LỊCH SỬ 8
Bài 6
KINH TẾ, VĂN HÓA VÀ TÔN GIÁO
Ở ĐẠI VIỆT TRONG CÁC THẾ KỈ
XVI – XVIII

Nội dung tiết
học
02
Sự chuyển biến về
tín ngưỡng - Tôn giáo trong
các thế kỉ XVI - XVIII

03

Sự chuyển biến về
Văn hóa trong các thế kỉ XVI - XVIII

02

Sự chuyển biến về
tín ngưỡng - Tôn giáo
trong các thế kỉ XVI - XVIII

Các em hãy đọc thông tin mục 2,
quan sát hình 6.7 và trả lời câu hỏi:

1. Em hãy cho biết tình hình tín
ngưỡng nước ta thế kỉ XVI, XVIII
như thế nào?
2. Vào thế kỉ XVI – XVIII, nước ta có
chuyển biến gì về tôn giáo?
Hình 6.7 Chùa Thiên Mụ(Thừa
Thiên Huế), hoàn thành năm
1061 dưới thời Nguyễn Hoàng

TÍN NGƯỠNG

- Làng xã thờ thành
hoàng, anh hùng dân tộc
- Gia đình Thờ cúng tổ
tiên
- Chùa chiền và sân đình
diễn ra hoạt động sinh
hoạt văn hoá

Thờ cúng tổ tiên

Điện thờ mẫu trong phủ Tây Hồ

Đình Bình Thủy thờ Thành hoàng làng ở
Cần Thơ

TÔN GIÁO

+ Nho giáo: được duy trì
nhưng đã suy thoái.
+ Đạo giáo và Phật giáo:
phục hồi. Phật giáo phát triển ở
Đàng Trong.
+ Thiên Chúa giáo: được
truyền bá đến Đại Việt vào đầu
thế kỉ XVI .

Chùa Thiên Mụ

chùa Quỳnh Lâm
(Quảng Ninh)
chùa Báo Quốc (Thừa Thiên Huế)

Dựa vào đoạn tư liệu sau và nội dung 2 trong bài học em
hãy thảo luận cặp đôi và cho biết: Tôn giáo thế kỉ XVIXVIII có gì mới so với thế kỉ XIV-XV?
“Ở các thế kỉ XVI-XVII, Nho giáo vẫn được chính
quyền phong kiến đề cao trong học tập, thi cử và
tuyển lựa quan lại. Phật giáo và Đạo giáo bị hạn
chế ở thế kỉ XV, nay lại được phục hồi. Trong nông
thôn, nhân dân ta vẫn giữ nếp sống văn hóa
truyền thống”
(Sách giáo khoa Lịch sử
7/2006/tr113)

BÀI 6: KINH TẾ, VĂN HOÁ VÀ TÔN GIÁO Ở ĐẠI VIỆT
TRONG CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII
3. Sự chuyển biến về văn hóa trong các thế kỉ XVI – XVIII.

Em hãy Hoàn thành phiếu học tập
(nhóm/bàn)
Thời gian: 5 phút

● Dựa vào thông tin mục 3/SGK hoàn thành sơ đồ sau:
PHT1
Địa
lí
Sử
học

Chữ
viết
Văn học
chữ
Nôm

Văn hóa Đại Việt
Thế kỉ XVI-XVIII

Văn
học
dân
gian

Âm
nhạc

Thời gian thực hiện: 5 phút

PHT1

Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư

Chữ Quốc Ngữ

Chinh phụ
ngâm
Cung oán
ngâm khúc

Phủ biên tạp lục

Địa
lí
Sử
học

Chữ
viết
Văn học
chữ
Nôm

Ô Châu cận lục

Văn hóa Đại Việt
Thế kỉ XVI-XVIII

Thiên Nam ngữ lục

Âm
nhạc

Hát chèo
Hát Tuồng

Thượng kinh
ký sự
Thạch Sanh
Nhị Độ Mai

Văn
học
dân
gian

Trạng Quỳnh
Trạng Lợn

HOÀN CẢNH CHỮ QUỐC NGỮ RA ĐỜI

- Thế kỷ XVII, Thiên chúa giáo du nhập vào
nước ta, để thuận tiện cho việc truyền đạo
một số giáo sĩ Phương Tây đã học tiếng Việt
để truyền đạo, họ đã dùng chữ cái La-tinh
ghi âm tiếng Việt -> chữ Quốc ngữ ra đời. 

BÀI 6: KINH TẾ, VĂN HOÁ VÀ TÔN GIÁO Ở ĐẠI VIỆT
TRONG CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII
3. Sự chuyển biến về văn hóa trong các thế kỉ XVI – XVIII.
Đó là một thứ chữ khoa học, tiện lợi, dễ
Vì
chữ
âm
sửsao
dụng,
dễ La-tinh
phổ biến.ghi
Gồm
29 chữ
thành
cáitiếng
cùng Việt
với hệtrở
thống
dấuchữ
(huyền, sắc,
Ngữngang),
của nước
ta ngữ có
hỏi,Quốc
ngã, nặng,
chữ Quốc
thể diễn
đầyngày
đủ vốn
ngôn ngữ của
chođạt
đến
nay?
Người Việt

Alexandre de Rhodes ( 1593- 1660)
Trang đầu Phép giảng tám ngày in năm 1651 của nhà truyền giáo Alexandre
de Rhodes. Bên trái là tiếng Latinh, bên phải là tiếng Việt viết bằng chữ Quốc
ngữ

CHÙA BÚT THÁP (BẮC NINH)

TƯỢNG PHẬT BÀ QUAN ÂM NGHÌN MẮT
NGHÌN TAY ( CHÙA BÚT THÁP BẮC NINH)

Hát chèo

Hát Tuồng

LUYỆN TẬP

Trả lời nhanh các câu hỏi sau
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

Tình hình nông nghiệp ở Đàng Trong thế kỉ XVI-XVIII như thế nào?
Kể tên một số làng nghề nổi tiếng ở nước ta thế kỉ XVI-XVIII.
Thế kỉ XVI-XVIII, Đại Việt buôn bán với những nước nào?
Tôn giáo được phục hồi thế kỉ XVI-XVIII.
Tôn giáo mới được truyền bá vào nước ta từ thế kỉ XVI.
Kể tên các tín ngưỡng dân gian vẫn được duy trì ở thế kỉ XVI-XVIII.
Chữ viết xuất hiện ở nước ta thế kỉ XVI-XVIII và trở thành chữ viết của nước
ta ngày nay.
8. Kể tên một số tác phẩm văn học dân gian thế kỉ XVI-XVIII.
9. Nghệ thuật điêu khắc nước ta thời kì này như thế nào?
10. Âm nhạc nước ta thế kỉ XVI-XVIII có 2 loại hình chủ yếu là gì?

Đáp án

1. Tình hình nông nghiệp ở Đàng Trong thế kỉ XVI-XVIII như thế nào? Phát triển
2. Kể tên một số làng nghề nổi tiếng ở nước ta thời kì này thế kỉ XVI-XVIII. Gốm
Bát Tràng, làng dệt La Khê, làng làm đường Quảng Nam, …
3. Thế kỉ XVI-XVIII, Đại Việt buôn bán với những nước nào? Trung Quốc, Nhật
Bản, Anh, Pháp, Hà Lan, Bồ Đào Nha,…
4. Tôn giáo được phục hồi thế kỉ XVI-XVIII. Phật giáo và Đạo giáo
5. Tôn giáo mới được truyền bá vào nước ta từ thế kỉ XVI. Thiên chúa giáo
6. Kể tên các tín ngưỡng dân gian vẫn được duy trì ở thế kỉ XVI-XVIII. Thờ
thành hoàng làng, thờ cúng tổ tiên, thờ các anh hùng dân tộc.
7. Chữ viết xuất hiện ở nước ta thế kỉ XVI-XVIII và trở thành chữ viết của nước
ta ngày nay. Chữ Quốc Ngữ
8. Kể tên một số tác phẩm văn học dân gian thế kỉ XVI-XVIII. Thạch Sanh, Nhị
Độ Mai, Trạng Quỳnh, Trạng Lợn
9. Nghệ thuật điêu khắc nước ta thời kì này như thế nào? Chuyên nghiệp, tinh
tế, phong phú
10. Âm nhạc nước ta thế kỉ XVI-XVIII có 2 loại hình chủ yếu là gì? Hát chèo, Hát

PHT1
Nho
giáo

Phật
giáo
Đạo
giáo

Thiên
chúa
giáo

Giai
đoạn
Thế kỉ
XIV -XV

 

 

 

Giai
đoạn
Thế kỉ
XVI XVIII

 

 

 

Thời kì

Tôn giáo thế kỉ XVIXVIII có điểm gì mới so
với giai đoạn lịch sử
trước đó (thế kỉ XIVXV)?

Thời kì

Phật giáo
Đạo giáo

Nho giáo

Giai đoạn Từng  bước trở thành
XIV -XV hệ tư tưởng chính

thống của chế độ
phong kiến từ TK XIV
(vào thời Trần) và
thời kì độc tôn vào
TK XV – XVI (thời Lê
sơ)

 
Giai đoạn
Vẫn được duy trì
XVI nhưng đã suy thoái
XVIII
cùng với sự rối

loạn của trật tự
chính quyền phong
kiến.

 

Cuối TK XIV đầu TK
XV, thời Trần – Hồ:
từng bước mất dần
vai trò chính trị.
TK XV: bị hạn chế
nhưng vẫn phát triển
trong nhân dân.
 

Có điều kiện phục hồi.
Đặc biệt, theo chân
người Việt vào phương
Nam và có điều kiện
phát triển mạnh ở
Đàng Trong

Thiên chúa
giáo
 

Chưa xâm nhập
vào xã hội Đại
Việt.

 

Đầu TK XVI, bắt
đầu du nhập vào
Đại Việt.
TK XVII, XVIII, số
giáo dân tăng kên
nhanh chóng

VẬN DỤNG

1. Xác định nơi sản sinh và bảo tồn các
giá trị truyền thống Việt.
2. Em có suy nghĩ gì về sự xâm nhập của
làn song Âu – Mĩ, Hàn Quốc vào Việt Nam
đã tác động đến các giá trị truyền thống
hiện nay?

3. Em hãy đóng vai là một hướng dẫn viên du lịch giới thiệu
về một làng nghề thủ công đã có từ thế kỉ XVI-XVIII.
* Yêu cầu:
- Giới thiệu làng nghề và đề xuất giải pháp đề bảo tồn làng nghề).

- Học sinh thực hiện ở nhà và chia sẻ sản phẩm vào tiết
học sau.