Chương 3: CHÂU PHI
Bài 9: THIÊN NHIÊN CHÂU PHI

Khởi
động

Chung sức
 Hoạt động nhóm: 6 nhóm
 Nhiệm vụ: Trả lời câu hỏi
 Thời gian suy nghĩ: 10 giây
 Mỗi câu trả lời đúng được 2
điểm

Đây là dòng sông dài nhất thế giới

Hoang mạc nóng nào lớn nhất thế giới là

Quốc gia nào nổi tiếng với Kim Tự Tháp?

Ai – cập

Da đen sẫm, tóc xoăn tít, lông trên thân rất ít, trán
đứng, gờ trên ổ mắt ít phát triển, cách mũi rất
rộnglàm cho mũi bè ngang,… Đây là đặc điểm của
chủng tộc nào trên thế giới?

Tên loại cây dưới đây là gì?

Cây bao báp

Ông là ai?

Nel Son ManDela

Ông là tổng thống da đen đầu
tiên của Nam Phi sau hơn 3 thế
kỷ cầm quyền của người da
trắng, là người anh hùng trong
cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa
phân biệt chủng tộc mà còn là
biểu tượng quốc tế cho tinh thần
tự do, đoàn kết dân tộc và lòng vị
tha. 

NEL SON
MANDELA
(1918 – 2013)

Lục địa
đen

NỘI DUNG

1
VỊ TRÍ ĐỊA
LÍ, HÌNH
DẠNG VÀ
KÍCH
THƯỚC

3
ĐẶC
ĐIỂM TỰ
NHIÊN

Lược đồ thế giới

Bài 9: THIÊN NHIÊN CHÂU PHI
1. Vị trí địa lí, hình dạng và kích thước Châu Phi
a. Vị trí địa lí
Mũi Blăng 370 20' B (Tuynidi)

Mũi Xanh 170 33' T (Xênêgan)

Xác định các
điểm cực trên
phần đất liền
châu
Mũi của
Haphun
510 Phi?
23'Đ (Xômali)

Mũi Kim (Hảo Vọng) 340 52' N
(Nam Phi)

Bài 9: THIÊN NHIÊN CHÂU PHI
? Đường xích đạo đi qua
phần nào của châu lục?

Chí tuyến Bắc

- Xích đạo đi qua giữa châu
Phi (bồn địa Công-gô, hồ
Vích-to-ri-a)
? Em hãy nhận xét phần
diện tích đất liền nằm giữa
hai chí tuyến ?
- Đại bộ phận lãnh thổ
châu Phi nằm giữa 2 chí
tuyến, tương đối cân xứng
ở hai bên đường Xích đạo

Xích đạo

Chí tuyến Nam

Quan sát lược
đồ cho biết :
? Châu Phi
được bao bọc
bởi các biển
và đại dương
nào?

Vị trí tiếp giáp

- Phía Bắc:
 Địa Trung Hải
- Phía Đông Bắc:
 Biển Đỏ
- Phía Đông Nam:
 Ấn Độ Dương
- Phía Tây:
 Đại Tây Dương

Bài 9: THIÊN NHIÊN CHÂU PHI
1. Vị trí địa lí, hình dạng và kích thước
a. Vị trí địa lí
- Phần lớn lãnh thổ nằm giữa chí tuyến Bắc và
chí tuyến Nam.
- Phía Đông là Ấn Độ Dương, phía Tây là Đại
Tây Dương, phía Bắc giáp châu Âu qua Địa
Trung Hải, phía Đông giáp châu Á qua Biển
Đỏ và bán đảo Xi-nai.

Bài 9: THIÊN NHIÊN CHÂU PHI
1. Vị trí địa lí, hình dạng và kích thước
b. Hình dạng và kích thước
Châu lục

Diện tích (triệu km2)

Châu Á

44,4

Châu Mỹ

42,1

Châu Phi

30,3

Châu Nam cực

14

Châu Âu

10,3

Châu Đại dương

8,53

Quan sát bảng số liệu:
Hãy cho biết diện tích châu Phi xếp thứ mấy thế giới?

Bài 9: THIÊN NHIÊN CHÂU PHI
1. Vị trí địa lí, hình dạng và kích thước
b. Hình dạng và kích thước
- Châu Phi là châu lục lớn thứ 3 trên thế giới,
diện tích hơn 30 triệu km2

Vịnh lớn nhất Châu Phi
Vịnh Ghi-nê
Bán đảo lớn nhất Châu Phi
Bán đảo Xô-ma-li
Đảo lớn nhất Châu Phi
Đảo Ma-đa-ga-xca
Nhận xét đường bờ biển
châu Phi so với châu Âu
Châu Phi có dạng hình khối,
đường bờ biển ít bị chia
cắt.

- Châu Phi và châu Á
ngăn cách với nhau bởi
kênh đào Xuy-ê
Quan sát lược đồ cho
biết: châu Phi và
châu Á ngăn cách
bởi kênh đào nào?

Chaâu AÂu

Địa
Tru
ng

Chaâu Phi

Hải
Bi
ển

Chaâu AÙ
Đỏ

Cho
biết
ý nghĩa
của
kênh
Xuy-ê
đối
Là
con
đường
ngắn
nhất
đểđào
đi từ
Bắc Đại
với giao
thông
trênvà
thếngược
giới? lại.
Tây
Dương
sangđường
Ấn Độbiển
Dương

Tàu thuyền qua lại kênh đào Xuy - ê

Kênh đào Xuyê được xây dựng trên một eo đất ở Ai Cập, nằm
giữa Địa Trung Hải. Toàn bộ chiều dài kênh đào từ cảng Po Xait trên
bờ Địa Trung Hải đến cảng Xuyê trên bờ Hồng Hải là 166km, chiều
rộng từ 80-135m. Kênh đào do một công ty hỗn hợp của tư bản Anh,
Pháp và Hà Lan bỏ vốn. Công trình được tiến hành bắt đầu từ năm
1859 đến 1869 mới hoàn thành

Bài 9: THIÊN NHIÊN CHÂU PHI
1. Vị trí địa lí, hình dạng và kích thước
b. Hình dạng và kích thước
- Châu Phi là châu lục lớn thứ 3 trên thế giới,
diện tích hơn 30 triệu km2
- Có dạng khối, đường bờ biển ít bị chia cắt.

Bài 9: THIÊN NHIÊN CHÂU PHI
2. Đặc điểm tự nhiên
a. Địa hình và khoáng sản

? Xác định trên lược đồ các
dãy núi, bồn địa và sơn
nguyên chính ở châu Phi?

-Dãy núi:
-Bồn Địa:
-Sơn nguyên:

Sơn nguyên Đông Phi

Bồn địa Ca-la-ha-ri

Đỉnh núi Ki-li-man-gia-rô

Núi Kilimanjaro cao nhất châu Phi (5895m)

Em hãy kể
tên các loại
khoáng sản
ở Châu Phi?

? Xác định nơi phân bố của các khoáng sản?
Khoáng sản chính
+ Vàng
+ Kim cương
+ Uranium
+ Đồng, chì

+ Crôm
+ Dầu khí
+ Phốt phát
+ Dầu mỏ, khí
đốt

Nơi phân bố
Trung Phi
Cao nguyên Nam Phi
Phía đông Nam Phi, Đảo Ma-đa-ga-xca
Dãy Đrê-ken-bec, Phía tây của Nam Phi
Cao nguyên Nam Phi
Bắc Phi ( ven Địa Trung Hải)
Ven Vịnh Ghi-nê
Đồng bằng ven biển Bắc Phi và ven
Vịnh Ghi-nê Tây Phi

- Khoáng sản phong phú,
nhiều kim loại quý hiếm
(vàng, kim cương,
uranium…) phân bố nhiều
ở phía Nam, phía Bắc

Bài 9: THIÊN NHIÊN CHÂU PHI
2. Đặc điểm tự nhiên
a. Địa hình và khoáng sản
- Địa hình:
+ Bề mặt khá bằng phẳng, độ cao trung bình là 750m so với
mực nước biển;
+ Cao về phía đông nam và thấp về phía tây bắc;
+ Các dạng chính: sơn nguyên, bồn địa, hoang mạc, núi thấp và
đồng bằng.
- Khoáng sản: giàu tài nguyên khoáng sản, trữ lượng lớn nhưng
phân bố không đều.

Khai thác Mỏ kim cương ở Nam Phi

Khai thác mỏ vàng ở Trung Phi

Bài 9: THIÊN NHIÊN CHÂU PHI
2. Đặc điểm tự nhiên
b. Khí hậu

b. Khí hậu
Dựa vào hình 9.2 và
thông tin trong bài, em
hãy:
- Nêu tên các đới khí
hậu ở châu Phi?
- Nhận xét đặc điểm
chung của khí hậu châu
Phi?

Hình 9.2. Bản đồ khí hậu châu Phi

b. Khí hậu

- Các đới khí hậu ở châu Phi:
+ Đới khí hậu xích đạo
+ Đới khí hậu cận xích đạo
+ Đới khí hậu nhiệt đới
+ Đới khí hậu cận nhiệt
- Đặc điểm khí hậu châu Phi:
+ Khí hậu khô nóng bậc nhất
thế giới, nhiệt độ trung bình
năm trên 200 C, lượng mưa
thấp.
+ Các đới khí hậu phân bố
gần như đối xứng nhau qua
Xích đạo.
Hình 9.2. Bản đồ khí hậu châu Phi

 Phần lớn lãnh thổ nằm
giữa hai chí tuyến nên châu
Phi là châu lục nóng. Nhiệt
độ trung bình trên 200 C.
 Lãnh thổ rộng lớn, dạng
khối, đường bờ biển ít bị cắt
xẻ nên ảnh hưởng của biển
không vào sâu đất liền châu
Phi là lục địa khô
 Ảnh hưởng của dòng biển lạnh

 Hình thành nhiều hoang
mạc

Hoang mạc Xa-ha-ra

Ảnh vệ tinh hoang mạc
Xa-ha-ra

2. Đặc điểm tự nhiên
b. Khí hậu
- Khí hậu khô nóng bậc nhất thế giới, nhiệt độ
trung bình năm trên 200 C, lượng mưa thấp.
- Các đới khí hậu phân bố gần như đối xứng
nhau qua xích đạo: đới khí hậu xích đạo, đới
khí hậu cận xích đạo, đới khí hậu nhiệt đới, đới
khí hậu cận nhiệt.

Bài 9: THIÊN NHIÊN CHÂU PHI
2. Đặc điểm tự nhiên
c. Sông, hồ

c. Sông, hồ
Dựa vào hình 9.1 và thông tin
trong bài, em hãy:
- Nêu tên các sông và hồ chính ở
châu Phi? Xác định vị trí các
sông và hồ lớn trên bản đồ.
- Nhận xét đặc điểm mạng lưới
sông, hồ ở châu Phi.
- Sông ngòi châu Phi mang lại
cho con người những giá trị nào?

Hình: Bản đồ tự nhiên châu Phi

s. Nin

+ Sông Nin: nằm ở phía
đông bắc châu Phi, đổ
ra biển Địa Trung Hải.

Hình: Bản đồ tự nhiên châu Phi

s. Nin
iê
i- g

n
-ga
- nê

N
s.

ê
s. X

Sông Ni-giê và Xê-nêgan: nằm ở phía tây
bắc châu Phi, đổ ra
vịnh Ghi- nê.

Hình: Bản đồ tự nhiên châu Phi

s. Nin
s. C
ông

Gô

iê
i- g

n
-ga
- nê

N
s.

ê
s. X

+ Sông Công-gô: nằm ở
Trung Phi, đổ ra Đại Tây
Dương.

Con-go là con sông ở miền Tây Trung Phi, dài
thứ 2 ở châu Phi (sau sông Nile) và là một
trong những con sông dài nhất thế giới,có lưu
vực và lượng nước lớn nhất thế giới.

Hình: Bản đồ tự nhiên châu Phi