BÀI 7
CÁC THÀNH TỰU VĂN HÓA CHỦ YẾU
CỦA TRUNG QUỐC TỪ THẾ KỈ VII ĐẾN GIỮA
THẾ KỈ XIX (tiết 3)

Ô CỬA BÍ MẬT

1

2
5

3

4

Câu số 1: Ai là người sáng lập ra Nho Giáo?

Đáp án: Khổng Tử

Câu số 2: Chủ trương của Nho giáo là gì?

Đáp án: Dùng đạo đức để cai trị và
duy trì tôn ti trật tự xã hội

Câu số 3: Bốn tác phẩm nào được mệnh danh là
“Tứ đại danh tác” của Trung Quốc?

Đáp án:
- Thủy Hử (Thi Nại Am)
- Tam quốc diễn nghĩa (La Quán Trung)
- Tây du kí (Ngô Thừa Ân)
- Hồng Lâu Mộng (Tào Tuyết Cần)

Câu số 4: Ai là tác giả của bộ sử kí nổi tiếng đầu
tiên thời Hán?
Đáp án: Tư Mã Thiên

Câu số 5: “Ba cây đại thụ của làng thơ Đường” là
những ai?

Đáp án: Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch cư Dị

Trên nền tảng những thành tựu rực rỡ của
văn hóa thời cổ đại, từ thế kỷ VII đến thế kỷ XIX
như Nho giáo, văn học, sử học, văn hóa Trung
Quốc tiếp tục phát triển và đạt đến đỉnh cao về
kiến trúc, điêu khắc và hội họa... Trong đó có
những thành tựu ảnh hưởng đến nền văn minh
của nhân loại. Trong tiết học này, chúng ta sẽ
cùng khám phá.

3. Kiến trúc, điêu khắc, hội họa
Mục tiêu:
- HS làm rõ thêm đặc điểm về kiến trúc và điêu
khắc của Trung Quốc (đồ sộ, hoành tráng, đa dạng, chủ
yếu từ đá và gỗ,...).
- HS kể tên được các thành tựu trên 3 lĩnh vực: kiến
trúc, điêu khắc, hội hoạ và rút ra được nhận xét chung.

Pho tượng phật trên núi Lạc Sơn (Tứ Xuyên)

Tử Cấm Thành (Bắc Kinh)

3. Kiến trúc, điêu khắc, hội họa
Trao đổi cặp đôi
Thời gian 3 phút
Kể tên các thành tựu tiêu biểu của nghệ thuật Trung
Quốc thời phong kiến và nêu nhận xét của em về những
thành tựu đó. Quan sát thêm tư liệu 7.2 và 7.3 cho câu trả
lời của em.

TỬ CẤM THÀNH (CỐ CUNG) BẮC KINH
Cung điện của 24 triều vua từ giữa nhà
Minh đến cuối nhà Thanh.

Tổng diện tích khu Tử Cấm Thành khoảng
720.000 m2, bao gồm 980 tòa nhà và 9.999
phòng.

Tử Cấm Thành (ngày nay gọi là Cố cung), được xây dựng
dưới triều nhà Minh trong suốt 16 năm (từ năm 1404 đến năm
1420), toạ lạc tại Đồng Thành, Bắc Kinh.
Với tổng diện tích xây dựng là 720 000 m2, có 980 toà nhà
và 9999 phòng. Tử Cấm Thành được coi là quần thể kiến trúc cung
điện có quy mô lớn nhất thế giới. Nơi đây từng là hoàng cung của
các hoàng đế Trung Hoa từ triều Minh đến cuối triều Thanh, là
trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá của Trung Quốc suốt hơn 500
năm (từ năm 1420 đến năm 1924).
Năm 1987, Tử Cấm Thành được UNESCO công nhận là Di
sản thế giới đồng thời còn được tổ chức này xếp vào danh sách các
công trình kiến trúc cổ bằng gỗ được bảo tồn lớn nhất thế giới.

Em có biết?
Tử Cấm Thành được coi là quần thể cung điện lớn nhất
và đẹp nhất Trung Quốc. Nhưng ít ai biết việc xây dựng nó
có dấu ấn của một người Việt tài giỏi – Nguyễn An. Khi
nhà Minh thống trị nước ta, ông và nhiều người Việt tài
giỏi bị bắt về Trung Quốc. Năm 1416 Minh Thành Tổ giao
cho ông thiết kế và trực tiếp làm tổng đốc công xây dựng
Tử Cẩm Thành. Ông được gọi là “kì nhân” từ đó.

Thập Tam lăng

Thập Tam Lăng hay còn được biết là quần thể lăng
mộ của 13 đời vua thời nhà Minh, đã được UNESCO công
nhận là Di sản văn hóa thế giới vào năm 2003.
Quần thể lăng mộ là một công trình xây dựng lâu đời
lên đến hơn 200 năm. Thời gian xây dựng kéo dài từ thời
vua Minh Thành Tổ Chu Đệ cho tới cuối nhà Minh. Tuy
nhiên ban đầu, công trình chỉ được xây dựng với mục đích
vinh danh cho triều đại của vua Chu Đệ.
Quần thể gồm lăng mộ của 13 vị hoàng đế, tất cả đều
được xây dựng trên gò núi cao, bốn bể là cây cối xum xuê.
Các lăng mộ đều nằm theo hướng bắc nam, nối với nhau
bằng một con đường tên Thần Lộ dài khoảng 1.7 km, giữa
hai rặng núi Hổ Sơn và Long Sơn.

chùa Thiên Ninh –
Thường Châu - Trung
Quốc:

Vạn Lý Trường Thành – bức thành dài
nhất thế giới;

Vạn Lý Trường Thành (Bức tường

Vạn Lý Trường Thành – bức
thành dài nhất thế giới;

dài vạn (mười nghìn) dặm), gọi tắt
là Trường Thành, là tên gọi chung
cho nhiều thành lũy kéo dài hàng ngàn
cây số từ Đông sang Tây, được xây
dựng bằng đất và đá từ thế kỷ 5 TCN
cho tới thế kỷ 16, để bảo vệ Trung
Hoa khỏi những cuộc tấn công của
người Hung Nô, Mông Cổ, Đột Quyết,
và những bộ tộc du mục khác đến từ
những
vùng
hiện
thuộc Mông
Cổ và Mãn Châu. Một số đoạn tường
thành được xây dựng từ thế kỷ thứ 5
TCN, sau đó được Hoàng đế đầu tiên
của Trung Quốc là Tần Thủy Hoàng ra
lệnh nối lại và xây thêm từ năm 220
TCN và 200 TCN và hiện chỉ còn sót
lại ít di tích. Vạn Lý Trường Thành nổi
tiếng được tham quan nhiều hiện nay
được xây dưới thời nhà Minh (13681644).

Vịnh Vạn Lý Trường Thành
Thính thuyết Trường Thành vạn lý trường,
Đầu liên Đông hải vĩ Tây Cương.
Kỷ thiên bách vạn lao động giả,
Kiến trúc tư thành trấn nhất phương.
Dịch thơ
Nghe đồn vạn dặm thành dài
Đầu nơi Đông hải đuôi ngoài Tây Cương
Triệu người lao động bỏ xương
Xây thành trấn giữ một phương đất trời.
Nhân dịp sang thăm Trung Quốc, ngày 6-7-1955,
Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đoàn đại biểu Chính phủ ta
dừng lại xem Vạn lý trường thành ở phía Đông Bắc thủ đô
Bắc Kinh, Người có làm bài thơ ghi cảm tưởng như trên.

Chùa Thiên Ninh khởi
công xây dựng vào thời Bắc
Nguỵ (386). Ban đầu chùa có tên
là Linh Quang. Ngôi tháp tại
chùa đã trải qua bốn thời đại
như: Nhà Tuỳ, Đường, Liêu và
Kim.
Tháp có gồm 13 tầng có
hình bát giác được xây bằng
gạch với tổng chiều cao là 57,8
mét. Đây được xem là ngôi tháp
xây dựng bằng gạch cao nhất thế
giới.
chùa Thiên Ninh - Thường Châu Trung Quốc:

3. Kiến trúc, điêu khắc, hội họa
- Kiến trúc: rất đa dạng về loại hình; nhiều kiến trúc rất
hoành tráng như:
+ Tử Cấm Thành được coi là quần thể kiến trúc cung điện
lớn nhất và đẹp nhất Trung Quốc;
+ Thập Tam lăng là quần thể lăng tẩm lớn nhất Trung
Quốc;
+ Vạn Lý Trường Thành – bức thành dài nhất thế giới;
+ Chùa Thiên Ninh – chùa có ngôi tháp cổ xây bằng gạch
cao nhất thế giới;

3. Kiến trúc, điêu khắc, hội họa
- Kiến trúc: rất đa dạng về loại hình; nhiều kiến trúc rất
hoành tráng như:
+ Tử Cấm Thành;
+ Thập Tam Lăng;
+ Vạn Lý Trường Thành;
+ Chùa Thiên Ninh; …

Ở nước ta có những công trình kiến trúc nào mà em
biết?

3. Kiến trúc, điêu khắc, hội họa
- Kiến trúc
- Điêu khắc

Bức tượng Phật bà nghìn mắt nghìn tay này đã được thực hiện từ thời nhà Tống
(1127-1279). Bức tượng đã được xếp hạng Di tích Quốc gia Loại 1 của Trung
Quốc. Tượng có 1.007 cánh tay và trong mỗi lòng bàn tay đều có một con mắt.

Tượng Phật khắc trên núi đá cao
nhất thế giới
Nằm cách thành phố Thành
Đô, Tứ Xuyên, Trung Quốc 160 km
về phía nam, bức tượng Lạc Sơn Đại
Phật hơn 1.300 năm tuổi được tạc
vào núi Lăng Vân là tượng Phật làm
bằng đá lớn nhất thế giới.
Tượng cao 71 mét, phần
đầu cao 15 mét, vai rộng 28 mét,
lông mày dài 5,5 mét, mũi cao 6
mét, tai dài 7 mét có khả năng giữ
hai người bên trong. Trong tư thế
đứng thẳng, tượng Phật sẽ ngang
bằng với tượng Nữ thần Tự do của
Mỹ. Phật ngồi ở tư thế đối xứng, tạo
ra cảm giác nhẹ nhàng, thoải mái.

Lạc Sơn Đại Phật (Lăng Vân Đại Phật)

Tranh khắc gỗ  DongYang

Tranh khắc gỗ  DongYang

Điêu khắc gỗ  DongYang (Chiết Giang)

Phù điêu (Đại Túc)

3. Kiến trúc, điêu khắc, hội họa
- Kiến trúc
- Điêu khắc: phong phú về đề tài và chất liệu
(thạch điêu, mộc điêu) tiêu biểu là tượng Phật
trên núi Lạc Sơn,…

Điêu khắc nổi tiếng ở nước ta

Hình rồng thời Trần được chạm khắc trên đá trau chuốt, có sừng uy nghiêm

Nghệ thuật điêu khắc Việt Nam thời Trần

Nghệ thuật điêu khắc Việt Nam thời
Trần

Điêu khắc gỗ đình làng VN

Đôi sóc vờn hoa trên kẻ trong hậu cung đình Phong Cốc, Quảng Ninh

3. Kiến trúc, điêu khắc, hội họa
- Kiến trúc
- Điêu khắc
- Hội họa

Bích họa 1.500 năm tuổi trong lăng mộ Trung Quốc

Bích họa 700 năm tuổi trong ngôi mộ Trung Quốc

Bạch họa "Bộ liên đồ“miêu tả lại cảnh hoàng đế Đường Thái Tông Lý Thế Dân
đón tiếp các sứ giả Tây Tạng

Bản họa Lạc thần phú đồ

tranh vẽ bằng mực tàu

Làng ven sông – Dương Văn Thông
tranh vẽ bằng mực tàu