KHỞI ĐỘNG

Ta đây:
Núi Lam Sơn dấy nghĩa
Chốn hoang dã nương mình
Ngẫm thù lớn há đội trời chung
Căm giặc nước thề không cùng sống
Những câu thơ trong tác phẩm “Bình Ngô đại
cáo” của Nguyễn Trãi và bức hình bên giúp em
liên hệ đến nhân vật lịch sử nào?

Bài 19

Khởi nghĩa Lam Sơn
(1418 – 1427) (t1)

1.Kiến thức
HS học về:
•Trình bày được một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơm
•Giải thích được nguyê nhân chính dẫn đến thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
•Nêu được ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
•Đánh giá được vai trò của một số nhân vật tiêu biểu: Lê Lợi, Nguyễn Trãi,
Nguyễn Chích….
2.Năng lực
•Năng lực chung:
•Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động
trong lớp.
•Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học
tập theo sự hướng dẫn của thầy cô.
•Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt
động lịch sử.
•Năng lực lịch sử:
• Phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử: Khai thác và sử dụng các Thông tin tư liệu hình ảnh và tư liệu văn bản
cùng lược đồ để tìm hiểu về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
• Phát triển năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: Mô tả được diễn biến, các trận đánh quan trọng cùng
nguyên nhân ý nghĩa của thắng lợi.
• Phát triển năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Ý nghĩa của chiến thắng lịch sử và bài học kinh
nghiệm rút ra.
3.Phầm chất
•Trách nhiệm và nhân ái:

Nội
dung
1. Một số sự kiện tiêu
biểu của cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn

Mục tiêu : Thông qua hoạt động, HS có thể nêu
được những nét chính của cuộc khởi nghĩa Lam
Sơn.

2. Nguyên nhân thắng lợi
và ý nghĩa lịch sử

•Mục tiêu:
+ Nêu được ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
+ Đánh giá được vai trò của một số nhân vật tiêu biểu: Lê Lợi, Nguyễn Trãi,
Nguyễn Chích….

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa
Lam Sơn

a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa.
Trình bày những chính sách cai trị của
nhà Minh?

- Sau khi chiếm Đại Ngu, Nhà
Minh thiết lập bộ máy đô hộ,
thẳng tay đàn áp các cuộc khởi

Tranh mô tả cảnh cướp bóc
của quân Minh

“Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ”

“Trương Phụ đi đến đâu là giết hại,
hoặc chất thây thành núi, hoặc moi ruột
quấn vào cây, rán thịt người lấy mỡ, hoặc
“Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn
nướng đốt Vùi
làmcontrò
chơi,
thậm
chí
có
kẻ
mổ
đỏ xuống dưới hầm tai vạ
bụng, moi thai
cắt
hai
đầu
đểkếứng lệnh.
Dối trời
lừalấy
dân đủ
muôn
ngàn
oán trải
mươisót
nămthì bị bắt
Ở Kinh lộ Gây
và thù
cáckếtnơi
dânmấycòn
Bại nhân nghĩa nát cả đất trời.
hết làm nôNặng
tì thuế
và khóa
bị chuyển
bán
sạch không
đầm mà
núi. tan tác
Người bị
ép xuống biển dòng lưng mò ngọc,
bốn phương
cả”.
Ngán thay cá mập thuồng luồng.
(Đại
Việt
sử
kí
toàn
thư)
Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng…
…Độc ác thay trúc Nam Sơn không ghi hết tội.
Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi .”

PHẠM TẤT ĐẠI
TRẦN NGUYÊN KHANG

LÊ NGÃ

Bắc Giang
Thái Nguyên

TRẦN NGUYỆT HỒ

Quảng Ninh
Đông Triều
Hải phòng

TRẦN NGỖI

Ninh Bình

PHẠM CHẤN

PHẠM NGỌC
Nghệ A n

Nơi diễn ra các
Cuộc khởi nghĩa

TRẦN QUÝ
KHOÁNG

Lược đồ nơi diễn ra các cuộc khởi nghĩa chống quân Minh

Khởi nghĩa Trần Ngỗi
(1407-1409)

Tháng 10-1407, một
người yêu nước là Trần
Triệu Cơ đưa con của
vua Trần là Trần Ngỗi
lên làm minh chủ. Ở
Yên Mô (Ninh Bình),
Trần Ngỗi tự xưng là
Giản Định hoàng đế.
Sau chiến thắng Bô Cô,
Trần Ngỗi nghe lời
gièm pha đã giết hại
tướng Đặng Tất và
Nguyễn Cảnh Chân,
cuộc khởi nghĩa dần
tan rã.

Nho Quan

Gia Viễn

Lang Sơn
Đa Bang
(Hà Tây)

.Hà Tây
Đông Đô (Thăng Long)
Nam Định

Bô Cô

Hoa Lư
Tam Điệp Yên Mô

Ninh Bình
Tây Đô (Thanh Hóa)

Hà Tĩnh

Đường tiến công của
quân Minh
Nghĩa quân tấn công

Khởi nghĩa Trần Quý Khoáng
(1409 - 1414)

Lang Sơn
Đa Bang
(Hà Tây)
Đông Đô (Thăng Long)

- Sau khi Đặng Tất, Nguyễn Cảnh Chân bị
Trần Ngỗi giết chết, con trai của hai ông là
Đặng Dung và Nguyễn Cảnh Dị cùng
nhiều nghĩa quân bỏ vào Nghệ An, đưa
Trần Quý Khoáng lên ngôi vua, lấy hiệu
là Trùng Quang đế và phát động khởi
nghĩa.
Thù nước chưa xong đầu đã bạc.
Mài gươm mấy độ bóng trăng soi
Đặng Dung

Nam Định
Ninh Bình
Tây Đô (Thanh Hóa)

Hà Tĩnh

Tranh mô tả cảnh đàn áp của quân Minh

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa
Lam Sơn

a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa.
Em hãy cho biết đôi nét
về Lê Lợi

ĐÔI NÉT VỀ LÊ LỢI

Lê Lợi sinh ngày 10-9-1385 (6-8 năm Ất Sửu) tại
Lam Sơn (Kẻ Cham), nay thuộc huyện Thọ Xuân,
Thanh Hóa, trong một gia đình "đời đời làm quân
trưởng một phương".
Đầu năm 1416, tại núi rừng Lam Sơn trên đất
Thanh Hóa, Lê Lợi cùng với 18 người bạn thân
thiết, đồng tâm cứu nước đã làm lễ thề đánh giặc
giữ yên quê hương.
Sau khi đuổi hết giặc Minh về nước, Lê Lợi lên
ngôi hoàng đế năm 1428, sáng lập ra vương triều
Lê. Lê Lợi làm vua được 5 năm thì mất (1433),
an táng tại Vĩnh Lăng, Lam Sơn, miếu hiệu là
Thái Tổ.

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa
Lam Sơn

a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa.

Lê Lợi đã tích cực chuẩn
Lê
Lợi
dựng
cờ
khởi
bị cho cuộc khởi nghĩa ở
nghĩa
ở
đâu?
vùng núi Lam Sơn.

Ảnh minh hoạ khởi nghĩa Lam Sơn

- Lê Lợi là một hào trưởng vùng Lam Sơn đã tích trữ
lương thực, vũ khí, bí mật tập hợp những người cùng chí
hướng để chờ thời cơ khởi nghĩa.

Lam Sơn nằm
bên tả ngạn sông
Chu, nối liền
giữa đồng bằng
với miền núi và
có địa thế hiểm
trở. Đây cũng là
nơi giao tiếp của
các dân tộc Việt,
Mường, Thái.

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa
Lam Sơn

a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa.
Sau khi nghe tin Lê Lợi khởi nghĩa
thì những ai đã đến đầu quân? Kể
tên 1 số người đã gia nhập?

Hình ảnh minh hoạ những người gia nhập nghĩa quân.

Thấy được uy tín, khả năng quân sự, sự hi sinh to lớn của Lê Lợi đã
củng cố lòng tin của các hào kiệt đối với ông. 
Bên cạnh đó, các hào kiệt cũng đã tự mình nổi dậy chống quân Minh
nhưng không thành công nên việc tìm về Lam Sơn là để kết hợp với Lê
Lợi để tăng khả năng thành công.

Vì sao hào kiệt khắp nơi
tìm về Lam Sơn?

LÊ LAI

NGUYỄN TRÃI

ĐINH LIỆT

Từ thành Đông Quan, Nguyễn Trãi bí mật trốn vào Lam Sơn theo Lê
Lợi khởi nghĩa và dâng bản “Bình Ngô sách” (Kế sách đánh Ngô).

Nguyễn Trãi

- Tên hiệu ức Trai (1380-1442), quê gốc Chi
Ngại, Chí Linh, Hải Dương, sau dời đến Nhị
Khê, Thường Tín, Hà Tây, Cha là Nguyễn Phi
Khanh đỗ Thái học sinh, ông ngoại là quan Tư
đồ Trần Nguyên Đán.
- Nguyễn Trãi tìm đến khởi nghĩa Lam Sơn và trở
thành cánh tay đắc lực của Lê Lợi, có công lớn trong
công cuộc giải phóng dân tộc thế kỉ XV.

NGUYỄN TRÃI

- Nguyễn Trãi là anh hùng dân tộc, nhân vật toàn
tài hiếm có trong lịch sử phong kiến Việt Nam,
ông để lại cho đời sau một di sản to lớn trên
nhiều lĩnh vực, đặc biệt là sự nghiệp văn học.

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa
Lam Sơn

a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa.

Để thể hiện ý chí quyết tâm đánh
đuổi giặc Minh, nghĩa quân Lam
Sơn đã làm gì?

Hội thề Lũng Nhai

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa
Lam Sơn

a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa.

- Năm 1416, Lê Lợi cùng bộ chỉ
huy tổ chức hội thề Lũng Nhai.
- Năm 1418, Lê Lợi dựng cờ khởi
nghĩa ở Lam Sơn- Lê Lợi tự xưng
là Bình Định Vương.

Lê Lợi là người khởi sự
và lãnh đạo cao nhất của
cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
Nguyễn Trãi là mưu thần
số một, là người phát
ngôn của cuộc khởi nghĩa,
người đã thay mặt Lê Lợi
viết Bình Ngô Đại Cáo.

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc
khởi nghĩa Lam Sơn
a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa.
b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa
(1418-1423)

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn
b. Những năm đầu hoạt động của nghĩa
quân Lam Sơn.
Những ngày đầu khởi nghĩa, nghĩa quân còn non
Trong
những
nămnguy
đầunan.
khởi
nghĩa,
yếu,
gặp nhiều
khó khăn,
Nghĩa
quân đã
nghĩa
quân
gặp
những
khótrọng,
khăn
lâm
vào cảnh
thiếu
lương
thực trầm
đói,gì?
rét.

Địa thếLinh
núi Chí
Linh
hiểmhết
trở,mấy
cây cối
um tùm nơi nghĩa quân Lam Sơn rút lên
"Khi
Sơn
lương
tuần
khi bị quân Minh càn quyét
Khi Khôi Huyện quân không một đội"
                                   (Bình Ngô đại cáo)
Hai câu thơ trên Nguyễn Trãi muốn nói lên khó
khăn gì của nghĩa quân Lam Sơn?

 Nói lên sự khó khăn và thiếu thốn về lương thực
trong những ngày mà nghĩa quân bị quân Minh tổ
chứ càn quét với quy mô lớn.

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn
b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa
(1418-1423)
 Quân Minh đã huy động lực lượng mạnh để bắt và
Quân
Minh đã làm gì khi biết tin Lê
giết Lê Lợi. mở nhiều cuộc càn quét lớn vào căn cứ
Lợi khởi nghĩa
chống
của nghĩa
quân.lại mình?

Quân Minh tổ chức nhiều cuộc vây quyét lớn căn cứ của nghĩa quân

Quân đội nhà Minh

Tấm gương Lê Lai
Giữa năm 1418, quân Minh huy động
một lực lượng bao vây chặt căn cứ Chí
Linh, quyết bắt giết Lê Lợi. Trước tình
hình nguy cấp đó, Lê Lai đã cải trang
làm Lê Lợi, chỉ huy một toán quân
liều chết phá vòng vây quân giặc. Lê
Lai cùng toán quân cảm tử đã hi sinh.
Quân Minh tưởng rằng đã giết được
Lê Lợi nên rút quân.
Em hãy nhận xét về nhân vật Lê Lai?

Tại sao Lê Lợi lại đề nghị tạm hoà
với quân Minh?
+ Nghĩa quân Lam Sơn: Những ngày đầu khởi nghĩa,
nghĩa quân còn non yếu, gặp nhiều khó khăn, nguy
nan. Nghĩa quân đã lâm vào cảnh thiếu lương thực
trầm trọng, đói, rét.
+ Quân Minh: lực lượng còn mạnh và làm chủ cả nước.

=> Vì vậy, mùa hè năm 1423 Lê Lợi đã đề nghị
tạm hòa với quân Minh để bảo toàn lực lượng.

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn
b. Những năm đầu hoạt động của nghĩa
quân Lam Sơn.
 - Lực lượng còn yếu thiếu lương thực, giặc tấn công.
Ba lần nghĩa quân phải rút lên núi Chí Linh.
- Để khắc phục khó khan, Lê Lợi và Nguyễn Trãi chủ
trương tạm hòa với quân Minh.

C.
LUYỆN TẬP,
VẬN DỤNG

LUYỆN TẬP

Thiếu thốn lương thực,
thiếu quân sĩ

1418, nghĩa quân rút
lên núi Chí Linh lần 1

1421, Quân Minh mở
cuộc càn quét lớn buộc
ta phải rút lên núi Chí
Linh
1423, lê Lợi quyết định
hòa hoãn với quân
Minh

Nội dung
Những năm
đầu hoạt
động của
nghĩa quân

Lê Lợi
dựng cờ
khởi
nghĩa

Lê Lợi là người yêu nước
thương dân, có uy tín lớn

1416, Lê lợi cùng bộ chỉ
huy tổ chức hội thề ở
Lũng Nhai

1418, Lê Lợi dựng cờ khởi
nghĩa ở Lam Sơn tự xưng
là Bình Định Vương

Hộp quà bí mật

Câu 1. Ai là người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa
Lam Sơn?

Bạn được tặng 1 tràng vỗ tay
Lê Lợi

Quà

Câu 2.  Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa vào
năm nào?

Bạn được tặng 1 nụ hôn

1418
Quà

Câu 3: Những ngày đầu khởi nghĩa, lực
lượng nghĩa quân Lam Sơn như thế nào?

Bạn được tặng 1 chuyến đi
châu Phi bằng xe ngựa
Gặp nhiều khó khăn, gian nan

Quà

Câu 4. Khi quân Minh tấn công căn cứ
Lam Sơn, trước thế mạnh của giặc
nghĩa quân đã làm gì?

Bạn được thêm 1 lượt
 Rút lên núi Chí Linh (Thanh Hóa)

Quà

DẶN DÒ
Hoàn thành bài tập.
Đọc và tìm hiểu trước các
câu hỏi bài trước.

c. Mở rộng địa bàn hoạt động và giành những thắng lợi đầu tiên (1424-1425)

Sau khi quân Minh trở mặt, bao vây tấn công nghĩa
quân Lam Sơn rơi vào tình thế như thế nào?

Trước tình hình đó Nguyễn Chích
có đề nghị gì ?
Vì sao Nguyễn Chích đề nghị
chuyển quân vào Nghệ An ?

Thanh Hoá

Nghệ An

Trong một buổi họp bàn với các tướng,
Nguyễn Chích nói : “ Nghệ An là nơi hiểm
yếu, đất rộng người đông, tôi đã từng qua
lại nên rết thông thuộc đất ấy. Nay hãy
trước hết thu lấy Trà Lân, chiếm giữ cho
được Nghệ An để làm đất đứng chân, rồi
dựa vào sức người và của cài đất ấy mà
quay ra đánh Đông Đô thì có thể tính xong
việc dẹp yên thiên hạ.”
(Đại cương lịch sử Việt Nam)

CH : Trình bày tóm tắt
diễn biến cuộc tiến công
giải phóng Nghệ An
(năm 1424) của nghĩa
quân Lam Sơn bằng
lược đồ?

12/10/1424
Lam SơnĐa Căng
Tây Đô
Trà Lân
Khả Lưu
Lục Niên

Diễn Châu
Nghệ An
T©
n

B×

nh

Th
uË
n

ho

¸