Bài 20
CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP KẾT THÚC(1953-1954)
CUỘC KHÁNG CHIẾN THẮNG LỢI
I. Âm mưu mới của Pháp-Mĩ.Kế hoạch Nâ NChiến cuộc đông – xuân 1953 – 1954 và chiến dịch lịch
sử Điện Biên Phủ:
1. Kế hoạch Nava:
a. Hoàn cảnh ra đời:
Hỏi: Tình hình của thực dân Pháp sau 8 năm gây chiến tranh ở Đông Dương ?
- Sau 8 năm gây chiến tranh, quân Pháp ngày càng gặp nhiều khó khăn, thiệt hại:
+ Mất 39 vạn quân, tiêu tốn hơn 2000 tỉ phrăng, vùng chiếm đóng bị thu hẹp
+ Tình hình chính trị tại Pháp luôn bất ổn định.
+ Lợi dụng sự sa lầy của Pháp, bằng con đường viện trợ, Mỹ ép Pháp kéo dài chiến tranh, tích cực chuẩn bị thay thế Pháp ở Đông Dương.
- Ngày 7.5.1953, được sự đồng ý của Mỹ, Tướng Nava sang làm tổng chỉ huy quân đội viễn chinh, mang theo kế hoạch mới - Kế hoạch Nava
Hỏi: Trong tình thế đó, Pháp - Mỹ có âm mưu gì mới để đối phó với Cách mạng Đông Dương?
Mặc dù biết rõ âm mưu của Mỹ, nhưng trong tình thế khó khăn, Pháp vẫn phải chấp nhận sự giúp đỡ của Mỹ hòng tìm ra một “lối thoát trong danh dự”, nghĩa là “lối thoát trong thắng lợi”. Điều đó cho chúng ta thấy rõ ràng Kế hoạch Nava là cố gắng cuối cùng của thực dân Pháp trong cuộc chiến tranh xâm lược Đông Dương
- Âm mưu của Pháp - Mỹ
+ Pháp cố bám vào sự giúp đỡ của Mỹ hòng tìm ra một “lối thoát trong danh dự”, nghĩa là một “lối thoát trong thắng lợi”
CUỘC KHÁNG CHIẾN THẮNG LỢI
I.Âm mưu mới của Pháp,Mĩ.Kế hoạch Na Va
1. Kế hoạch Nava:
a. Hoàn cảnh ra đời:
Hỏi: Với nội dung như vậy, điểm cốt lõi của Kế hoạch Nava là gì ?
b. Nội dung Kế hoạch Nava:
- Bước 1 (thu – đông 1953 và xuân 1954): Giữ thế phòng ngự chiến lược ở miền Bắc, bình định miền Trung và miền Nam, tập trung binh lực, xây dựng lực lượng cơ động mạnh
- Bước 2 (từ mùa thu 1954): Thực hiện tiến công chiến lược miền ở Bắc, cố giành lấy thắng lợi quyết định, buộc ta phải đàm phán theo những điều kiện có lợi cho chúng.
Điểm cốt lõi của Kế hoạch Nava là tập trung quân để tấn công ta bằng những trận đánh lớn mang tính quyết định
Hỏi: Nội dung cơ bản của Kế hoạch Nava ?
c. Quá trình thực hiện :
MỘT SỐ QUY ƯỚC VỀ CÁC KÝ HIỆU TRONG CÁC LƯỢC ĐỒ
Quân ta tấn công địch
Quân địch tấn công ta
Nơi diễn ra trận ta đánh địch
Quân địch tăng viện hoặc tập kính ta
Địa danh
Nơi được quân ta giải phóng
Nơi tập trung binh lực của địch
T R U N G Q U Ố C
B I Ể N Đ Ô N N G
THÁI LAN
LÀO
CAMPUCHIA
Thanh Hóa
Hải Phòng
Đà Nẵng
Quy Nhơn
Nha Trang
Sài Gòn
HÀ NỘI
Phongxali
Luôngphabang
Xênô
Lai Châu
Điện Biên
Phủ
Pleiku
KonTum
BuônMêThuột
ĐẩoHẩiNam
Cao Bằng
Hỏi: Thực dân Pháp đã thực hiện kế hoạch Nava như thế nào ?
Thực hiện kế hoạch Nava, Pháp tăng viện cho Đông Dương 12 tiểu đoàn Âu – Phi rút từ Pháp, đưa lực lượng quân ở Đông Dương lên đến 84 tiểu đoàn; đồng thời tập trung về đồng bằng Bắc Bộ 44 tiểu đoàn.
Đồng bằng Bắc Bộ trở thành nơi tập trung quân đông thứ nhất
Có thêm quân, suốt mùa hè và mùa thu 1953, địch mở hàng chục cuộc càn quét lớn nhỏ ở nhiều nơi như:
- Bắc Bộ
- Bình - Trị - Thiên
- Nam Bộ
- Thả hàng ngàn thổ phỉ xuống Lào Cai, Lai châu, Sơn La; tập kích Lạng Sơn
Lạng Sơn
Lào Cai
Quảng Bình
Quảng trị
Huế
Tuy Hòa
Phan Rang
Bạc Liêu
Bến Tre
Phan Thiết
Hà Tiên
CUỘC KHÁNG CHIẾN THẮNG LỢI
CUỘC KHÁNG CHIẾN THẮNG LỢI
II.Cuộc tiến công chiến lược đông – xuân 1953 – 1954 và chiến dịch lịch
sử Điện Biên Phủ:
1.Cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953-1954:
Hỏi: Đảng, Chính phủ và Bộ Tổng tư lệnh của ta đã đưa ra chiến lược đối phó với kế hoạch Nava như thế nào ?
a. Kế hoạch đối phó của ta:
- Chủ trương chiến lược: Tập trung lực lượng mở những cuộc tiến công vào những hướng quan trọng về chiến lược mà địch tương đối yếu, nhằm tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, giải phóng đất đai, đồng thời buộc chúng phải bị động phân tán lực lượng đối phó với ta trên những địa bàn xung yếu mà chúng không thể bỏ, do phải phân tán lực lượng mà tạo ra cho ta những điều kiện thuận lợi mới để tiêu diệt thêm từng bộ phận sinh lực của chúng
- Phương châm tác chiến: Tích cực, chủ động, cơ động và linh hoạt; đánh ăn chắc, tiến ăn chắc.

Hỏi: Vậy điểm cốt lõi trong chiến lược đối phó của ta là gì ?
Điểm cốt lõi trong chiến lược đối phó của ta là không cho địch tập trung quân, buộc chúng phải phân tán lực lượng để ta tiêu diệt từng bộ phận sinh lực của chúng
b. Diễn biến
CUỘC KHÁNG CHIẾN THẮNG LỢI
T R U N G Q U Ố C
B I Ể N Đ Ô N N G
THÁI LAN
LÀO
CAMPUCHIA
Thanh Hóa
Hải Phòng
Đà Nẵng
Quy Nhơn
Nha Trang
Sài Gòn
HÀ NỘI
Phongxali
Luôngphabang
ThàKhẹt
Lai Châu
Điện Biên
Phủ
Pleiku
KonTum
BuônMêThuột
ĐẩoHẩiNam
Cao Bằng
2. Chiến cuộc đông – xuân 1953 – 1954:
Giữa tháng 11.1953, quân ta bắt đầu tiến quân theo hướng Tây Bắc và Trung Lào.
Phát hiện sự di chuyển của quân ta, từ 20.11.1953, Nava cho 6 tiểu đoàn Âu – Phi tăng cường cho Điện Biên Phủ, nhằm bảo vệ Tây Bắc, Thượng Lào và để phá cuộc tiến công đông – xuân của ta
Không đạt được âm mưu, từ 3.12.1953, Nava quyết định xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm mạnh, chấp nhận quyết chiến với ta tại đây. Pháp - Mỹ cho rằng đây là một pháo đài bất khả xâm phạm, sẵn sàng nghiền nát bộ đội chủ lực của ta.
Xênô
Quảng Bình
Quảng Trị
Tuy Hòa
Phan Rang
Bạc Liêu
Bến Tre
Phan Thiết
Hà Tiên
Huế
CUỘC KHÁNG CHIẾN THẮNG LỢI
T R U N G Q U Ố C
B I Ể N Đ Ô N N G
THÁI LAN
LÀO
CAMPUCHIA
Thanh Hóa
Hải Phòng
Đà Nẵng
Quy Nhơn
Nha Trang
Sài Gòn
HÀ NỘI
Phongxali
Luôngphabang
ThàKhẹt
Lai Châu
Điện Biên
Phủ
Pleiku
KonTum
BuônMêThuột
ĐẩoHẩiNam
Cao Bằng
2. Chiến cuộc đông – xuân 1953 – 1954:
Trong khi đó, ta tiếp tục triển khai kế hoạch đông – xuân:
Ngày 10.12.1953, ta tấn công thị xã Lai Châu, sau 10 ngày chiến đấu, ta giải phóng thị xã, diệt 24 đại đội địch.
Đồng thời, một cánh quân của ta gấp rút bao vây Điện Biên Phủ.
Nava lại tăng cường cho Điện Biên Phủ thêm 6 tiểu đoàn. Điện Biên Phủ trở thành nơi tập trung quân đông thứ hai của địch
Như vậy, từ chỗ không có, Điện Biên Phủ trở thành trung tâm của kế hoạch Nava
Cũng đầu tháng 12.1953, phối hợp với bộ đội Pathét Lào, ta mở chiến dịch Trung Lào, giải phóng thị xã Thà Khẹt và toàn bộ tỉnh Khăm Muộn. Sênô bị uy hiếp.
Nava lại xây dựng Sênô thành tập đoàn cứ điểm tập trung quân đông thứ ba
Xênô
Quảng Bình
Quảng trị
Tuy Hòa
Phan Rang
Bạc Liêu
Bến Tre
Phan Thiết
Hà Tiên
CUỘC KHÁNG CHIẾN THẮNG LỢI
T R U N G Q U Ố C
B I Ể N Đ Ô N N G
THÁI LAN
LÀO
CAMPUCHIA
Thanh Hóa
Hải Phòng
Đà Nẵng
Quy Nhơn
Nha Trang
Sài Gòn
HÀ NỘI
Phongxali
Luôngphabang
ThàKhẹt
Lai Châu
Điện Biên
Phủ
Pleiku
KonTum
BuônMêThuột
ĐẩoHẩiNam
Cao Bằng
2. Chiến cuộc đông – xuân 1953 – 1954:
Cuối tháng 1.1954, liên quân Lào - Việt mở chiến dịch Thượng Lào, giải phóng khu vực sông Nậm Hu và tỉnh Phongxalì
Nava tăng viện quân cho Luôngphabang và Mường Sài. Luôngphabang và Mường Sài trở thành nơi tập trung quân đông thứ tư của địch
Đầu tháng 2.1945, ta tấn công địch ở Bắc Tây Nguyên, giải phóng Kon Tum, uy hiếp Pleiku.
Nava tăng viện cho Pleiku. Pleiku trở thành nơi tập trung quân đông thứ năm
Xênô
Như vậy, sau hàng loạt các chiến dịch ta mở trên chiến trường Đông Dương rộng lớn, quân Pháp đã phải hình thành 5 nơi tập trung quân ở cách xa nhau.
Hỏi: Với hình thái chiến trường Đông Dương như thế, các em có nhận xét gì về mối tương quan giữa ta và địch ?
Cục diện chiến trường cho thấy: quyền chủ động chiến lược trên chiến trường đã thuộc về ta; đối với kế hoạch Nava, ngay từ những ngày đầu thực hiện, nó đã chứa đựng những yếu tố bị phá sản, mâu thuẫn giữa tập trung và phân tán binh lực ngày càng sâu sắc
Ngoài các chiến dịch vừa nêu trên, quân ta liên tục phối hợp tấn công địch bằng chiến thuật chiến tranh du kích ở vùng sau lưng địch: Nam Bộ, Nam Trung Bộ, Bình - Trị - Thiên, đồng bằng Bắc Bộ…, không cho Pháp có điều kiện điều động binh lực.
Quảng Bình
Quảng trị
Tuy Hòa
Phan Rang
Bạc Liêu
Bến Tre
Phan Thiết
Hà Tiên
Huế
CUỘC KHÁNG CHIẾN THẮNG LỢI
3. Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ:
a. Vài nét về Điện Biên Phủ:
Điện Biên Phủ là một thung lũng phía ở Tây Bắc, gần biên giới Lào. Nơi đây có một vị trí chiến lược quan trọng: Nắm được Điện Biên Phủ là có thể kiểm soát, khống chế cả Tây Bắc, uy hiếp Việt Bắc và khống chế cả Thượng Lào.
Tổng số binh lực của Pháp ở đây lúc đông nhất lên đến 16.000 quân.
Địch bố trí thành 3 phân khu:
Phân khu bắc gồm cứ điểm Độc Lập, Bản Kéo.
Phân khu trung tâm ở ngay cánh đồng Mường Thanh, nơi đặt cơ quan chỉ huy cao nhất, có một sân bay và trận địa pháo.
Phân khu nam có cứ điểm Hồng Cúm và trận địa pháo, sân bay.
ĐỒI ĐỘC LẬP
Đi Lai Châu
Bản Kéo
Bản Hồng Lai
A3
Bản Ta Po
Đi Lào
Đi Tuần Giáo
ĐỒI HIM LAM
Bản Ban
Bản Ten
Bản Long Nhai
PHÂN KHU BẮC
PHÂN KHU TRUNG TÂM
PHÂN KHU NAM
Bản Na Khưa
Bản Me
Bản Sòm
D1
D2
D3
A2
A1
E1
CUỘC KHÁNG CHIẾN THẮNG LỢI
2. Chiến dịch Điện Biên Phủ:
a. Vài nét về Điện Biên Phủ:
b. Công tác chuẩn bị của ta:
Đầu tháng 12.1953, Bộ Chính trị thông qua kế hoạch tác chiến của Bộ Tổng tư lệnh và quyết định mở chiến dịch Điện Biên Phủ
BÁC HỔ GIAO NHIỆM VỤ CHO ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP
Ta đã huy động một lực lượng lớn cho chiến dịch: 4 đại đoàn bộ binh, 1 đại đoàn pháo binh, nhiều tiểu đoàn công binh, thông tin, vận tải, quân y…Tổng số khoảng 55.000 quân.
BỘ TỔNG TƯ LỆNH NGHIÊN CỨU PHƯƠNG ÁN TÁC CHIẾN
XE ĐẠP THỒ - MỘT LOẠI PHƯƠNG TIỆN ĐẶC BIỆT TRONG VẬN CHUYỂN PHỤC VỤ CHIẾN DỊCH
Hàng chục nghìn tấn vũ khí, đạn dượt; 27.000 tấn gạo; 628 ôtô vận tải; 11.800 thuyền bè; 21.000 xe đạp; hàng nghìn ngựa, trâu, bò chuyển ra mặt trận.
KHOÉT NÚI MỞ ĐƯỜNG PHỤC VỤ CHIẾN DỊCH
CUỘC KHÁNG CHIẾN THẮNG LỢI
3. Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ:
c. Diễn biến chiến dịch:
Chiến dịch Điện Biên Phủ chia thành 3 đợt tấn công:
Đợt 1 (từ 13 – 17.3.1954):
Ta tấn công tiêu diệt các cứ điểm ở phân khu Bắc. Sau 5 ngày chiến đấu, ta loại khỏi vòng chiến đấu gần 2.000 tên địch, làm chủ các cứ điểm Độc Lập, Him Lam, Bản Kéo
Sau đợt 1 tấn công, ta hình thành một vòng vây bằng chiến hào xung quanh phân khu Trung tâm.
ĐỒI ĐỘC LẬP
Đi Lai Châu
Bản Kéo
Bản Hồng Lai
A3
Bản Ta Po
Đi Lào
Đi Tuần Giáo
ĐỒI HIM LAM
Bản Ban
Bản Ten
Bản Long Nhai
PHÂN KHU BẮC
PHÂN KHU TRUNG TÂM
PHÂN KHU NAM
Bản Na Khưa
Bản Me
Bản Sòm
D1
D2
D3
A2
A1
E1
Đợt 2 (từ 30.3 – 26.4.1954):
Ta tấn công các cứ điểm phía đông phân khu Trung tâm, làm chủ hoàn toàn các cứ điểm quan trọng.
Riêng ở đồi A1, sau nhiều trận chiến đấu gay go quyết liệt, kết thúc đợt 2, ta và địch mỗi bên làm chủ nửa quả đồi
Vòng vây quân ta tiếp tục được siết chặt phân khu Trung tâm
C1
Đợt 3 (từ 1.5 – 7.5.1954):
Quân ta đồng loạt tấn công các cứ điểm còn lại ở phân khu Trung tâm và phân khu Nam.
De Castrie dự định mở đường máu, phá vòng vây để chạy sang Lào vào đêm 7.5.
Nhưng 18 giờ 45 ngày 6.5, khối thuốc nổ hơn 1 tấn trong lòng đối A1 được kích hỏa, toàn bộ quân địch ở A1 bị tiêu diệt. Đó cũng là hiệu lệnh tổng công kích của quân ta.
17 giờ 30 phút ngày 7.5.1954, toàn bộ quân địch ở Điện Biên Phủ đầu hàng. Chiến dịch Điện Biên Phủ sau 56 ngày đêm đầy hy sinh gian khổ của quân ta đã kết thúc
MỘT SỐ HÌNH ẢNH TƯ LIỆU
Bộ đội ta tấn công trên đồi A1
Anh hùng Phan Đinh Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai
Bộ đội ta quyết chiến trên đồi Him Lam
De Castrie và các sỹ quan tham mưu ở Điện Biên Phủ ra hàng
Nỗi ưu tư trên những khuôn mặt lính Pháp bị thất trận
Áp giải tù binh Pháp thua trận ở Điện Biên Phủ
CUỘC KHÁNG CHIẾN THẮNG LỢI
3. Chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ:
4. Kết quả, ý nghĩa lịch sử:
a. Kết quả:
Tính chung trong đông – xuân 1953 – 1954 và chiến dịch Điện Biên Phủ, ta loại khỏi vòng chiến đấu 128.200 tên địch; phá huỷ 126 máy bay, 81 đại bác; thu 19.000 súng các loại; giải phóng nhiều vùng rộng lớn trong cả nước.
Riêng chiến dịch Điện Biên Phủ, ta loại khỏi vòng chiến đấu 16.200 tên; phá huỷ 62 máy bay; thu toàn bộ vũ khí, phương tiện chiến tranh.
Hỏi: Chiến cuộc đông – xuân 1953 – 1954 và chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ ta đã đạt được những kết quả như thế nào ?
b. Ý nghĩa:
Đập tan kế hoạch Nava, giáng đòn quyết định vào âm mưu đồ xâm lược của thực dân Pháp.
Làm xoay chuyển cục diện chiến tranh, tạo điều kiện thuận lợi cho ta giành thắng lợi trên bàn ngoại giao
Hỏi: Thắng lợi trong đông – xuân 1953 – 1954 và Điện Biên Phủ có ý nghĩa như thế nào đối với tiến trình Cách mạng Việt Nam?
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA BÀI
1.Hoàn cảnh ra đời của kế hoạch Nava.
2. Nội dung kế hoạch Nava:
3. Chiến lược đối phó của ta:
4. Diễn biến chiến cuộc đông – xuân 1953 – 1954 và chiến dịch Điện Biên Phủ. Kết quả, ý nghĩa:
Sau 8 năm gây chiến tranh, thực dân Pháp ở Đông Dương bị nhiều tổn thất lớn.
Mỹ âm mưu can thiệp vào Đông Dương, tiếp tục giúp đỡ Pháp.
Pháp dựa vào sự giúp đỡ của Mỹ để thực hiện kế hoạch Nava. Đây là sự cố gắng cuối cùng của Pháp trong việc đeo đuổi chiến tranh ở Đông Dương.
Bước 1 (thu – đông 1953 – xuân 1954): bình định miền Trung và miền Nam, xây dựng lực lượng cơ động mạnh, tập trung quân
Bước 2 (từ mùa thu 1954): Tấn công chiến lược miền Bắc nhằm giành lấy thắng lợi mang tính quyết định
Buộc địch phải phân tán trên những địa bàn ở cách xa nhau để tiêu diệt từng bộ phận
Đọc diễn biến và đối chiếu trong lược đồ SGK
Xin cảm ơn các bạn đã đến với tiết học hôm nay !
Ch ào tạm biệt