SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÌNH THUẬN
TRƯỜNG THPT BẮC BÌNH

Khởi động

Xem nhạc
Fill in the text of the title

Here you could describe the detile if you need it

Here you could describe the detile if you need it

Trong đoạn nhạc trên có câu hát “Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây
- Bên nắng đốt, bên mưa quây”. Hiện tượng khí hậu trên do tác
động của nhân tố nào?

TIẾT 22 - BÀI 10. MƯA
NỘI DUNG BÀI HỌC
I. CÁC
NHÂN
 Mục
tiêu:TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG MƯA

- Phân tích được các nhân tố ảnh hưởng đến
lượng mưa và trình bày được sự phân bố
mưa trên thế giới.
- Phân tích được hình vẽ, bản đồ về mưa.
1. Khí áp

2. Frông

3. Gió

4. Dòng biển

II. SỰ PHÂN BỐ MƯA TRÊN TRÁI ĐẤT

1. Phân bố theo vĩ độ
2. Phân bố theo khu vực

5. Địa hình

I. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG MƯA
- HĐ nhóm: Lớp chia thành 2 nhóm lớn (kỹ thuật mảnh ghép):
+ Nhóm sườn Đông (gồm 5 bàn HS).
+ Nhóm sườn Tây (gồm 6 bàn HS).
- Các nhóm dựa vào nội dung mục I và thảo luận để hoàn thành
các nội dung trong phiếu học tập ở dưới đây:
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Nhân tố

Ảnh hưởng

Khí áp
Frông
Gió
Dòng biển
Địa hình

 
 
 

HĐ NHÓM: 05 phút

I. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG MƯA
THÔNG TIN PHẢN HỒI
Nhân tố
Ảnh hưởng
Vùng khí áp thấp thường có mưa lớn, do đây là khu vực hút gió, có không khí ẩm liên tục
bốc lên cao, ngưng tụ và tạo thành mây, sinh ra mưa (xích đạo, ôn đới); Vùng khí áp cao có
Khí áp
gió thổi đi, không khí không bốc hơi lên được nên mưa rất ít hoặc không mưa (cận chí
tuyến, cực). 
Dọc các frông nóng và frông lạnh luôn có tranh chấp giữa các khối không khí đã gây nên
Frông các nhiễu loạn không khí, tạo mây và sinh ra mưa; Nơi có frông mưa nhiều (mưa frông); nơi
có dải hội tụ nhiệt đới thường có mưa lớn (mưa dải hội tụ).
Gió mang hơi nước từ đại dương vào trong lục địa gây mưa, càng vào sâu thì mưa càng ít
Gió
hoặc nơi có gió mùa mưa nhiều; Nơi có gió Tín phong mưa ít.
Những nơi có dòng biển nóng chảy mua thường mưa nhiều vì không khí bốc lên mang nhiều
Dòng biển hơi nước, tạo gây mưa; Nơi có dòng biển lạnh chảy qua có lượng mưa ít do không khí không
bốc lên được nên rất khô hạn.
Sườn đón gió thường mưa nhiều, sườn khuất gió thường mưa ít; Cùng một sườn núi đón gió,
Địa hình càng lên cao nhiệt độ càng giảm, mưa càng nhiều, tới một độ cao nhất định, độ ẩm không
khí giảm sẽ không còn mưa.

I. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG MƯA

1. Khí áp
- Ở các khu áp thấp, không khí
bị hút vào giữa và đẩy lên cao
ngưng tụ tạo thành mây và
gây mưa. Ở xích đạo và ôn đới
là những nơi có áp thấp nên
mưa nhiều.
- Ở các khu áp cao, chỉ có gió
thổi đi không có gió thổi đến
nên mưa rất ít hoặc không có
mưa. Ở cực và chí tuyến đều là
những nơi có áp cao nên mưa
ít.

Hình: Sự khác nhau về mưa do tác động
của khí áp ở một số khu vực.
6

I. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG MƯA

2. Frông
- Dọc các frông nóng và frông
lạnh luôn có tranh chấp giữa
các khối không khí → Các
nhiễu loạn không khí, tạo mây
và sinh ra mưa.
- Miền có frông hoặc dải hội tụ
nhiệt đới đi qua thường có
mưa nhiều, gọi là mưa frông
hoặc mưa dải hội tụ.
7

I. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG MƯA

3. Gió
- Gió mang hơi nước từ đại
dương vào trong lục địa,
càng vào sâu trong lục địa
thì mưa càng ít. 
- Miền nằm trong đới gió Tín phong
có mưa ít do gió khô.
- Miền khí hậu gió mùa thường có
mưa nhiều do vào mùa hè có gió thổi
từ đại dương vào lục địa.
8

I. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG MƯA

4. Dòng biển:
- Cùng nằm ven bờ đại dương
nhưng có nơi mưa ít, có nơi mưa
nhiều.
- Nơi có dòng biển nóng chảy
qua thường mưa nhiều vì không
khí bốc lên mang nhiều hơi
nước, tạo mây gây mưa. 
- Nơi có dòng biển lạnh chảy
qua có lượng mưa ít do không
khí không bốc lên được nên rất
khô hạn.

9

I. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG MƯA

5. Địa hình:
- Sườn đón gió
thường mưa nhiều,
sườn khuất gió
thường mưa ít.
- Cùng một sườn
núi đón gió, càng
lên cao nhiệt độ
càng giảm, mưa
càng nhiều nhưng
tới một độ cao
nhất định sẽ không
còn mưa.

Dãy núi Trường Sơn
10

 Hoạt động trò chơi – Ghép mảnh thông tin
(thời gian 2 phút)

? Vì sao, Bình Thuận và

Ninh Thuận là nơi có lượng
mưa ít nhất nước ta?

Khí áp thấp

Frông

Khí áp cao

Gió Tín phong

Dòng biển nóng

Gió mùa

Dòng biển lạnh

Đỉnh núi cao

Sườn đón gió

Dãi hội tụ nhiệt đới

Sườn khuất gió

II. SỰ PHÂN BỐ MƯA TRÊN TRÁI ĐẤT

Các nhóm dựa vào thông tin trong bài (mục
II) và các hình 10.1, 10.2, để trả lời các câu hỏi
và hoàn thành trong phiếu học tập:

HĐ NHÓM: 05 phút

* Phiếu học tập số 2 và số 3:
Phân bố mưa theo khu vực
Khu vực mưa nhiều
……………………………
……………………………
Nguyên nhân
……………………………
……………………………
Lượng mưa
……………………………
……………………………

Khu vực mưa ít
……………………………
……………………………
Nguyên nhân
……………………………
……………………………
Lượng mưa
……………………………
……………………………

II. SỰ PHÂN BỐ MƯA TRÊN TRÁI ĐẤT
1. Phân bố theo vĩ độ

Gần
1700mm

II. SỰ PHÂN BỐ MƯA TRÊN TRÁI ĐẤT
1. Phân bố theo vĩ độ

Lượng mưa phân bố trên Trái Đất phân bố
không đều theo vĩ độ:

? Giải thích, vì

sao khu vực xích
đạo là nơi có
lượng mưa nhiều
nhất trên trái đất?

Thông tin phản
hồi

14

II. SỰ PHÂN BỐ MƯA TRÊN TRÁI ĐẤT
2. Phân bố theo khu vực

Phân bố mưa theo khu vực
Khu vực mưa nhiều:
ĐN Bắc Mỹ, Trung
Mỹ, phía bắc Nam
Mỹ, Trung Phi, Đông
Nam Á, Nam Á,…
Nguyên nhân: Do vị
trí địa lí giáp biển
hoặc gần biển, có
dòng biển nóng chạy
qua.
Lượng mưa: Từ
1000mm đến trên
2000mm

Khu vực mưa ít: Phía
tây Bắc Mỹ, phía tây
nam Nam Mỹ, Bắc
và Nam Phi, nội địa
châu Á, nội địa Ôxtrây-li-a,…
Nguyên nhân: Do
nằm sâu trong nội
địa hoặc có dòng
biển lạnh chạy qua.
Lượng mưa: Từ 500
mm đến dưới
200mm

* TỔNG KẾT NỘI DUNG BÀI
HỌC:

LUYỆN TẬP
Câu 1: Nơi nào sau đây ở các sườn đón gió của
các ngọn núi sẽ có mưa nhiều nhất?

Trả lời
A. Dưới núi.
B. Chân núi.
C. Đỉnh núi.
D. Sườn núi.

LUYỆN TẬP
Câu 2. Những khu vực nào có lượng mưa ít trên
bề mặt Trái Đất theo vĩ độ là

Trả lời
A. xích đạo, cực.
B. chí tuyến, cực.
C. ôn đới, chí tuyến.
D. xích đạo, ôn đới.

LUYỆN TẬP
Câu 3. Nơi có frông, nhất là dải hội tụ nhiệt đới
đi qua sẽ

Trả lời
A. mưa vừa.
B. mưa rất ít.
C. không mưa.
D. mưa nhiều.

Câu hỏi 4: Vẽ sơ đồ thể hiện các nhân tố ảnh hưởng tới sự phân
bố mưa trên Trái Đất?
 Gợi ý:

Câu hỏi 5: Em hãy xác định những khu vực có mưa nhiều và
những khu vực có mưa ít trên các lục địa?
 Gợi ý:
- Những khu vực có mưa nhiều: Đông Nam Á, Nam Á, Trung và Nam Mĩ, Đông
Nam Hoa Kì, Trung Phi,…
- Những khu vực có mưa ít: Bắc Phi, Nam cực, Bắc Á, Tây và Trung Á, Tây Hoa
Kì, Ca-na-đa, Ô-xtrây-li-a,…

Em hãy sưu tầm thông tin và hình ảnh về những khu vực có mưa
nhiều nhất và ít nhất trên Trái Đất?
 Gợi ý:
- Khu vực có mưa nhiều: Ngôi làng Mawsynram
trên đồi Khasi (độ cao gần 1500 m), cách
Shillong, thủ phủ của bang Meghalaya (Ấn Độ)
khoảng 2 tiếng đi taxi - được xác nhận kỷ lục
Guinness là “nơi ẩm ướt nhất thế giới”

- Khu vực có mưa ít: Sa mạc Atacama, Chile: Khu
vực này khô cằn đến mức các ngọn núi hoàn toàn
không có sông băng. Nơi đây khô hạn vì dòng hải
lưu Humboldt đã ngăn cản dòng nước lạnh được
chuyển tới từ Nam Cực, vốn là nguyên nhân của sự
hình thành nên những đám mây mang mưa.

Hướng dẫn tự học

- Các em về nhà: học bài cũ, hoàn thành câu hỏi phần vận
dụng.
- Chuẩn bị bài mới: Bài 11. Thực hành: Đọc bản đồ các
đới và kiểu khí hậu trên Trái Đất. Phân tích biểu đồ một
số kiểu khí hậu.