Gv. Nguyễn Thị Mai

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
CỤM ĐỘNG TỪ VÀ CỤM TÍNH
TỪ

Xem đoạn phim sau và chỉ ra những
hành động của nhân vật
Đàn kiến

Đang vận chuyển thức ăn
uống nước

Kiến đen

ăn trộm nấm
Chèo thuyền

Kiến vàng

Trồng nấm

Đọc 2 ví dụ:
a.Nó /không mặc áo rét.
CN

VN

 không mặc áo rét là một cụm động từ.

Em hãy lấy ví dụ về cụm động từ
- Lớp

6/1 đang học bài

- Tôi sẽ đến nhà bạn vào tối nay
- Tôi vừa ăn cơm xong

Động từ
chạy

đến/ tới/vào
địa điểm

Đã/đang/vừa

mặc

Thời gian

Không/ chưa/chẳng

đối tượng

học

Phủ định

Vẫn/cứ
Sự tiếp diễn

áo ấm

hát

C ụm động từ
Phần phụ trước + Động từ trung tâm +

Phần phụ sau

- Phần phụ trước: Bổ sung ý nghĩa về thời gian, phủ
định, sự tiếp diễn (đang, đã, vừa, không, chưa, chẳng,
vẫn, cứ…..
- Phần động từ trung tâm (phần chính)
- Phần phụ sau: Bổ sung ý nghĩa về địa điểm, đối
tượng,mục đích, nguyên nhân, ….
Cụm tính từ
Phần phụ trước

Tính từ trung tâm

Phần phụ sau

b.

Trời /vẫn rét quá.
CN

VN

 vẫn rét quá là một cụm tính từ
Lấy ví dụ về cụm tính từ:
- Cô ấy rất đẹp
Pt TTTT
- Cậu ấy quá đẹp trai
Pt TTTT
- Bạn ấy cao như cây sào
TTTT
PS

* Mô hình đầy đủ cụm tính từ:
Phần trước

Phần trung tâm

Phần sau

- Bổ sung cho
tính từ về mức
độ, thời gian, sự
tiếp diễn,...

Tính từ

- Bổ sung cho
tính từ về ý
nghĩa
về
phạm vi, mức
độ,...

Bài tập 1: Tìm một cụm động từ trong truyện “Gió lạnh
đầu mùa”. Từ động tù trung tâm của cụm từ đó, hãy
tạo ra ba cụm động từ khác.
- Chơi

cỏ gà ở ngoài cánh đồng

Chơi đá bóng
Vẫn đang chơi
Chơi một cách say mê
Còn ngồi thu tay vào trong bọc

1. Bài tập 1 SGK trang 74
- Tìm một cụm động từ trong VB Gió lạnh đầu mùa. Ví
dụ: chơi cỏ gà ở ngoài cánh đồng;
- Xác định động từ trung tâm: động từ chơi;
- Từ động từ trung tâm, tạo ra ba cụm động từ khác:
+ đang chơi ở ngoài sân;
+ đang chơi kéo co;
+ chơi trốn tìm.

2. Bài tập 2 SGK trang 74
 

a.

Cụm động từ
- Nhìn ra ngoài sân
- Thấy đất khô trắng

b. - Lật cái vỉ buồm;

c.

Động từ trung Ý nghĩa mà động từ
tâm
đó được bổ sung
- Nhìn
- Hướng, địa điểm
của hành động
- Thấy
nhìn;

- Lật;

- Lục đống quần áo - Lục.
rét.
Hăm hở chạy về nhà Chạy
lấy quần áo
 

- Đối tượng của
hành động thấy.
Đối tượng của hành
động lật, lục.
Cách thức, hướng,
địa điểm của hành
động chạy.

3. Bài tập 3 SGK trang 74
Tìm thêm trong VB Gió lạnh đầu mùa hai câu văn có vị ngữ là
một chuỗi cụm động từ và cho biết tác dụng của cách diễn đạt
đó. Ví dụ:
(1) Chị Sơn và mẹ Sơn đã trở dậy, đang ngồi quạt hỏa lò để pha
nước chè uống.
(2) Mẹ Sơn lật cái vỉ buồm, lục đống quần áo rét.
(3) Sơn lo quá, sắp ăn, bỏ đũa đứng dậy, van.
Tác dụng: Kiểu câu có vị ngữ là một chuỗi cụm động từ
thường thông báo một chuỗi hoạt động kế tiếp nhau (câu 1, 2)
hoặc nguyên nhân – kết quả (câu 3: trạng thái lo quá ở nhân
vật Sơn dẫn đến kết quả sắp ăn, bỏ đũa đứng dậy, van.

4. Bài tập 4 SGK trang 74

- Tìm một cụm tính từ trong truyện Gió lạnh đầu
mùa: đã cũ.
- Xác định tính từ trung tâm: cũ.
- Tạo ra ba cụm tính từ khác từ tính từ trung tâm:
+ chưa cũ;
+ cũ lắm;
+ rất cũ.

a. trong hơn mọi hôm
TTTT

b. Rất

Phần phụ sau bổ sung ý nghĩa so sánh

nghèo
Pt TTTT
Phụ trước bổ sung ý nghĩa về mức độ

6. Bài tập 6 SGK trang 75
Mở rộng vị ngữ thành cụm tính từ:
a. trời rét: trời rét hơn mọi hôm;
b. tòa nhà cao: tòa nhà cao quá;
c. cô ấy đẹp: cô ấy đẹp vô cùng.

Đ

a n

g c

h ạ

y
yy
y

Cụm tính từ: chậm như rùa

Chín đỏ/ chin mọng

CỦNG CỐ
Chỉ ra cụm động từ và cụm tính từ trong ngữ liệu sau:

a

Một bông hoa

b

Đang ăn cỏ

Cụm động từ

c

Quá đẹp

Cụm tính từ

d

Lạnh

CỦNG CỐ
Chỉ ra cụm động từ và cụm tính từ trong ngữ liệu sau:

a

Một bông hoa

b

Đang ăn cỏ

Cụm động từ

c

Quá đẹp

Cụm tính từ

d

Lạnh

VỀ NHÀ:
• Hãy

tìm đọc một số số văn bản viết về sự chuyển
mùa trong năm và chỉ ra một vài câu có cụm động
từ, cụm tính từ làm thành phần chính của câu.
•Chia sẻ sản phẩm đến cả lớp và cô giáo vào tiết
học sau.
•Chuẩn bị tiết học tiếp theo

CỦNG CỐ
Chỉ ra cụm động từ và cụm tính từ trong ngữ liệu sau:

a

Một bông hoa

b

Đang ăn cỏ

Cụm động từ

c

Quá đẹp

Cụm tính từ

d

Lạnh