Bài 11
Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống(tt)
(
1075-1077
Giai đoạn thứ hai (1076-1077)
Lý Thường Kiệt (1019-1105)
1. Kháng chiến bùng nổ :
a. Chuẩn bị :
- Lệnh cho các địa phương chuẩn bị bố phòng.
- Các tù trưởng miền núi cho quân mai phục ở những vị trí quan trọng.
- Bố trí thủy binh đóng ở Đông Kênh để chặn thủy binh địch.
Bố trí bộ binh dọc tuyến sông Như Nguyệt.

















 
Giai đoạn thứ hai (1076-1077)
b. Diễn biến :
- Cuối 1076, quân Tống chuẩn bị tiến đánh Đại Việt.
   + Quân bộ do Quách Quỳ , Triệu Tiết chỉ huy.
   + Quân thủy do Hòa Mâu dẫn đầu theo đường biển vào tiếp ứng.
- Tháng 1/1077, quân Tống vượt cửa ải Nam Quan qua Lạng Sơn tiến vào nước ta, nhà Lý đánh nhiều trận nhỏ để cản bước tiến của địch.
- Quân Tống đến bờ Bắc sông Như Nguyệt thì bị phòng tuyến trên sông chặn lại phải đóng quân bên bờ sông chờ thủy quân đến.
- Thủy quân của địch đã bị quân của Lý Kế Nguyên chặn đánh nên không thể tiến vào hộ trợ quân bộ.
Lược đồ trận đánh trên sông Như Nguyệt
 2.Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt
 - Chờ không thấy thủy quân đến, quân Tống tìm cách vượt qua sông đánh vào phòng tuyến của ta.
- Quân nhà Lý kịp thời phản công, đẩy lùi quân Tống về phía Bắc.
- Quân Tống phải chuyển sang phòng ngự.
- Cuối năm 1077, Lý Thường Kiệt mở cuộc tấn công vào trận tuyến của địch, bị đánh bất ngờ quân Tống thua to, lâm vào tình thế khó khăn.
- Lý Thường Kiệt chủ động kết thúc chiến tranh, đề nghị giảng hòa, Quách Quỳ chấp nhận rút quân về nước.
Để động viên, khích lệ tinh thần chiến đấu của quân sĩ, Lý Thường Kiệt đã sáng tác bài thơ này
* Ý nghĩa:
- Quân Tống phải bỏ mộng xâm lược Đại Việt.
- Bảo vệ nền độc lập, tự chủ của đất nước.
- Là một trong những trận đánh tiêu biểu trong lịch sử chống giặc ngoại xâm.
*Kết quả:
+ Quân giặc “Mười phần chết đến năm sáu phần”.
+ Quách Qùy chấp nhận giảng hòa và rút quân về nước.
TÓM TẮT TRẬN ĐÁNH TRÊN SÔNG NHƯ NGUYỆT
-Chờ mãi không thấy thuỷ quân đến, Quách Quỳ cho đóng bè 2 lần vượt sông, bị ta phản công, đẩy lùi chúng về bờ bắc.
-Để khích lệ tinh thần chiến đấu của quân sĩ, Lý Thường Kiệt cho người vào đền bên sông ngâm bài thơ “Nam Quốc Sơn Hà”.
-Thất vọng, Quách Quỳ ra lệnh “Ai còn bàn đánh sẽ bị chém” và chuyển sang củng cố phòng ngự. Quân Tống mệt mỏi, lương thảo cạn dần, chán nản, bị động.
-Cuối xuân năm 1077, quân Lý Thường Kiệt bất ngờ tấn công vào trại giặc, quân Tống thua to, tuyệt vọng phải chấp nhận giảng hoà và rút quân.
Di tích phòng tuyến trên sông Như Nguyệt
Sông Như Nguyệt ( thôn Thọ Đức – Tam Đa, huyện Yên phong, tỉnh Bắc Ninh )
Câu 1: Lý Thường Kiệt đánh vào châu Ung, châu Khâm và châu Liêm vì mục đích gì?
   A. Đánh vào Bộ chỉ huy của quân Tống.
   B. Đánh vào nơi tập trung quân của Tống trước khi đánh Đại Việt.
   C. Đánh vào đồn quân Tống gần biên giới của Đại Việt.
   D. Đánh vào nơi Tống tích trữ lương thực và khí giới để đánh Đại Việt.
Câu 2: Ai là người chỉ đạo cuộc kháng chiến chống Tống xâm lược thời Lý?
   A. Lý Kế Nguyên
   B. Vua Lý Thánh Tông
   C. Lý Thường Kiệt
   D. Tông Đản
Câu 3 : Để khích lệ tinh thần chiến đấu của quân sĩ, làm suy yếu ý chí của quân Tống Lý Thường Kiệt đã làm gì?
   A. Tập chung tiêu diệt nhanh quân Tống.
   B. Ban thưởng cho quân lính.
   C. Sáng tác bài thơ thần “Nam quốc sơn hà”.
   D. Cả 3 ý trên.
Câu 4: Lý Thường Kiệt chủ động kết thúc chiến tranh bằng cách nào?
   A. Tổng tiến công, truy kích kẻ thù đến cùng.
   B. Thương lượng, đề nghị giảng hòa.
   C. Kí hòa ước, kết thúc chiến tranh.
   D. Đề nghị “giảng hòa”củng cố lực lượng, chờ thời cơ.


Câu 5: Sau khi rút quân khỏi thành Ung Châu, Lý Thường Kiệt cho quân bố phòng ở:
   A. vùng đồng bằng.
   B. vùng biên giới.
   C. xung quanh trại địch.
   D. trên đường địch tấn công.