KHỞI ĐỘNG
TRÒ CHƠI NHÀ SỬ HỌC THÔNG THÁI

Luật chơi: Chia lớp thành 2 đội.
⭐Đoán tên các nhân vật lịch sử thông
qua đoạn thông tin được đưa ra.
⭐Đội nào có câu trả lời đúng và nhanh
nhất, đó là đội chiến thắng.

1 2 3 4

Ru-dơ-ven.
ÔNG
LÀ AI?
Tổng thống thứ 32 của
Hoa Kỳ từ năm 1933 cho
đến khi qua đời (năm
1945).

Trở thành nhân vật trung
tâm trong các sự kiện thế
giới vào nửa đầu TK XX.

Thành viên Đảng Dân
chủ, là tổng thống duy
nhất trong lịch sử Hoa Kỳ
đã đắc cử 4 nhiệm kỳ liên
tiếp

Đã chỉ đạo chính phủ liên
bang trong phần lớn thời
kì Đại khủng hoảng

Thực hiện chương
trình nghị sự nội
địa
New
Deal
nhằm đối phó với
cuộc khủng hoảng
kinh tế tồi tệ nhất
trong lịch sử Hoa
Kỳ.

1 2 3 4
TT Mỹ: Ru-dơ-ven.

ÔNG LÀ AI?

G. Xta-lin.

Nhà hoạt động chính
trị, nhà lãnh đạo
Đảng Cộng sản và
Nhà nước Liên Xô.

Tổng Bí thư Đảng Cộng
sản Liên Xô (1922 1953).

Dưới sự lãnh đạo của ông và ĐCS Liên Xô, nhân
dân đã giành thắng lợi trong cuộc chiến tranh
giữ nước, chống phát xít Đức (1941 - 1945)

Giải phóng
nhiều nước ở
Trung
và
Đông Âu dẫn
tới sự thành
lập hệ thống
xã hội chủ
nghĩa.

2 3 4
Tổng thống Mỹ:
Ru-dơ-ven.

Tổng bí thư ĐCS
Liên Xô: G. Xta-lin.

He-ri S.Tru-man.
ÔNG LÀ AI?

Tổng thống thứ 33 của
Hoa Kỳ (1945 - 1953).

Thực hiện Kế hoạch Mác-san,
tái thiết nền kinh tế Tây Âu,
sáng lập NATO.

12/3/1947, ông đọc diễn văn trước Quốc hội, chính
thức phát động Chiến tranh lạnh chống Liên Xô.

3 4
TT Mỹ: Ru-dơ-ven.

TBT ĐCS Liên
Xô: G. Xta-lin.

TT Mỹ: He-ri S.Truman.

Goóc-ba-chốp.
ÔNG
LÀ AI?

Là một trong những nhân vật cực kì có
sức ảnh hưởng nửa sau TK XX.
Có vai trò đối với sự sụp đổ của các chính quyền theo
chủ nghĩa Mác - Lê-nin ở Đông và Trung Âu, dẫn đến
sự thống nhất nước Đức.

Được phương Tây
khen ngợi vì vai
trò mấu chốt trong
việc chấm dứt
Chiến tranh lạnh,
mở ra một thời kì
chính trị mới ở
Liên Xô.

4
Tổng thống Mỹ:
Ru-dơ-ven.

Tổng bí thư Đảng
cộng sản Liên Xô:
G. Xta-lin.

Tổng thống Mỹ:
He-ri S.Tru-man.

Tổng thống đầu
tiên của Liên Xô:
Goóc-ba-chốp.

BÀI 9:
CHIẾN TRANH LẠNH
(1947 - 1989)

U. Sớc-sin (Anh), Ru-dơ-ven (Mỹ), Xta-lin (Liên Xô) ở I-an-ta năm 1945

Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, các nước Tây Âu,
Mỹ và Liên Xô cùng một chiến tuyến chống lại chủ
nghĩa phát xít. Gần cuối cuộc chiến tranh, vào tháng 2 1945, những người đứng đầu của Anh, Mỹ, Liên Xô đã
cùng ngồi với nhau ở Hội nghị l-an-ta (Yalta), với một
cái nhìn chung về thế giới thời hậu chiến. Nhưng tình
hình sau đó đã thay đổi nhanh chóng. Thế giới bị lôi
cuốn vào một tình trạng mà lịch sử gọi đó là "Chiến
tranh lạnh”. Chiến tranh lạnh bắt đầu như thế nào?
Biểu hiện và hậu quả của cuộc chiến tranh này là gì?

Chiến tranh lạnh diễn tả bối cảnh quốc tế cực kỳ căng thẳng và cuộc đối
đầu cam go giữa chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội, đặc biệt là giữa Mỹ
và Liên Xô. 
Sự kiện được xem là khởi đầu cho chiến tranh lạnh của Mỹ là bản thông
điệp của Tổng thống Truman gửi Quốc hội Mỹ ngày 12 - 3 -1947. Trong đó,
Tổng thống Mỹ khẳng định: sự tồn tại của Liên Xô là nguy cơ lớn đối với
nước Mỹ và đề nghị viện trợ khẩn cấp 400 triệu USD cho hai nước Hi Lạp
và Thổ Nhĩ Kỳ. Vào đầu tháng 6 - 1947, Mĩ đề ra “kế hoạch Mácsan” với
khoản viện trợ khoảng 17 tỉ USD để giúp các nước Tây Âu phục hồi nền
kinh tế bị tàn phá sau chiến tranh. Ngày 4 - 4 -1949, Mĩ thành lập khối quân
sự - tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Tháng 5 1955, Liên Xô
và các nước Đông Âu (Anbani, Ba Lan, Hungary, Bungari, CHDC Đức,
Tiệp Khắc, Rumani) đã thành lập tổ chức Hiệp ước Vacsava, một liên minh
chính trị - quân sự mang tính chất phòng thủ của các nước xã hội chủ nghĩa
châu Âu. Sự ra đời của NATO và tổ chức Hiệp ước Vacsava là những sự
kiện cuối cùng đánh dấu sự xác lập của cục diện hai cực, hai phe. Chiến
tranh lạnh đã bao trùm cả thế giới.

Nội dung bài học

1. Nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh lạnh.
2. Biểu hiện và hậu quả của Chiến tranh lạnh. 

1. Nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh lạnh.
  sát hình 9.2 và phần nhân vật lịch sử
Phiếu học tập số 1. Quan
em hãy cho biết nguyên nhân dẫn đến chiến tranh lạnh?
Yếu tố
Quan điểm giải quyết hậu quả chiến tranh
 
Động thái của Mỹ và phản ứng của Liên Xô
 
trong 1947.
 
Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh lạnh? Hậu quả?
 

Mỹ

Liên Xô
 
 

1. Nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh lạnh.
 
Yếu tố
Mỹ
Liên Xô

Quan điểm giải - Chủ trương chống phá Liên - Chủ trương duy trì hòa
quyết hậu quả Xô và phe xã hội chủ nghĩa, đàn bình, an ninh thế giới, bảo vệ
áp phong trào cách mạng thế giới, những thành quả của chủ nghĩa
chiến tranh
mưu đồ làm bá chủ toàn cầu.

Động thái của
Mỹ và phản
ứng của Liên
Xô trong 1947.

-  Mỹ cùng với Anh, chủ trương
chia cắt Đức thành hai nước
riêng biệt.
- Mỹ chống chủ nghĩa cộng sản.
chuyển hướng sang chính sách
đối đầu với Liên Xô.

xã hội và đẩy mạnh phong trào
cách mạng thế giới.

 

- Hỗ trợ các đảng cộng sản cầm
quyền ở các nước Đông Âu.
- Phản đối Anh và Mỹ chia cắt
Đức thành hai nước riêng biệt.

1. Nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh lạnh
- Đối lập về mục tiêu, chiến lược
Nguyên nhân dẫn đến
giữa hai siêu cường Xô - Mỹ.
chiến tranh lạnh? Em
+ Liên Xô: chủ trương duy trì hòa
có nhận xét gì về mục
đích phát động Chiến
bình, an ninh thế giới, bảo vệ những
tranh lạnh của Mỹ?
thành quả của chủ nghĩa xã hội và
- Sau chiến tranh thế giới
đẩy mạnh phong trào cách mạng thế
thứ hai, mối quan hệ giữa
giới;
Mỹ và Liên Xô trở nên
+ Mỹ: Chủ trương chống phá Liên
mâu thuẫn, căng thẳng
Xô và phe xã hội chủ nghĩa, đàn áp
kéo dài, áp đảo lẫn nhau,
sự thù địch lẫn nhau.
phong trào cách mạng thế giới, mưu
đồ làm bá chủ toàn cầu.

1. Nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh lạnh
- Đối lập
về mục tiêu,
chiến lược
giữa
hai
siêu cường
Xô - Mỹ.

Liên Xô: chủ trương duy trì hòa bình, an ninh
thế giới, bảo vệ những thành quả của chủ nghĩa
xã hội và đẩy mạnh phong trào cách mạng thế
giới.
Mỹ: Chủ trương chống phá Liên Xô và phe
xã hội chủ nghĩa, đàn áp phong trào cách
mạng thế giới, mưu đồ làm bá chủ toàn cầu.
- Mỹ và các nước tư bản chủ nghĩa lo ngại về
sự tồn tại và ảnh hưởng của chủ nghĩa cộng
sản ở Liên Xô.

1. Nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh lạnh
+ Liên Xô: chủ trương duy trì hòa bình, an ninh thế giới, bảo vệ những
thành quả của chủ nghĩa xã hội, đẩy mạnh phong trào cách mạng thế giới.
+ Mỹ: Chủ trương chống phá Liên Xô và phe xã hội chủ nghĩa, đàn áp
phong trào cách mạng thế giới, mưu đồ làm bá chủ toàn cầu.
+ Mỹ và các nước tư bản chủ nghĩa lo ngại về sự tồn tại và ảnh hưởng của
chủ nghĩa cộng sản ở Liên Xô.
- Tháng 9/1947, Liên Xô chính thức tuyên bố thế giới đã chia thành hai phe.
+ Phe đế quốc chủ nghĩa chống dân chủ do Mỹ lãnh đạo.
+ Phe xã hội chủ nghĩa do Liên Xô làm trụ cột.

=> Tháng 3-1947, Tổng thống Mỹ Tơ-ru-man công khai thực hiện
Chiến lược toàn cầu, từ bỏ hợp tác với Liên Xô, bắt đầu cuộc Chiến
tranh lạnh chống Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa.

1. Nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh lạnh

+ Liên Xô: chủ trương duy trì hòa bình, an ninh thế
giới, bảo vệ những thành quả của chủ nghĩa xã hội, đẩy
mạnh phong trào cách mạng thế giới.
+ Mỹ: Chủ trương chống phá Liên Xô và phe xã hội
chủ nghĩa, đàn áp phong trào cách mạng thế giới, mưu
đồ làm bá chủ toàn cầu.
- Tháng 9/1947, Liên Xô chính thức tuyên bố thế giới
đã chia thành hai phe.
+ Phe đế quốc chủ nghĩa chống dân chủ do Mỹ lãnh
đạo; Phe xã hội chủ nghĩa do Liên Xô làm trụ cột.

=> Tháng 3-1947, Tổng thống Mỹ Tơ-ru-man
công khai thực hiện Chiến lược toàn cầu, từ bỏ
hợp tác với Liên Xô, bắt đầu cuộc Chiến tranh
lạnh chống Liên Xô và các nước xã hội chủ
nghĩa.

1. Nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh lạnh
Mỹ
- Cùng với Anh, chủ trương chia
cắt Đức thành hai nước riêng
biệt.
- Tháng 3/1947, Tổng thống Henri S.Tru-man công bố quan điểm
chống lại chủ nghĩa cộng sản.
→ Chính sách đối đầu với Liên
Xô của Mỹ.

Liên Xô

- Hỗ trợ các đảng cộng sản nắm quyền
ở các nước Đông Âu.
- Tháng 9/1947, Giờ-đa-nốp chính thức
tuyên bố thế giới chia thành hai phe:
+ Phe đế quốc chủ nghĩa do Mỹ lãnh
đạo.
+ Phe xã hội chủ nghĩa do Liên Xô làm
trụ cột.

→ Chiến tranh lạnh: Mỹ tiến hành chính sách thù địch về mọi mặt chống Liên Xô và các
nước XHCN với hai hệ thốngTBCN và XHCN trên các biểu hiện: thành lập liên minh
kinh tế, quân sự và các cuộc chiến tranh cục bộ.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Liên
Xô
Mỹ
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai, ............và
.................bước
ra khỏi chiến tranh với tư cách là những quốc
mạnh nhất thế giới.
gia…........................
bất ..................trong
đồng
- Tuy nhiên, giữa hai nước ngày càng nảy sinh nhiều
quá trình giải quyết hậu quả cuộc
Đảng cộng sản
chiến: Anh
+Mỹ và ............không tán đồng chia
chíchcắt
sáchĐức
của Liên Xô là hỗ trợ các............................... nắm quyền ở Đông
Chủ nghĩa cộng sản.
Âu.
Xô.
+ Liên Xô phản Liên
đối Anh
và Mỹ ...............................thành hai nước riêng biệt.
thành hai phe.
- Tháng 3/1947, tổng thống Mỹ Tru- man công bố quan điểm chống lạichia
........................
do Mỹ lãnh đạo.
Mỹ đối đầu với..............................
trụthức
cột.tuyên bố thế giới đã..........................:
- Tháng 9/1947, Giờ đa do
nốpLiên
(LiênXô
Xô làm
) chính
căng thẳng
+ Phe đế quốc chủ nghĩa chống dân chủ.............................
Chiến
lạnh
+ Phe xãtranh
hội chủ
nghĩa ..................................................................
Chính
sách Xô
thù rơi
địchvào
về mọi
do Mỹ tiến hành dài, được gọi
- Hậu quả: Quan hệ giữa Mỹ
và Liên
tình mặt
trạng..............................kéo
nhằm
chống Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa.
là ...............................................
Khái niệm : Chiến tranh lạnh là ....................................................................................
......................................................................................................................................

1. Nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh lạnh

THẢO LUẬN NHÓM

Nhóm 1, 2:
Tìm hiểu sự
bắt đầu của
Chiến
tranh
lạnh.

Khai thác tư liệu 9.3 – 9.5, mục Em có
biết, thông tin mục 2 SGK tr.46, 47 và
hoàn thành Phiếu học tập số 2.

Nhóm 3, 4: Tìm
hiểu biểu hiện
của
Chiến
tranh lạnh.

Nhóm 5, 6: Tìm
hiểu hậu quả của
Chiến tranh lạnh.

9.3. Chuyến hàng đầu tiên chở đường vào nước
Anh theo kế hoạch Mác-san

Kế hoạch Mác-san thực hiện trong 3 năm
bắt đầu từ năm 1948. Mỹ tài trợ cho nước
Tây Âu 13,3 tỉ đô la, Anh là nướhiều nhất.

9.5 Một bé gái cõng em, lê bước qua
chiếc xe tăng M26 của quân đội Mỹ
tại Heng-chu, Hàn Quốc vào T6/1951
Cuộc chiến tranh Triều Tiên đã dẫn
đến cái chết của 3 triệu người chỉ

2. Biểu hiện và hậu quả của Chiến tranh lạnh

? Hãy nêu các biểu hiện của Chiến tranh lạnh.
? Hậu quả của Chiến tranh lạnh.
=> Trong Chiến tranh lạnh, Mỹ-đứng đầu hệ
thống tư bản chủ nghĩa và Liên đầu hệ thống xã hội
chủ nghĩa luôn ở trong tình trạng đối đầu trên các
lĩnh chính trị-quân sự và mở rộng ảnh hưởng ở các
khu vực trên thế giới...
=> Một số biểu hiện về sự đối đầu giữa các nước
tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa:

2. Biểu hiện và hậu quả của Chiến tranh lạnh
MỸ

Liên Xô

Liên minh kinh tế

Thực hiện kế hoạch phục hưng
châu Âu (Mác-san) 1948 - 1951
(17 tỷ USD).

Hội đồng tương trợ kinh tế
(SEV - 1949).

Liên minh quân sự

Thành
lập
SEATO(1954),
ANZUS(1951).

NATO(1949),
CENTO(1955),

Thành lập hiệp ước
VÁCSAVA(1955).

Xâm lược Việt Nam, Đông
Nam Á, Đông Bắc Á, Trung
Đông...

 Chạy đua vũ trang và
tình trạng đối đầu giữa hai
khối NATO và Vác sa-va
trở nên căng thẳng.

Chiến tranh cục bộ

2. Biểu hiện và hậu quả của Chiến tranh lạnh
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

căng thẳng đứng trước nguy
- Thế giới luôn ở trong tình trạng …................,
hạt nhân.
cơ bùng nổ chiến tranh .............
chạy đua vũ trang
lực
- Mỹ và Liên Xô dồn nguồn
.................đất
nước để.................................
dẫn đến chi phí quốc phòng tăng cao.
mạng hàng triệu con người, gây
- Chạy đua cục bộ cướp đi sinh
….............
đau thương cho nhiều quốc gia, dân tộc.
hơn 40 năm chấm dứt vào năm
- Chiến tranh lạnh kéo dài…………….,
1989.

2. Biểu hiện và hậu quả của Chiến tranh
*lạnh
Chiến tranh lạnh là sự đối đầu giữa hai siêu cường (Mỹ và Liên Xô) và
hai hệ thống (tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa) trên các lĩnh vực: kinh
tế, chính trị - quân sự và can thiệp, mở rộng ảnh hưởng ở các khu vực trên
thế giới.
* Biểu hiện: 
- Mỹ: đứng đầu hệ thống tư bản chủ nghĩa.
- Liên Xô: đứng đầu đầu hệ thống xã hội chủ nghĩa
=> Cả 2 phe luôn ở trong tình trạng đối đầu trên các lĩnh chính trị, quân
sự và mở rộng ảnh hưởng ở các khu vực trên thế giới.
* Hậu quả của chiến tranh lạnh:
- Quan hệ giữa Mỹ và Liên Xô rơi vào tình trạng căng thẳng kéo dài, 2
phe chạy đua vũ trang làm bùng nổ các cuộc chiến tranh, xung đột cục bộ ở
khắp các khu vực trên phạm vi toàn cầu.

Liên hệ, vận dụng, sử dụng thiết bị có kết nối
internet, tiếp tục thảo luận nhóm và trả lời câu
hỏi: Nêu hậu quả của Chiến tranh lạnh đối với
Việt Nam.

Hậu quả của Chiến tranh lạnh đối với Việt Nam
Tác động
trực tiếp
đến công
cuộc đấu
tranh
giải
phóng
dân tộc
trong TK
XX.

Thúc đẩy
việc quốc
tế hoá các
cuộc xung
đột
ở
Đông
Dương và
Việt Nam.

Làm cho
quy
mô
chiến
tranh mở
rộng, thời
gian
kéo
dài và tính
chất phức
tạp.

Nhân dân
Việt Nam
phải chịu
nhiều hi
sinh
và
tổn thất
trong
2
cuộc
chiến
tranh.

Sau 1975:
gây
khó
khăn trong
quá trình
hội nhập
quốc tế và
phát triển
kinh tế - xã
hội.