Daïy Hoïc
toát
toát

+ Vai trò
của
oxygen
đối với
sự sống?

Thực vật có vai trò rất quan trọng đối với tự
nhiên và đối với đời sống con người

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. Quá trình quang hợp:

- Quan sát hình 23.1 và thảo luận trả lời các câu hỏi sau:

Hãy điền vào bảng
các chất tham gia và
các chất được tạo
thành, yếu tố khác
trong quá trình
quang hợp?
Chất tham gia
 
+ Cacbon dioxide

Chất tạo thành

+ chất hữu cơ
+ Muối và chất khoáng + Oxygen

Yếu tố khác
 
+ ánh sáng
+ diệp lục

- Lá cây lấy các nguyên liệu để thực hiện quá trình
quang hợp từ đâu?
=> Lá cây sử dụng ánh sáng và lấy khí carbon dioxide trong
không khí.

- Dựa vào kết quả, phát biểu khái niệm và viết phương
trình tổng quát quá trình quang hợp?

- Quang hợp là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ
từ các chất vô cơ nhờ năng lượng ánh sáng. Trong
đó năng lượng ánh sáng mặt trời được lục lạp ở lá
cây hấp thụ, chuyển hóa thành dạng năng lượng
hóa học tích trữ trong các hợp chất hữu cơ (glucose,
tinh bột), đồng thời giải phóng oxygen.
PT:

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

I. Quá trình quang hợp:
- Quang hợp là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ từ các
chất vô cơ nhờ năng lượng ánh sáng. Trong đó năng
lượng ánh sáng mặt trời được lục lạp ở lá cây hấp thụ,
chuyển hóa thành dạng năng lượng hóa học tích trữ trong
các hợp chất hữu cơ (glucose, tinh bột), đồng thời giải
phóng oxygen.
- Phương trình quang hợp:

- Quan sát hình 23.2 và thảo luận trả lời các câu hỏi sau:
- Nguồn cung cấp năng
lượng cho thực vật thực
hiện quá trình thực hiện
quang hợp?
- Các chất vô cơ được
lá cây sử dụng để tổng hợp
glucose trong quang hợp?
- Dạng năng lượng
đã được chuyển
hóa trong quá trình
quang hợp?

năng
lượng
ánh sáng
nước và
carbon
dioxide.

quang năng --->
hóa năng

- Vì sao nói: “Trong quá trình quang
hợp trao đổi chất và chuyển hóa năng
lượng luôn diễn ra đồng thời”?
=> Quá trình chuyển hóa năng lượng tạo
ra năng lượng và nguyên liệu cho quá
trình quang hợp. Quá trình quang hợp
giúp tổng hợp chất hữu cơ, là nguyên liệu
cho quá trình chuyển hóa năng lượng.

Hoàn thành bảng thông tin sau:
Quá trình
trao đổi chất

Quang hợp
 

Quá trình
chuyển hóa
năng lượng

Chất lấy vào
  2;H2O
CO

Chất tạo ra
  O2;C6H12O6

Năng lượng
Năng lượng
hấp thụ
tạo thành
Quang năng Hóa năng

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

I. Quá trình quang hợp:
- Quang hợp là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ từ các
chất vô cơ nhờ năng lượng ánh sáng. Trong đó năng
lượng ánh sáng mặt trời được lục lạp ở lá cây hấp thụ,
chuyển hóa thành dạng năng lượng hóa học tích trữ trong
các hợp chất hữu cơ (glucose, tinh bột), đồng thời giải
phóng oxygen.
- Phương trình quang hợp:

- Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng luôn diễn ra
đồng thời trong quá trình quang hợp.

- Tại sao khi trời nắng đứng dưới bóng cây thường có cảm
giác dễ chịu hơn khi sử dụng ô để che?
=> Vì khi quang hợp lá cây sẽ thải ra môi trường oxygen và một phần
hơi nước giúp nhiệt độ dưới tán cây thấp hơn. Cây sử dụng năng lượng
mặt trời để quang hợp, khi đứng dưới tán cây ta sẽ giảm bị tác động bởi
ánh sáng mặt trời.

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

I. Quá trình quang hợp:
- Quang hợp là quá trình tổng hợp các chất hữu cơ từ
các chất vô cơ nhờ năng lượng ánh sáng. Trong đó năng
lượng ánh sáng mặt trời được lục lạp ở lá cây hấp thụ,
chuyển hóa thành dạng năng lượng hóa học tích trữ trong
các hợp chất hữu cơ (glucose, tinh bột), đồng thời giải
phóng oxygen.
- Phương trình quang hợp:

- Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng luôn diễn ra
đồng thời trong quá trình quang hợp.
II. Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

Quan sát hình 23.3 và thảo luận trả lời các câu hỏi:
- Ở hầu hết các loài cây, phiến lá thường
có bản dẹt và rộng. Đặc điểm này có vai
trò gì trong quá trình quang hợp?

=> Phiến lá thường có bản dẹt và
rộng giúp cây thu nhận ánh sáng tốt
hơn trong quá trình quang hợp.

- Mạng gân lá dày đặc có vai trò
như thế nào trong quá trình
quang hợp?
=> Mạch gân lá có vai trò: Vận
chuyển nguyên liệu và sản
phẩm của quá trình quang hợp

Quan sát hình 23.4 và thảo luận trả lời các câu hỏi sau:

Hình 23.4

Bào quan lục lạp trong tế bào thịt lá có vai trò gì với
chức năng quang hợp?

Bào quan lục lạp trong tế bào thịt lá chứa chất diệp lục có
khả năng hấp thu và chuyển hóa năng lượng ánh sáng
trong quá trình quang hợp.

Quan sát hình 23.4 và thảo luận trả lời các câu hỏi sau:

Hình 23.4

Vai trò của khí khổng trong quá trình quang hợp
là gì?
=>Khí khổng có vai trò lấy khí carbon dioxide từ môi
trường (nguyên liệu của quang hợp) và thải oxygen ra
môi trường (sản phẩm của quá trình quang hợp).

- Em có nhận xét gì về cách sắp xếp lá trên thân
cây?

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

I. Quá trình quang hợp:
II. Vai trò của lá với chức năng quang hợp:

- Lá cây có chức năng quang hợp. Các đặc điểm về cấu
tạo và hình thái giúp lá thực hiện quang hợp như: Phiến lá
dẹt, rộng, mạng lưới gân lá dày đặc; lớp biểu bì có các khí
khổng; các tế bào thịt lá chứa lục lạp.

Theo em những lá cây trong hình dưới đây có
thực hiện quang hợp không? Vì sao?

Lá cây tía tô (lá có màu tím)

Lá cây huyết dụ (lá có màu đỏ)

- Hãy cho biết đặc điểm và vai trò của phiến lá, gân
lá, lục lạp, khí khổng trong quá trình quang hợp?

Bộ phận

Đặc điểm

Vai trò trong quang hợp

Thường có dạng bản dẹt, giúp thu nhận được nhiều
rộng
ánh sáng.
dẫn nước và các sản phẩm
Gân lá Có mạch dẫn, phân bố
QH đến các cơ quan khác.
dày đặc ở lá
hấp thu và chuyển hóa năng
Lục lạp Chứa chất diệp lục
lượng ánh sáng.
Nằm ở mặt trên và dưới Trao đổi khí và thoát hơi
Khí khổng
lá. Có khả năng đóng, mở nước.
Phiến lá

Ở một số cây có lá
tiêu biến thì quá trình
quang hợp diễn ra ở
bộ phận nào?

Cây xương
rồng có lá biến
thành gai

=> Các cây có lá tiêu giảm hay
biến đổi chúng sẽ sử dụng bộ
phận khác để quang hợp đó là:
Thân cây

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

I. Quá trình quang hợp:
II. Vai trò của lá với chức năng quang hợp:
- Lá cây có chức năng quang hợp. Các đặc điểm về cấu
tạo và hình thái giúp lá thực hiện quang hợp như: Phiến lá
dẹt, rộng, mạng lưới gân lá dày đặc; lớp biểu bì có các khí
khổng; các tế bào thịt lá chứa lục lạp.
III. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quang hợp:

Quan sát tranh hình 23.5 đến 23.7, nghiên cứu thông tin
SGK trả lời câu hỏi:

Hình 23.5

a) Cây lúa sống ở nơi có ánh sáng mạnh

b) Cây dương xỉ sống ở nơi bóng râm

- Liệt kê một số yếu tố môi trường ảnh hưởng đến quang hợp?
=> Các yếu tố của môi trường ảnh hưởng đến quang hợp là:
Ánh sáng; Nhiệt độ; Nước; Nồng độ khí carbon dioxide

Quan sát tranh hình 23.5 đến 23.7, nghiên cứu thông tin
SGK trả lời câu hỏi:

Hình 23.5

a) Cây lúa sống ở nơi có ánh sáng mạnh

b) Cây dương xỉ sống ở nơi bóng râm

- Cho ví dụ chứng tỏ các loại cây khác nhau có nhu cầu về
ánh sáng khác nhau?
- Cây ưa sáng: Cây bạch đàn cần sống ở nơi quang đãng
nhiều ánh sáng để phát triển.
- Cây ưa bóng: Cây lá lốt, mọc ở dưới tán những cây khác để
phát triển, nếu trồng cây ở nơi quang đãng lá cây sẽ phát
triển nhỏ và cứng, thân cây còi cọc.

Quan sát tranh hình 23.5 đến 23.7, nghiên cứu thông tin
SGK trả lời câu hỏi:

Hình 23.5

a) Cây lúa sống ở nơi có ánh sáng mạnh

b) Cây dương xỉ sống ở nơi bóng râm

- Nêu ảnh hưởng của nước đến quá trình quang hợp?
=> Nước vừa là nguyên liệu của quá trình quang hợp, vừa là
yếu tố tham gia vào việc đóng, mở khí không để trao đổi
khí.
- Khi thiếu nước từ 40 – 60%, quang hợp giảm mạnh và có
thể dẫn tới ngừng quang hợp.

Quan sát đồ thị Hình 23.6, hãy:
- Nhận xét về ảnh hưởng của hàm lượng khí carbon dioxide
đến cường độ quang hợp ở cây bí đỏ và cây đậu?
Ở cùng nồng độ khí CO2 (%) cây bí đỏ có cường độ quang
hợp cao hơn cây đậu.

Quan sát đồ thị Hình 23.6, hãy:
- Cho biết nồng độ khí carbon dioxide trong không khí đạt bao
nhiêu thì cây có thể quang hợp?
Nồng độ khí carbon dioxide thấp nhất mà cây quang hợp
được là 0,008 đến 0,01%.

Quan sát đồ thị Hình 23.6, hãy:
- Dự đoán nếu hàm lượng khí carbon dioxide trong không khí
quá cao thì quang hợp của cây sẽ như thế nào?
Khi nồng độ khí carbon dioxide tăng lên thì quang hợp tăng.
Tuy nhiên, nếu nồng độ khí carbon dioxide tăng quá cao,
cây sẽ có thể chết vì bị ngộ độc.

Quan sát đồ Hình 23.7, hãy xác định:
- Nhiệt độ tối ưu cho quang hợp ở cây khoai tây, cây cà chua,
cây dưa chuột?
=> Nhiệt độ tối ưu cho quang hợp ở cây khoai tây là khoảng
32oC, cây cà chua khoảng 37oC, cây dưa chuột khoảng 39oC.

Quan sát đồ Hình 23.7, hãy xác định:
- Nhiệt độ môi trường mà quang hợp diễn ra bình thường ở
phần lớn thực vật?
=> Nhiệt độ môi trường mà quang hợp diễn ra bình thường
ở phần lớn thực vật là khoảng 25oC đến 35oC.

- Khi nhiệt độ môi trường quá cao (trên 40 oC) hoặc
quá thấp (dưới 0oC) thì quang hợp ở thực vật sẽ diễn
ra như thế nào? Vì sao?
=> Khi nhiệt độ môi trường quá cao (trên 40 oC)
hoặc quá thấp (dưới 0oC) thì quang hợp ở thực vật sẽ
giảm hoặc ngừng trệ vì các lục lạp hoạt động kém
hoặc bị phá hủy.
Các yếu tố của môi trường ảnh hưởng đến quang hợp là?

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

I. Quá trình quang hợp:
II. Vai trò của lá với chức năng quang hợp:
- Lá cây có chức năng quang hợp. Các đặc điểm về cấu
tạo và hình thái giúp lá thực hiện quang hợp như: Phiến lá
dẹt, rộng, mạng lưới gân lá dày đặc; lớp biểu bì có các khí
khổng; các tế bào thịt lá chứa lục lạp.
III. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quang hợp:
- Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp ở thực vật như:
ánh sáng, nước, hàm lượng khí carbon dioxide, nhiệt độ,
…

- Khi trồng và chăm sóc cây xanh, chúng ta cần chú ý đến
những yếu tố nào để giúp cây quang hợp tốt? Cho ví dụ?
=> Khi trồng và chăm sóc cây xanh chúng ta nên chú ý đến
các điều kiện dinh dưỡng, nước, ánh sáng, nồng độ khí
carbon dioxide để đảm bảo cho quá trình quang hợp diễn ra
tốt nhất.
Ví dụ: Trồng rau trong nhà kính

- Vì sao nhiều loại cây
cảnh trồng trong nhà
mà vẫn xanh tốt? Kể
tên một số loại cây có
thể trồng được trong
nhà?
=> Các cây trồng trong nhà chủ yếu là các cây thích nghi với
điều kiện chiếu sáng ít, cường độ ánh sáng yếu (Các cây ưa
bóng).
=> Ví dụ : cây lan ý; lưỡi hổ; trầu bà; kim tiền; ……

Vì sao trong trồng trọt nên trồng cây với mật độ thích hợp?

=> Trong trồng trọt cần trồng cây với mật độ phù
hợp, giúp đảm bảo hiệu suất quang hợp tương đương
giữa các cây trong cùng một vụ và thu được năng
suất cao nhất.

- Hãy cho biết quang hợp
của thực vật có vai trò gì
đối với môi trường và đời
sống con người? Cho ví
dụ?

=> Quang hợp tạo ra chất hữu cơ cung cấp cho các sinh vật
khác, giúp cân bằng hàm lượng khí carbon dioxide và oxygen
trong không khí,...

- Vì sao quang hợp ở thực
vật giúp cân bằng hàm
lượng khí carbon dioxide
và Oxygen trong không
khí?

=> vì: + Quang hợp sử dụng nguyên liệu là Carbon dioxide.
+ Sản phẩm của quá trình quang hợp là Oxygen.

- Trình bày ý nghĩa của việc trồng và bảo vệ cây
xanh?
=>
+ Trồng và bảo vệ cây xanh mang lại nhiều lợi ích như:
cung cấp thức ăn cho các sinh vật, cân bằng hàm lượng khí
carbon dioxide và oxygen trong không khí, làm sạch không
khí, …
+ Bảo vệ cây xanh là bảo vệ cuộc sống của chính con người.

BÀI 23. QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

I. Quá trình quang hợp:
II. Vai trò của lá với chức năng quang hợp:
- Lá cây có chức năng quang hợp. Các đặc điểm về cấu
tạo và hình thái giúp lá thực hiện quang hợp như: Phiến lá
dẹt, rộng, mạng lưới gân lá dày đặc; lớp biểu bì có các khí
khổng; các tế bào thịt lá chứa lục lạp.
III. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quang hợp:
- Một số yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp ở thực vật như:
ánh sáng, nước, hàm lượng khí carbon dioxide, nhiệt độ,
…
- Trồng và bảo vệ cây xanh mang lại nhiều lợi ích như:
cung cấp thức ăn cho sinh vật, cân bằng hàm lượng khí
carbon dioxide và oxygen trong không khí, làm sạch
không khí, …

- Việc xây dựng
các công viên
cây xanh trong
các khu đô thị,
khu công nghiệp
có vai trò như
thế nào?
=> Việc xây dựng các công viên cây xanh trong các khu đô
thị, khu công nghiệp giúp cân bằng hàm lượng khí carbon
dioxide và Oxygen trong không khí, cải thiện chất lượng
không khí những khu vực này.

Bài 1.

Bài 2. Quang hợp tạo ra chất hữu cơ cung cấp cho các sinh
vật khác, giúp cân bằng hàm lượng khí carbon dioxide và
oxygen trong không khí, ...
- Các loài sinh vật có chứa diệp lục trong tế bào đều có khả
năng quang hợp (Ví dụ: trùng đế giày, trùng roi xanh, tảo,
thực vật).

Bài 3. Trong bể kính nuôi cá cảnh, người ta thường cho vào
các loại cây thuỷ sinh (ví dụ: rong đuôi chó) vì:
- Các loài cây thủy sinh quang hợp, thải ra môi trường khí
Oxygen, làm giúp tăng lượng oxygen hòa tan trong nước từ
đó giúp các loài sinh vật ssoongs trong nước sinh trưởng tốt
hơn.

Bài 4. Ở một số loài cây trồng thích nghi với điều kiện thời
gian chiếu sáng dài, cường độ chiếu sáng mạnh, người ta sẽ
sẽ bổng sung việc dùng bóng đèn chiếu sáng về đêm để tăng
năng suất cây trồng.
Ví dụ: Cây thanh long.

Hướng dẫn về nhà

- Học bài trả lời câu hỏi SGK.
- Nghiên cứu bài mới, bài 24. Thực hành
chứng minh quang hợp ở cây xanh.