Bài 19

KHỞI NGHĨA LAM SƠN
(1418 – 1427)

1

Một số sự kiện tiêu biểu của khởi nghĩa Lam Sơn

2

Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử

Bài 19

KHỞI NGHĨA LAM SƠN
(1418 – 1427)
1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi nghĩa Lam Sơn
a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa
b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa (1418 – 1423)
c. Mở rộng địa bàn hoạt động và giành những thắng
lợi đầu tiên (1424 – 1425)
d. Khởi nghĩa toàn thắng (1426 – 1427)

- Sau khi chiếm Đại Ngu, Nhà Minh
thiết lập bộ máy đô hộ, thẳng tay đàn áp
các cuộc khởi nghĩa của người Việt.

Tranh mô tả cảnh cướp bóc
của quân Minh

“Trương Phụ đi đến đâu là giết hại,
hoặc chất thây thành núi, hoặc moi ruột
quấn vào cây, rán thịt người lấy mỡ, hoặc
“Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn
nướng đốt
làm trò chơi, thậm chí có kẻ mổ
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ
bụng, moi thai
cắt
hai
đầu
đểkếứng lệnh.
Dối trời
lừalấy
dân đủ
muôn
ngàn
oán trải
mươisót
nămthì bị bắt
Ở Kinh lộ Gây
và thù
cáckếtnơi
dânmấycòn
Bại nhân nghĩa nát cả đất trời.
hết làm nôNặng
tì thuế
và khóa
bị chuyển
bán
sạch không
đầm mà
núi. tan tác
Người bị
ép xuống biển dòng lưng mò ngọc,
bốn phương
cả”.
Ngán thay cá mập thuồng luồng.
(Đại Việt sử kí toàn thư)
Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng…
…Độc ác thay trúc Nam Sơn không ghi hết tội.
Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi .”

PHẠM TẤT ĐẠI
TRẦN NGUYÊN KHANG

LÊ NGÃ

Bắc Giang
Thái Nguyên

TRẦN NGUYỆT HỒ

Quảng Ninh
Đông Triều
Hải phòng

TRẦN NGỖI

Ninh Bình

PHẠM CHẤN

PHẠM NGỌC
Nghệ A n

Nơi diễn ra các
Cuộc khởi nghĩa

TRẦN QUÝ
KHOÁNG

Lược đồ nơi diễn ra các cuộc khởi nghĩa chống quân Minh

Tranh mô tả cảnh đàn áp của quân Minh

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)

a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa
Tình hình trong nước không yên,
Tàu qua xâm chiếm giữ quyền bấy lâu,
Bao nhiêu của cải trân châu,
Chúng vơ vét chở về Tàu sạch trơn.
Lê Lợi khởi nghĩa Lam Sơn,
Mặc dầu tướng ít binh đơn không màng.
Mấy phen sông Nhị núi Lam,
Thanh gươm yên ngựa Bắc, Nam ngang tàng...

Lê Lợi (1385 - 1433) là một hào trưởng có uy tín lớn ở vùng Lam Sơn (Thanh Hóa).
(Việt
quốc
sử sản
diễnđểca,
Hồ tập
Chínghĩa
Minh)
Trước cảnh nước mất, nhân dân lầm than,
ôngNam
đã dốc
hết tài
chiêu
sĩ,
bí mật liên lạc với các hào kiệt, xây dựng lực lượng, chọn Lam Sơn làm căn cứ.

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)

Nghe tin Lê Lợi đang chuẩn
bị khởi nghĩa ở Lam Sơn,
nhiều người yêu nước từ các
địa phương đã tìm về tụ
nghĩa ngày càng đông.

Hình ảnh minh hoạ những người gia nhập nghĩa quân.

Thấy được uy tín, khả năng quân sự, sự hi sinh to lớn của Lê Lợi đã
củng cố lòng tin của các hào kiệt đối với ông. 
Bên cạnh đó, các hào kiệt cũng đã tự mình nổi dậy chống quân Minh
nhưng không thành công nên việc tìm về Lam Sơn là để kết hợp với Lê
Lợi để tăng khả năng thành công.

Vì sao hào kiệt khắp nơi
tìm về Lam Sơn?

LÊ LAI

NGUYỄN TRÃI

ĐINH LIỆT

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)

Nguyễn Trãi (1380-1442), hiệu là Ức Trai, quê ở Chi Ngại (nay thuộc Chí Linh, Hải
Dương). Cha là Nguyễn Phi Khanh, một học trò nghèo, học giỏi, đỗ Thái học sinh. Mẹ
là Trần Thị Thái, con quan tư đồ Trần Nguyên Đán, dòng dõi quí tộc. Ông ngoại và cha
đều là người có lòng yêu nước thương dân. Nguyễn Trãi đã được thừa hưởng tấm lòng
vì dân vì nước ấy.

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)

“Tôi là phụ đạo Lê Lợi cùng Lê
Lai…, Nguyễn Trãi, Đinh Liệt, Lưu
Nhân Chú. 19 người tuy họ hàng
quê quán khác nhau, nhưng kết
nghĩa thân nhau như một tổ liền
cành. Phận vinh hiển có khác nhau
mong có tình như cùng chung một
họ…chung sức đồng lòng, giữ gìn
đất nước, làm cho xóm làng được
ăn ở yên lành. Thề sống chết cùng
nhau, không dám quên lời thề son
sắt…Kính xin có lời thề”.

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)

a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa
- Đầu năm 1416, Lê Lợi cùng 18 người trong bộ chỉ huy
cuộc khởi nghĩa đã tổ chức hội thề ở Lũng Nhai (Thanh
Hóa).
- Ngày 7-2-1418, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa, tự xưng là
Bình Định Vương.

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)

b. Những năm đầu hoạt động (1418 – 1423)
Quân Minh tổ chức nhiều cuộc vây quyét lớn căn cứ của nghĩa quân

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn
b. Những năm đầu hoạt động của nghĩa
quân Lam Sơn.
Những ngày đầu khởi nghĩa, nghĩa quân còn non
Trong
những
nămnguy
đầunan.
khởi
nghĩa,
yếu,
gặp nhiều
khó khăn,
Nghĩa
quân đã
nghĩa
quân
gặp
những
khótrọng,
khăn
lâm
vào cảnh
thiếu
lương
thực trầm
đói,gì?
rét.

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)

b. Những năm đầu hoạt động (1418 – 1423)
- Những năm đầu hoạt động, nghĩa quân gặp nhiều khó
khăn, ba lần phải rút lên núi Chí Linh.
- Năm 1423, Lê Lợi đề nghị tạm hòa, quân Minh chấp
thuận. Năm 1424, quân Minh trở mặt tấn công nghĩa quân.

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
c. Mở rộng địa bàn hoạt động và giành những thắng lợi đầu tiên
Nghệ An là nơi hiểm yếu, đất rộng
người đông, tôi đã từng qua lại nên rết
thông thuộc đất ấy. Nay hãy trước hết
thu lấy Trà Lân, chiếm giữ cho được
Nghệ An để làm đất đứng chân, rồi dựa
vào sức người và của cài đất ấy mà
quay ra đánh Đông Đô thì có thể tính
xong việc dẹp yên thiên hạ…
(Đại cương Lịch sử Việt Nam)

Lam Sơn

Nghĩa quân thoát khỏi thế bị bao vây, mở rộng địa bàn hoạt động

9/ 1426

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)

c. Mở rộng địa bàn hoạt động và giành những thắng lợi
đầu tiên (1424 – 1425)
- Năm 1424, Nguyễn Chích đề nghị chuyển quân vào
Nghệ An, được bộ chỉ huy chấp thuận.
- Kết quả: Nghĩa quân thắng nhiều trận lớn, giải phóng từ
Thanh Hóa đến đèo Hải Vân.

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)

d. Khởi nghĩa toàn thắng (1426 – 1427)
- Chiến thắng Tốt Động – Chúc Động
- Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
* Chiến thắng Tốt Động – Chúc Động (cuối năm 1426)

Đông Quan

- Tháng 10/1426, Vương
Thông đưa 5 vạn viện
binh vào Đông Quan.
- Vương Thông mở cuộc
phản công ở Cao Bộ (Hà
Tây)

Long hổ tướng quân Nguyễn Xí

Ninh Kiều máu chảy thành sông, tanh hôi vạn dặm
Tốt Động thây chất đầy nội, nhơ để ngàn năm
Phúc tâm quân giặc: Trần Hiệp đã phải bêu đầu
Mọt gian kẻ thù: Lý Lượng cũng đành bỏ mạng…

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)

* Chiến thắng Tốt Động – Chúc Động (cuối năm 1426)

- Tháng 10/1426, Vương Thông đưa 5 vạn viện binh vào
Đông Quan, tấn công Cao Bộ
- Nghĩa quân mai phục ở Tốt Động – Chúc Động.
- Kết quả: Quân Minh tổn thất nặng nề

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)

Li
ễu

M
ộc
Th
ạn
h

Th
ăn
g

*Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang (tháng 10/1427)
Tháng 10/1427, 15 vạn
viện binh
- Liễu Thăng (10 vạn)
từ Quảng Tây vào Lạng
Sơn
- Mộc Thạnh (5 vạn) từ
Vân Nam vào Hà Giang

“…Ngày mười tám, trận Chi Lăng, Liễu Thăng thất thế,
Ngày hai mươi, trận Mã Yên, Liễu Thăng cụt đầu.
Ngày hăm lăm, bá tước Lương Minh bại trận tử vong,
Ngày hăm tám, thượng thư Lý Khánh cùng kế tự vẫn…
…Gươm mài đá, đá núi cũng mòn,
Voi uống nước, nước sông phải cạn.
Đánh một trận, sạch không kình ngạc,
Đánh hai trận, tan tác chim muông.
Cơn gió to trút sạch lá khô,
Tổ kiến hỏng sụt toang đê vỡ.
Đô đốc Thôi Tụ lê gối dâng tờ tạ tội,
Thượng thư Hoàng Phúc trói tay để tự xin hàng.
Lạng Giang, Lạng Sơn, thây chất đầy đường;
Xương Giang, Bình Than, máu trôi đỏ nước.
Ghê gớm thay sắc phong vân phải đổi,
Ảm đạm thay ánh nhật nguyệt phải mờ…”

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)

*Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang (tháng 10/1427)
- Tháng 10/1427, 15 vạn viện binh do Liễu Thăng, Mộc
Thạnh chỉ huy tiến vào nước ta theo 2 ngả.
- Quân ta phục kích ở Chi Lăng, Xương Giang.
- Kết quả: Quân Minh đầu hang, chấp nhận mở Hội thề
Đông Quan và rút quân về nước.

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
Thời gian

Sự kiện chính

1418

Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn

1424

Nghĩa quân chuyển vào Nghệ An, thắng nhiều trận lớn

1425

Giải phóng Tân Bình, Thuận Hóa

Tháng 9/1426

Tiến quân ra Bắc, mở rộng phạm vi hoạt động

Cuối năm 1426 Chiến thắng Tốt Động, Chúc Động
Tháng 10/1427 Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang
Tháng 12/1427 Mở hội thề Đông Quan, quân Minh rút về nước

Bài 19
KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
2. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử
a. Nguyên nhân thắng lợi

- Tinh thần yêu nước, đoàn kết của cả dân tộc.
- Có đường lối chiến lược, chiến thuật đúng đắn của bộ chỉ huy, đứng
đầu là Lê Lợi và Nguyễn Trãi.
b. Ý nghĩa lịch sử
- Kết thúc 20 năm đô hộ tàn bạo của nhà Minh.
- Mở ra một thời kỳ phát triển mới của quốc gia Đại Việt - thời Lê Sơ.