Tiết 1. Bài 1 Lời Của Cây
Tìm hiểu chung

Phân tích văn bản

Tổng kết

I

III

II
I. _Tìm hiểu chung_
I. TÌM HIỂU CHUNG

1/ Tác giả

Trần Hữu Thung (1923 – 1999) Diễn Châu, Nghệ An.

-Tham gia Cách mạng từ năm 1944 và bắt đầu làm thơ từ thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp.

-Thơ ông thể hiện sự mộc mạc, dân dã, chân chất, hồn nhiên của người dân quê.

2/ Tác phẩm

Những tập thơ tiêu biểu: _Dặn con (1955), Gió Nam (1962), Đất quê mình (1971), Tiếng chim đồng (1975), Anh vẫn hành quân (1983)._
Giải nghĩa từ khó

Gió bắc: gió từ phương Bắc thổi về, lạnh, gây rét nên có hại cho cây cối, mùa màng.

Mưa giông: hiện tượng thời tiết thường xảy ra vào mùa hè, có gió to, sấm sét, mưa rào.
II. _Phân tích văn bản_
Phiếu học tập

Hoàn thành bản sau :

1. Quá trình phát triển của cây Hoàn Thành Bản Sau
1. Quá trình phát triển của cây
SỰ PHÁT TRIỂN

TỪ NGỮ MIÊU TẢ

PHÂN TÍCH Ý NGHĨA
HẠT
MẦM
CÂY ĐÃ THÀNH
SỰ PHÁT TRIỂN

TỪ NGỮ MIÊU TẢ

PHÂN TÍCH Ý NGHĨA
HẠT

lặng thinh
MẦM

nhú lên giọt sữa, thì thầm, kiêng gió, kiêng mưa, lớn lên đón tia nắng hồng
-mầm cây được ví với giọt sữa trắng trong, trong trẻo, nhỏ bé, dễ thương

-mầm cây cũng giống như em bé cần được vỗ về, nghe lời ru, nằm trong nôi là vỏ cây, cần kiêng khem gió mưa, biết “mở mắt” đón tia nắng hồng.
CÂY ĐÃ THÀNH

“nghe màu xanh – bắt đầu bập bẹ”

_như em bé chập chững_

+ ẩn dụ chuyển đổi cảm giác (nghe màu xanh)

+ hoán dụ (nghe màu xanh à chỉ cái cây)

+ nhân hóa (bập bẹ).
Nhân hóa, hạt như cũng có hồn.

Sự sống tiềm tàng, chưa được “đánh thức”, phát triển thành cây.
2. Mối quan hệ giữa chủ thể và hạt mầm

PHIẾU HỌC TẬP 2

- Theo em, những dòng thơ như “Ghé tai nghe rõ”, “Nghe mầm mở mắt” thể hiện mối quan hệ như thế nào giữa hạt mầm và nhân vật đang “ghé tai nghe rõ”?

*Tìm những hình ảnh, từ ngữ thể hiện tình cảm, cảm xúc mà tác giả dành cho những mầm cây. Hãy cho biết đó là tình cảm gì?
2. Mối quan hệ giữa chủ thể và hạt mầm

*Khi đang là hạt  hạt được chủ thể trữ tình “_cầm trong tay mình_”  sự sống được nâng niu.

 Cách ứng xử của chủ thể trữ tình với thiên nhiên.

- _“Ghé tai nghe rõ”, “Nghe mầm mở mắt”_: hình ảnh của nhà thơ, thể hiện mối quan hệ gần gũi, giao cảm giữa thiên nhiên và nhà thơ, sự nâng niu sự sống.
2. Mối quan hệ giữa chủ thể và hạt mầm

Tình cảm, cảm xúc mà tác giả dành cho mầm cây: yêu thương, trìu mến, nâng niu.
_“Rằng các bạn ơi_

_Cây chính là tôi_

_Nay mai sẽ lớn_

_Góp xanh đất trời.”_

Nhận xét về nhịp thơ của khổ cuối và cho biết tác dụng của nó đối với việc thể hiện lời của cây?

3. Lời của cây
Nhận xét về nhịp thơ của khổ cuối và cho biết tác dụng của nó đối với việc thể hiện lời của cây?

3. Lời của cây

_--Rằng/ các bạn ơi”: _nhịp thơ 1/3 – sự khác biệt trong thơ bốn chữ (vốn là nhịp 2/2).

 Nhấn mạnh, kêu gọi sự chú ý, lắng nghe.
*3 câu thơ cuối:
_Cây chính là tôi_

_Nay mai sẽ lớn_

_Góp xanh đất trời_

-Lời của cây là tiếng nói của thiên nhiên đối với con người
 Thông điệp về sự lắng nghe, tôn trọng thiên nhiên.

-Ẩn dụ về ý nghĩa của đời người, lớn lên và làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp.
3. Lời của cây
III. Tổng kết
- Chủ đề: Bài thơ thể hiện tình yêu thương, trân trọng những mầm xanh thiên nhiên.

- Thông điệp:

Hãy lắng nghe lời của cỏ cây loài vật để biết yêu thương, nâng đỡ sự sống ngay từ khi sự sống mưới là những mầm non.

Mỗi con người, sự vật, dù là nhỏ bé, đều góp phần tạo nên sự sống như hạt mầm góp màu xanh cho đất trời.

CHỦ ĐỀ - THÔNG ĐIỆP
- Sử dụng các biện pháp tu từ: ẩn dụ, hoán dụ, nhân hóa làm cho bài thơ trở nên đa nghĩa, đa thanh, giàu sức gợi hình.

- Thể thơ bốn chữ, nhịp thơ 2/2 diễn tả nhịp điệu êm đềm của đời sống cây xanh và cảm xúc của tác giả.

- Nhịp thơ 1/3 cho thấy sự khác biệt, nhấn mạnh vào khao khát của cây.

- Tiết tấu vui tươi, phù hợp với nội dung của bài thơ.

NGHỆ THUẬT
01

02

03

Hướng dẫn tự học

Ôn lại nội dung bài học

Hoàn thành bài tập phần vận dụng

Học và chuẩn bị bài mới

Cảm ơn các em đã lắng nghe !