CHƯƠNG 2. ĐÔNG NAM Á TỪ NỬA
SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XIX

Bài 3. TÌNH HÌNH ĐÔNG NAM
Á TỪ NỬA SAU THẾ KỈ XVI
ĐẾN THẾ KỈ XIX

1. Quá trình xâm nhập của tư bản phương Tây vào
các nước Đông Nam Á
2. Tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội
của các nước Đông Nam Á dưới ách đô hộ của
thực dân phương Tây
3. Cuộc đấu tranh chống ách đô hộ của thực dân
phương Tây ở Đông Nam Á từ cuối thế kỉ XVI đến thế kỉ
XIX

1. Quá trình xâm nhập của tư bản
phương Tây vào các nước Đông
Nam Á
Quan sát tranh ảnh (hình 3.1, 3.2, 3.3), đọc tài liệu (Kênh
chữ SGK/20, 21) em hãy:
? Dựa vào thông tin trong bài, em hãy trình bày những nét
chính trong quá trình thực dân phương Tây xâm lược các
nước Đông Nam Á từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX? Tại sao
Ma-lắc-ca lại trở thành mục tiêu đầu tiên của chủ nghĩa
thực dân phương Tây?

1. Quá trình xâm nhập của tư bản
phương Tây vào các nước Đông
Nam Á
- Năm 1511, Bồ Đào Nha đánh chiếm vương quốc
Ma-lắc-ca, làm chủ cửa ngõ đi từ Ấn Độ Dương vào
vùng biển Đông. Sự kiện này đã mở đầu quá trình
xâm chiếm, áp đặt sự thống trị, biến các nước Đông
Nam Á thành thuộc địa của thực dân phương Tây.

1. Quá trình xâm nhập của tư bản
phương Tây vào các nước Đông
Nam Á
- Trong các thế kỉ XVI – XIX, bằng nhiều cách thức và thủ
đoạn khác nhau như ngoại giao, buôn bán, truyền giáo,
khống chế chính trị ép kí hiệp ước và dùng vũ lực thôn
tính, thực dân phương Tây đã từng bước xâm chiếm gần
hết các quốc gia trong khu vực
- Nhờ canh tân đất nước và chính sách ngoại giao khôn
khéo, nước Xiêm (Thái Lan) vẫn giữ được độc lập mặc dù
chịu nhiều lệ thuộc về chính trị, kinh tế vào Anh và Pháp

2. Tình hình chính trị, kinh tế, văn
hóa – xã hội của các nước Đông Nam
Á dưới ách đô hộ của thực dân
phương Tây
THẢO LUẬN NHÓM
+ Nhóm 1: Nêu những nét chính về tình hình chính
trị Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương
Tây
+ Nhóm 2: Nêu những nét chính về tình hình kinh tế
Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân phương
Tây
+ Nhóm 3: Nêu những nét chính về tình hình xã hội,
văn hóa Đông Nam Á dưới ách đô hộ của thực dân
phương Tây

2. Tình hình chính trị, kinh tế, văn
hóa – xã hội của các nước Đông Nam
Á dưới ách đô hộ của thực dân
phương Tây
a. Tình hình chính trị
- Sau khi chiếm đóng, chính quyền thực dân chia một nước hoặc một
vùng thuộc địa thành các đơn vị hành chính với những chính sách cai
trị khác nhau. Điều này đã tạo nên sự chia rẽ dân tộc, tôn giáo và tạo
nên khoảng cách giữa các quốc gia trong khu vực.
- Ở các quốc gia, triều đình phong kiến đã đầu hàng, phụ thuộc vào
chính quyền thực dân. Về bộ máy hành chính, quan chức thực dân cai
trị trực tiếp ở trung ương và cử người bản xứ cai quản ở địa phương.

2. Tình hình chính trị, kinh tế, văn
hóa – xã hội của các nước Đông Nam
Á dưới ách đô hộ của thực dân
phương Tây
b. Tình hình kinh tế
- Chính quyền thực dân thực hiện chính sách cướp đoạt ruộng đất, đặc biệt là chế đ ộ
“cưỡng bức trồng trọt”, ép người dân sử dụng đất và sức lao động của họ trồng cây công
nghiệp, nộp sản phẩm thay cho thuế đất. Nhiều đồn điền thực dân xuất hiện ở khắp các
nước Đông Nam Á thời kì này.
- Các ngành công nghiệp chế biến, sản xuất hàng tiêu dùng được chính quyền thực dân
chủ trọng đầu tư. Hoạt động khai thác khoáng sản đáp ứng nhu cầu của n ền kinh t ế
chính quốc được đẩy mạnh. Cùng với đó là hệ thống đường sắt, đường bộ, bến cảng
được xây dựng nhằm phục vụ cho các chương trình khai thác thuộc địa.

2. Tình hình chính trị, kinh tế, văn
hóa – xã hội của các nước Đông Nam
Á dưới ách đô hộ của thực dân
phương Tây
c. Tình hình xã hội, văn hoá
- Chủ nghĩa thực dân phương Tây xâm nhập vào Đông Nam Á đã phá vỡ trật tự
xã hội truyền thống. Một nền thống trị mới, mang đậm màu sắc kì thị chủng
tộc và “ngu dân” được áp đặt.
- Cùng với đó, xã hội có nhiều thay đổi. Các giai cấp cũ vẫn tồn tại nh ưng bị
phân hoá. Một số tầng lớp mới xuất hiện: tư sản dân tộc, trí thức mới, tiểu tư
sản, công nhân, bắt đầu tham gia vào các hoạt động đấu tranh giành độc lập.
- Tình hình văn hoá cũng có nhiều thay đổi. Văn hóa phương Tây du nh ập vào
Đông Nam Á. Nhiều công trình kiến trúc, nghệ thuật mang phong cách châu Âu
xuất hiện. Tôn giáo, luật pháp, giáo dục phương Tây được truyền bá vào khu
vực với mục đích chính là để phục vụ nền cai trị của thực dân

3. Cuộc đấu tranh chống ách đô hộ
của thực dân phương Tây ở Đông
Nam Á từ cuối thế kỉ XVI đến thế kỉ
XIX
Quan sát tranh ảnh (hình 3.9), đọc tài liệu (Kênh chữ
SGK/24, 25) em hãy:
? Cuộc đấu tranh chống lại ách đô hộ của thực
dân phương Tây ở Đông Nam Á đã diễn ra như
thế nào?

3. Cuộc đấu tranh chống ách đô hộ
của thực dân phương Tây ở Đông
Nam Á từ cuối thế kỉ XVI đến thế kỉ
XIX
Quá trình đấu tranh chống thực dân phương Tây ở các nước Đông Nam Á tuy khác
nhau về thời điểm và hình thức đấu tranh nhưng đều cùng mục đích chống lại ách
cai trị bất công của chế độ thực dân.
- Vào thế kỉ XVII, nhân dân trên quần đảo Ban-đa (In-đô-nê-xi-a) đã vùng lên chống
lại chính sách độc quyền cây hương liệu của công ty Đông Ấn Hà Lan.
- Đến đầu thế kỉ XIX, cuộc khởi nghĩa của Hoàng tử Đi-pô-nê-gô-rô (Diponegoro) ở
Gia-va (In-đô-nê-xi-a) đã làm rung chuyển chế độ cai trị của thực dân Hà Lan.

3. Cuộc đấu tranh chống ách đô hộ
của thực dân phương Tây ở Đông
Nam Á từ cuối thế kỉ XVI đến thế kỉ
XIX

- Ở Việt Nam, sau khi thực dân Pháp đánh chiếm Nam Kỳ (1959 – 1967),
làn sóng đấu tranh chống Pháp diễn ra quyết liệt, tiêu biểu là các cuộc
khởi nghĩa của Trương Định (1862 – 1864), Nguyễn Trung Trực (1861 –
1868),...
- Cũng trong suốt thế kỉ XIX, thực dân Anh vấp phải cuộc kháng chiến
quyết liệt của nhân dân Mi-an-ma qua ba cuộc chiến tranh từ năm 1824
đến năm 1885. Sau khi Mi-an-ma trở thành một tỉnh của Ấn Độ thuộc Anh,
nhân dân Mi-an-ma tiến hành chiến tranh du kích trên toàn quốc. Phong
trào chỉ tạm lắng xuống sau năm 1896

Than
k
you