Daïy Hoïc
toát
toát
LỚP 7

+ Hình bên thể hiện sự
trao đổi khí giữa cơ thể
người với môi trường.
Cơ thể chúng ta lấy khí
oxygen và thải khí
carbon dioxide qua
những hoạt động nào?
Các loại khí này vận
chuyển qua các cơ quan
của hệ hô hấp như thế
nào?

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật:

Con người và các loài sinh vật đều phải thực hiện quá
trình trao đổi chất

Tìm hiểu khái niệm trao đổi khí ở sinh vật
+ Các loài vật sống trên cạn, đặc biệt là các loài thú
chúng trao đổi khí bằng phổi.

Câu 1. Quá trình trao đổi khí ở thực vật, động vật diễn ra
vào thời gian nào trong ngày?
Câu 2. Hãy cho biết cơ chế chung của sự trao đổi khí giữa
cơ thể với môi trường ngoài?
Câu 3. Nêu vai trò của sự trao đổi khí với cơ thể sinh vật?
Câu 4. Cho biết mối liên quan giữa sự trao đổi khí và hô
hấp tế bào?

Trả lời

Câu 1. Quá trình trao đổi khí ở thực vật, động vật diễn ra
vào cả ngày lẫn đêm.
Câu 2. Cơ chế chung của sự trao đổi khí giữa cơ thể với môi
trường ngoài là cơ chế khuếch tán: các phân tử khí di
chuyển từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp.
Câu 3. Vai trò của sự trao đổi khí với cơ thể sinh vật: Cung
cấp nguyên liệu cho các phản ứng hóa sinh xảy ra trong cơ
thể sinh vật, đồng thời thải ra các sản phẩm không cần thiết
cho sự sinh trưởng và phát triển của sinh vật.
Câu 4. Trao đổi khí được thực hiện trong quá trình hô hấp tế
bào. Trao đổi khí cung cấp O2 cho hô hấp tế bào và thải sản
phẩm của hô hấp tế bào là khí CO2 ra ngoài môi trường.

+ Hoàn thành thông tin về sự trao đổi khí ở động
vật, thực vật trong bảng sau:
O2
CO2
O2

CO2
O2
CO2

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật:
Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí (carbon dioxide và
oxygen) giữa cơ thể với môi trường.
II. Trao đổi khí ở thực vật:

Câu 5. Khí khổng thường phân bố ở lớp biểu bì mặt trên hay
mặt dưới của lá cây?
Câu 6. Quan sát Hình 27.1, mô tả cấu tạo của khí khổng phù
hợp với chức năng trao đổi khí ở thực vật.

Câu 7. Dựa vào Hình 27.2, hãy cho biết những chất khí nào
có thể di chuyển ra, vào qua các khí khổng.
Câu 8. Khí khổng có vai trò gì đối với cây?

Trả lời

Câu 5. Ở cây một lá mầm, khí khổng phân bố ở cả biểu bì
mặt trên và mặt dưới của lá. Ở cây hai lá mầm, khí khổng
tập trung chủ yếu ở biểu bì mặt dưới lá.
Câu 6. Mỗi khí khổng có hai tế bào hình hạt đậu áp sát vào
nhau. Các tế bào hạt đậu có thành trong dày, thành ngoài
mỏng tạo thành một khe hở (lỗ khí) giữa hai tế bào hạt đậu.
Câu 7. Các khí O2, CO2 sẽ di chuyển ra, vào qua các khí
khổng, hơi nước (H2O) sẽ di chuyển từ cây ra môi trường
qua các khí khổng.
Câu 8. Vai trò của khí khổng đối với thực vật:
- Giúp các loại khí khuếch tán vào và ra khỏi lá.
- Thực hiện quá trình thoát hơi nước cho cây

Câu 9. Quan sát Hình 27.3, hãy mô tả sự trao đổi khí diễn ra
ở lá cây khi cây quang hợp và hô hấp?
=> Khí CO2/ O2 đi từ
ngoài môi trường vào
vào các khoang chứa
khí ở lá thông qua khi
khổng, sau đó di
chuyển đến các tế bào
thịt lá để trao đổi theo
cơ chế khuếch tán,
đưa khí O2/ CO2 từ các
tế bào thịt lá ra
khoang chứa khí rồi ra
ngoài môi trường qua
lỗ khí khổng.

BÀI 27-TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I .Trao đổi khí ở sinh vật:
+ Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí ( carbon dioxide
và oxygen ) giữa cơ thể với môi trường
II.Trao đổi khí ở thực vật:
+ Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu qua khí khổng
ở lá cây trong quá trình quang hợp và hô hấp
+ Kí khổng có hai tế bào hình hạt đậu, xếp úp vào nhau tạo ra
lỗ khí. Khi khí khổng mở, các loại khí khuếch tán vào và ra
khỏi lá

???Sự trao đổi khí có vai trò gì đối với thực vật và đối với
môi trường?
=> + Vai trò của trao đổi khí với thực vật: Cung cấp các khí
cần thiết và giải phóng các sản phẩm khí của quá trình tổng
hợp và phân giải ở thực vật.
+ Vai trò của trao đổi khí với môi trường: Đóng vai trò trong
sự cân bằng nồng độ khí trong môi trường, cung cấp các khí
cần thiết cho hoạt động sống của các sinh vật trên Trái Đất.
???Vì sao ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh
trong phòng ngủ đóng kín cửa?
=>Ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong
phòng ngủ đóng kín cửa vì ban đêm cây chỉ diễn ra quá trình
hô hấp nên ban đêm cây chỉ thải khí CO2, hấp thụ khí O2 từ
môi trường, dẫn đến nồng độ khí CO2 trong phòng tăng lên;
nồng độ O2 giảm xuống và gây nên tình trạng khó thở cho con

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật:
Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí (carbon dioxide và
oxygen) giữa cơ thể với môi trường.
II. Trao đổi khí ở thực vật:
- Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu qua khí khổng
ở lá cây trong quá trình quang hợp và hô hấp.
- Khí khổng có hai tế bào hình hạt đậu, xếp úp vào nhau tạo ra
lỗ khí. Khi khí khổng mở, các loại khí khuếch tán vào và ra
khỏi lá.
III. Trao đổi khí ở động vật:

Câu 10. Kể tên các cơ quan thực hiện sự trao đổi khí ở động vật?
Câu 11. Quan sát Hình 27.4, hãy cho biết các đại diện: giun đất, ruồi, cá,
chó trao đổi khí qua các cơ quan nào?

Trả lời

Câu 10. Các cơ quan thực hiện sự trao đổi khí ở động vật:
- Động vật đơn bào và một số động vật đa bào như ruột
khoang, giun tròn, giun dẹp,... trao đổi khí qua bề mặt cơ thể.
- Các loài côn trùng trao đổi khí qua hệ thống ống khí.
- Các loài sống dưới nước như cá, tôm, cua, trai, ... trao đổi
khí qua mang.
- Động vật thuộc lớp Bò sát, Chim, Thú trao đổi khí qua phổi.
Câu 11. Cơ quan trao đổi khí của:
- Giun đất: Qua da
- Ruồi: Qua hệ thống ống khí
- Cá: Qua mang
- Chó: Qua phổi

Câu 12. Quan sát
Hình 27.5, hãy:
- Nêu tên các cơ
quan trong hệ hô
hấp ở người?
- Mô tả đường đi
của khí Oxygen và
carbon dioxide qua
các cơ quan hô hấp
ở người?

Câu 13. Vi sao khi tập thể dục hoặc vận động mạnh, sự
trao đổi khí diễn ra nhanh hơn?

Trả lời

Câu 12. + Nêu tên các cơ quan trong hệ hô hấp ở người:
Khoang mũi, thanh quản, khí quản, phổi trái và phổi phải
(gồm các phế quản chứa các tiểu phế quản, tiểu phế quản
chưa các phế nang).
+ Mô tả đường đi của khí Oxygen và carbon dioxide
Khi hít vào, không khí ở môi trường ngoài đi qua khoang
mũi, khí quản, phế quản để vào phổi và đến tận các phế nang
trong phổi. Ở các phế nang, oxygen khuếch tán vào máu và
được vận chuyển đến để cung cấp cho các tế bào trong cơ
thể; carbon dioxide từ máu sẽ khuếch tán vào phế nang và
được đưa ra ngoài qua việc thở ra.
Câu 13. Khi tập thể dục hoặc vận động mạnh, sự trao đổi khí
diễn ra nhanh hơn vì lúc đó cơ thể yêu cầu nhiều O2 hơn cho
quá trình hô hấp tế bào tạo năng lượng.

- Xác
định các
cơ quan
trao đổi
khí của
các sinh
vật trong
bảng sau:

Bề mặt cơ thể
Phổi
Ống khí
Mang
Phổi
Bề mặt cơ thể
Phổi
Ống khí
Phổi
Da

BÀI 27. TRAO ĐỔI KHÍ Ở SINH VẬT
I. Trao đổi khí ở sinh vật:
Trao đổi khí là sự trao đổi các chất khí (carbon dioxide và
oxygen) giữa cơ thể với môi trường.
II. Trao đổi khí ở thực vật:
- Thực vật trao đổi khí với môi trường chủ yếu qua khí khổng
ở lá cây trong quá trình quang hợp và hô hấp.
III. Trao đổi khí ở động vật:
- Ở động vật, trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường diễn ra ở
cơ quan trao đổi khí như bề mặt da, hệ thống khí ống, mang,
hoặc phổi.
- Ở người, trao đổi khí diễn ra ở phổi. Khi hít vào, khí oxygen
trong không khí được dẫn vào phổi đến các phế nang. Tại các
phế nang, khí oxygen khuếch tán vào mạch máu, khí carbon
dioxide từ máu sẽ khuếch tán vào phế nang và thải ra ngoài
môi trường qua hoạt động thở ra.

Câu 1. Sơ đồ mô tả đường đi của khí qua khí khổng ở lá cây

Câu 2. Vào những ngày trời nắng nóng, sự trao đổi khí của
cây diễn ra nhanh hơn vì lúc đó, lượng hơi nước cần thoát ra
nhiều hơn, làm tăng lượng khí trao đổi qua khi khổng.
Câu 3. Khi bắt cá bỏ lên môi trường trên cạn sau một
khoảng thời gian thì cá sẽ chết cá lấy O2 từ nước vào cơ thể
qua mang, khi lên cạn, cá không lấy được O2 để thực hiện
các hoạt động sống trong tế bào và sau một thời gian cá chết
do thiếu O2.
Câu 4. Em hãy thiết kế khẩu trang từ một số vật liệu dễ tìm
dùng để lọc khói, bụi làm khẩu trang như: vải, giấy ăn,
bông,...

DẶN DÒ
- Học bài và trả lời các câu hỏi cuối bài Tr 127.
- Xem lại các bài từ 22 - 26 để Ôn tập.