theo em vấn đề nhật dụng đặt ra trong văn bản là gì? Tại sao?
Thực hiện cá nhân ở nhà, đánh giá ở tiết tới.
Đề bài: Trong văn bản “ Cổng trường mở ra” của Lý lan, người mẹ nói: “Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”. Theo em, “thế giới kì diệu” đó là những gì? Hãy viết một đoạn văn nói lên suy nghĩ của mình về "thế giới kì diệu” đó.
Học bài , làm bài tập ở luyện tập sgk tr 9, đọc và nghiên cứu trước văn bản “Mẹ tôi”.