KHXH 8
BÀI 24:
ĐỊA HÌNH, KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
BÀI 24: ĐỊA HÌNH, KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
1. Đặc điểm chung địa hình Việt Nam
2. Đặc điểm các khu vực địa hình Việt Nam
3. Đặc điểm và vấn đề khai thác, bảo vệ tài nguyên khoáng sản Việt Nam
a. Đồi núi là bộ phận quan trọng nhất trong cấu trúc địa hình Việt Nam:
Dạng địa hình nào chiếm diện tích lớn nhất?
Tại sao nói đồi núi là bộ phận quan trọng nhất của cấu trúc địa hình nước ta?
Quan sát H28.1 em hãy cho biết: Lãnh thổ Việt Nam (phần đất liền) có các dạng địa hình nào?
1. Đặc điểm chung địa hình Việt Nam
- Đồi núi chiếm 3/4 diện tích lãnh thổ phần đất liền và là dạng địa hình phổ biến nhất.
Địa hình đồi núi nước ta có đặc điểm gì?
a. Đồi núi là bộ phận quan trọng nhất trong cấu trúc địa hình Việt Nam:
- Đặc điểm: Núi thấp < 1000m chiếm 85%; núi cao > 2000m chiếm 1%, cao nhất là dãy Hoàng Liên Sơn.
Tìm trên H28.1 đỉnh Phan-xi-păng và đỉnh Ngọc Linh
- Đồi núi chiếm 3/4 diện tích lãnh thổ phần đất liền và là dạng địa hình phổ biến nhất.
a. Đồi núi là bộ phận quan trọng nhất trong cấu trúc địa hình Việt Nam:
- Đặc điểm: Núi thấp < 1000m chiếm 85%; núi cao > 2000m chiếm 1%, cao nhất là dãy Hoàng Liên Sơn.
Đồi núi có những thuận lợi và khó khăn gì trong việc phát triển kinh tế và xã hội?
Thuận lợi: Khoáng sản, thuỷ điện, chăn nuôi gia súc lớn, du lịch sinh thái…
Khó khăn: Giao thông vận tải, giao lưu kinh tế văn hoá…

.
Đb Bắc bộ
Đb Nam bộ
Đb duyên hải Nam trung bộ
Các vùng đồng bằng của nước ta?
- Đồi núi chiếm 3/4 diện tích lãnh thổ phần đất liền và là dạng địa hình phổ biến nhất.
- Đồng bằng chiếm 1/4 diện tích lãnh thổ và bị đồi núi ngăn cách thành nhiều khu vực.
a. Đồi núi là bộ phận quan trọng nhất trong cấu trúc địa hình Việt Nam:
Đặc điểm của đồng bằng nước ta?
Tìm một số nhánh núi,
khối núi đâm ra biển
chia cắt đồng bằng
nước ta từ bắc vào nam?
b. Địa hình nước ta được Tân kiến tạo nâng lên và tạo thành nhiều bậc kế tiếp nhau:
Địa hình nước ta được tạo lập vững chắc ở giai đoạn nào? Đặc điểm địa hình ở giai đoạn này?
Trong giai đoạn Tân kiến tạo, địa hình nước ta có đặc điểm như thế nào?
- Địa hình nước ta được tạo lập vững chắc từ giai đoạn Cổ kiến tạo.
- Tân kiến tạo làm cho địa hình nước ta được nâng cao và phân thành nhiều bậc: đồi núi, đồng bằng, thềm lục địa.
Lát cắt từ biên giới Việt Trung đến sông Chu
Địa hình thấp dần theo hướng từ Tây Bắc xuống Đông Nam. 
– Các cao nguyên ba dan: Đắk Lắk, Plây Ku, Kon Turn, Lâm Viên, Mơ Nông, Di Linh.
Đồng bằng Trẻ: ĐB sông Hồng, đồng bằng sông Cửu Long, đồng bằng Duyên hải miền Trung.
Thềm lục địa: mở rộng ở Bắc Bộ và Nam Bộ, thu hẹp ở miền Trung.
Vùng núi cao: Hoàng Liên Sơn.
Em có nhận xét về hướng nghiêng của địa hình nước ta?
Xác định trên H28.1 các vùng núi cao, các cao nguyên badan, các đồng bằng trẻ, phạm vi thềm lục địa.
b. Địa hình nước ta được Tân kiến tạo nâng lên và tạo thành nhiều bậc kế tiếp nhau:
- Địa hình nước ta được tạo lập vững chắc từ giai đoạn Cổ kiến tạo.
- Tân kiến tạo làm cho địa hình nước ta được nâng cao và phân thành nhiều bậc: đồi núi, đồng bằng, thềm lục địa.
- Địa hình nước ta có 2 hướng chính là: Tây Bắc – Đông Nam và vòng cung.
*Quan sát các bức ảnh sau và cho biết: Do yếu tố nào mà nước ta có những kiểu địa hình như vậy?
c.Địa hình nước ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa và chịu tác động mạnh mẽ của con người:
c.Địa hình nước ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa và chịu tác động mạnh mẽ của con người:
c.Địa hình nước ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa và chịu tác động mạnh mẽ của con người:
Em hãy kể tên các hang động nổi tiếng của Việt Nam? Ở địa phương em có những hang động nào?
- Do ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa đã tạo nên dạng địa hình Cacxtơ nhiệt đới độc đáo.
- Trên bề mặt địa hình rừng cây phát triển rậm rạp, dưới rừng là lớp đất và vỏ phong hoá dày.
Thảm thực vật ở địa hình nước ta có đặc điểm như thế nào?
Động Sửng Sốt (Vịnh Hạ Long)
Động Phong Nha(Quảng Bình)
Động Hương Tích(Chùa Hương)
Động Tam Thanh(Lạng Sơn)
Cột đá
Măng đá
Chuông đá
Th?ch nhu
HANG BUA
(QUỲ CHÂU-N/A)
HANG DƠI
(TƯƠNG DƯƠNG)
Khi rừng cây bị chặt phá sẽ gây ra hiện tượng gì? Bảo vệ rừng có những lợi ích gì?
c.Địa hình nước ta mang tính chất nhiệt đới gió mùa và chịu tác động mạnh mẽ của con người:
- Do ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa đã tạo nên dạng địa hình Cacxtơ nhiệt đới độc đáo.
- Trên bề mặt địa hình rừng cây phát triển rậm rạp, dưới rừng là lớp đất và vỏ phong hoá dày.
- Con người là nhân tố chủ yếu hình thành nên dạng địa hình hiện tại của nước ta.
Bãi biển Nha Trang
Đèo Hải Vân
ĐB.Sông Cửu Long
Đập Thuỷ Điện
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
a. Khu vực đồi núi:
1: Tìm hiểu vị trí địa lí và đặc điểm địa hình vùng núi Đông Bắc.
2: Tìm hiểu vị trí địa lí và đặc điểm địa hình vùng núi Tây Bắc.
THẢO LUẬN : 3 phút
3: Tìm hiểu vị trí địa lí và đặc điểm địa hình vùng trường Sơn Bắc.
4: Tìm hiểu vị trí địa lí và đặc điểm địa hình vùng Trường Sơn Nam.
a. Khu vực đồi núi:
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
a. Khu vực đồi núi:
1: Tìm hiểu vị trí địa lí và đặc điểm địa hình vùng núi Đông Bắc.
a. Khu vực đồi núi:
Tả ngạn sông Hồng
-Đồi núi thấp chạy theo hướng cánh cung.
-Địa hình Cac-xtơ khá phổ biến.
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
NÚI YÊN TỬ(QUẢNG NINH)
NÚI ĐÔI HÀ GIANG
NÚI MẪU SƠN (LẠNG SƠN)
CAO BẰNG
VÙNG NÚI ĐÔNG BẮC
ĐỘNG PUÔNG(BẮC KẠN)
ĐỘNG THIÊN CUNG (HẠ LONG)
HANG KHỐ MỶ (HÀ GIANG)
D?a hình Cac- xto
ĐỘNG NGƯỜM NGAO(CAO BẰNG)
Động Hương Tích
Vịnh Hạ Long
Cánh đồng đá Đồng Văn
2: Tìm hiểu vị trí địa lí và đặc điểm địa hình vùng núi Tây Bắc.
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
a. Khu vực đồi núi:
a. Khu vực đồi núi:
Nằm giữa sông Hồng và sông Cả.
- Vùng núi cao hùng vĩ, đồ sộ nhất nước ta. Kéo dài theo hướng Tây Bắc Đông Nam
Tả ngạn sông Hồng
-Đồi núi thấp chạy theo hướng cánh cung.
-Địa hình cacxtơ khá phổ biến.
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
TB
DN
Ngọn núi Pu luông cao 2.985m
Đỉnh Phu-ta-leng 3.096m
VÙNG NÚI TÂY BẮC
Dãy Hoàng Liên Sơn với đỉnh Phan –xi-păng-"nóc nhà của Việt Nam"
Trường Sơn Bắc
a. Khu vực đồi núi:
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
Nhóm 3: Tìm hiểu vị trí địa lí và đặc điểm địa hình vùng trường Sơn Bắc.
a. Khu vực đồi núi:
Phía Nam sông Cả – dãy Bạch Mã.
- Vùng núi thấp, có 2 sườn không đối xứng.
-Có nhiều nhánh núi đâm ngang ra sát biển. Kéo d hướng Tây Bắc - Đông Nam
Nằm giữa sông Hồng và sông Cả.
Tả ngạn sông Hồng.
-Đồi núi thấp chạy theo hướng cánh cung.
-Địa hình cacxtơ khá phổ biến.
-Vùng núi cao hùng vĩ, đồ sộ nhất nước ta. Kéo dài theo hướng Tây Bắc Đông Nam
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
Dãy núi Hoành Sơn
Dãy núi Bạch Mã
PHONG NHA-KẺ BÀNG ĐƯỢC CÔNG NHẬN LÀ DI SẢN VĂN HÓA THẾ GIỚI 2005 ( Quảng Bình)
a. Khu vực đồi núi:
Trường Sơn Nam
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
Nhóm 4: Tìm hiểu vị trí địa lí và đặc điểm địa hình vùng Trường Sơn Nam.
a. Khu vực đồi núi:
- Phía Nam dãy Bạch Mã – >Đông Nam Bộ.
-Vùng đồi núi và cao nguyên đất đỏ badan màu mỡ, hùng vĩ. Hình cánh cung lưng hướng ra biển
Tả ngạn sông Hồng.
-Đồi núi thấp chạy theo hướng cánh cung.
-Địa hình cacxtơ khá phổ biến.
Nằm giữa sông Hồng và sông Cả.
-Vùng núi cao hùng vĩ, đồ sộ nhất nước ta. Kéo dài theo hướng Tây Bắc Đông Nam
Phía Nam sông Cả –> dãy Bạch Mã.
- Vùng núi thấp, có 2 sườn không đối xứng.
-Có nhiều nhánh núi đâm ngang ra sát biển. Có hướng Tây Bắc - Đông Nam
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
Đèo Hải Vân
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
a. Khu vực đồi núi:
- Đồi núi chiếm ¾ diện tích đất liền, kéo dài liên tục từ Bắc đến Nam và được chia thành 4 vùng: Đông Bắc, Tây Bắc, Trường Sơn Bắc, Trường Sơn Nam.
b. Khu vực đồng bằng:
*. Đồng bằng châu thổ hạ lưu các sông lớn:
Gồm có 2 đồng bằng lớn:
- Đồng bằng sông Hồng
- Đồng bằng sông Cửu Long
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
a. Khu vực đồi núi:
Lược đồ địa hình Việt Nam
Đồng bằng châu
thổ sông Hồng
Đồng bằng châu thổ sông Cửu Long
b. Khu vực đồng bằng:
*. Đồng bằng châu thổ hạ lưu các sông lớn:
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
Nêu sự giống và khác nhau của hai đồng bằng này?
b. Khu vực đồng bằng:
*. Đồng bằng châu thổ hạ lưu các sông lớn:
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
+ Được phù sa của sông Tiền và sông Hậu bồi tụ.
+ Được phù sa của hệ thống sông Hồng và sông Thái Bình bồi tụ.
+Diện tích: 40 000 km2.
+Diện tích: 15 000 km2.
+ Địa hình thấp và bằng phẳng.
+Địa hình cao ở rìa phía Tây và Tây Bắc, thấp dần ra biển.
+Không có đê lớn.
 
+Có đê ven sông ngăn nước mặn.
b. Khu vực đồng bằng:
*. Đồng bằng châu thổ hạ lưu các sông lớn:
-Đặc điểm: Màu mỡ, rộng lớn, bằng phẳng.
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
Gồm có 2 đồng bằng lớn:
- Đồng bằng sông Hồng
- Đồng bằng sông Cửu Long
*. Đồng bằng duyên hải Trung Bộ:
Lược đồ địa hình Việt Nam
Đồng bằng
duyên hải
miền Trung
? Đồng bằng
này có đặc điểm như thế nào?
b. Khu vực đồng bằng:
*. Đồng bằng châu thổ hạ lưu các sông lớn:
-Đặc điểm: Màu mỡ, rộng lớn, bằng phẳng.
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
Gồm có 2 đồng bằng lớn:
- Đồng bằng sông Hồng
- Đồng bằng sông Cửu Long
*. Đồng bằng duyên hải Trung Bộ:
- Đồng bằng nhỏ, hẹp, kém phì nhiêu và bị chia cắt.
Lược đồ địa hình Việt Nam
Đồng bằng
duyên hải
miền Trung
? Vì sao các dải đồng bằng ven biển miền trung nhỏ hẹp, kém phì nhiêu ?
- Phát triển và hình thành ở khu vực địa hình lãnh thổ hẹp nhất.
- Bị chia cắt bởi các núi chạy ra biển thành khu vực nhỏ.
- Đồi núi sát biển, sông ngắn dốc…
*. Địa hình bờ biển:
c. Địa hình bờ biển và thềm lục địa:
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
3260 km
Móng Cái
Hà Tiên
? Em hãy cho biết chiều dài bờ biển nước ta?
Đường bờ biển
? Cho biết bờ biển có mấy dạng chính? Đặc điểm của từng dạng và hướng sử dụng của các dạng địa hình đó?
Bờ biển bồi tụ
Bờ biển mài mòn
Lăng Cô- Đà Nẵng
- Phù sa sông bồi đắp, có độ dốc thoải dần.
- Bờ biển ở các đồng bằng châu thổ.
- Khúc khuỷu với các mũi đá, vũng vịnh sâu và các đảo sát bờ.
- Bờ biển miền Trung: chân núi, hải đảo từ Đà Nẵng đến Vũng Tàu.
? Bờ biển nước ta có giá trị như thế nào
Giá trị: Nuôi trồng thuỷ sản, xây dựng cảng biển, du lịch...
Bờ biển bồi tụ
Lăng Cô- Đà Nẵng
Nuôi trông hải sản
Cảng biển
Du lịch biển
c. Địa hình bờ biển và thềm lục địa:
- Bờ biển dài 3260 km
- Có 2 dạng chính là bờ biển bồi tụ (vùng đồng bằng) và bờ biển mài mòn (chân núi, hải đảo từ Đà Nẵng đến Vũng Tàu.
- Giá trị : nuôi trồng thủy sản, xây dựng cảng biển, du lịch…
2. ĐẶC ĐIỂM CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
Lược đồ địa hình Việt Nam
? Thềm lục địa nước ta rộng tại vùng biển nào? Nơi nào thềm lục địa thu hẹp nhất?
- Thềm lục địa mở rộng ở các vùng biển Bắc bộ và Nam Bộ
Khu vực đồi núi
Khu vực đồng bằng
Bờ biển và thềm
lục địa
CÁC KHU VỰC ĐỊA HÌNH
Vùng núi Đông Bắc
Vùng núi Tây Bắc
Trường Sơn Bắc
Trường Sơn Nam
Đồng bằng châu thổ sông Hồng
ĐB châu thổ sông Cửu Long
Đồng bằng duyên hải miền Trung
Bờ biển: mài mòn và bồi tụ
Thềm lục địa
BÀI 24: ĐỊA HÌNH, KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
1. Đặc điểm chung địa hình Việt Nam
2. Đặc điểm các khu vực địa hình Việt Nam
3. Đặc điểm và vấn đề khai thác, bảo vệ tài nguyên khoáng sản Việt Nam

3. Đặc điểm và vấn đề khai thác, bảo vệ tài nguyên khoáng sản Việt Nam
Một số loại khoáng sản
Than đá
Quặng sắt
APATIT
TITAN
MANGAN
BOXIT
ĐẤT HIẾM
Mỏ khoáng sản là gì ?
Những nơi tập trung khoáng sản gọi là mỏ khoáng sản .
Khoáng sản là gì ?
Khoáng sản là những tích tụ tự nhiên các khoáng vật và đá có ích được con người khai thác và sử dụng .
a. Việt Nam là nước giàu tài nguyên khoáng sản.
- Đó là các công cụ bằng đá , sắt , đồng được phát hiện trong các mộ cổ ở núi Đọ , Quan Yên (Thanh Hóa) cách đây hàng chục vạn năm – thời kì đồ đá cũ .
Dấu hiệu của việc sử dụng khoáng sản của tổ tiên ta là gì và có từ bao giờ ?
Quan sát lược đồ nhận xét số lượng và mật độ các mỏ khoáng sản ở nước ta .
Qui mô và trữ lượng khoáng sản nước ta như thế nào ?
a. Việt Nam là nước giàu tài nguyên khoáng sản
a. Việt Nam là nước giàu tài nguyên khoáng sản
Quan sát lược đồ khoáng sản Việt Nam kể tên và xác định những khoáng sản có trữ lượng lớn của nước ta .
- Lịch sử kiến tạo địa chất lâu dài , phức tạp .
- Nhiều chu kì kiến tạo sản sinh một hệ khoáng sản đặc trưng .
- Vị trí tiếp giáp hai đại sinh khoáng lớn Địa trung Hải – Thái Bình dương.
- Sự phát hiện ,thăm dò ,tìm kiếm có hiệu quả .
Vì sao Việt Nam là nước giàu có về khoáng sản?


- Diện tích lãnh thổ Việt Nam thuộc loại trung bình so với thế giới, được coi là nước giàu tài nguyên khoáng sản.
- Phần lớn các mỏ có trữ lượng vừa và nhỏ
b. VẤN ĐỀ KHAI THÁC VÀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN
SUY NGHĨ TRẢ LỜI CÂU HỎI ( 3’):
? Tại sao chúng ta phải khai thác hợp lí , sử dụng tiết kiệm và có hiệu quả nguốn tài nguyên khoáng sản?
? Em hãy nêu 1 số nguyên nhân làm cạn kiệt nhanh chóng tài nguyên khoáng sản ở nước ta.
? Cho biết hậu quả của việc khai tài nguyên khoáng sản không hợp lí?

Vàng
Than

Bôxit
Khai thác dầu ở mỏ Bạch Hổ
Hậu quả váng dầu và cách khắc phục
Khai thác than ở Quảng Ninh
Khai thác than gây ô nhiễm

Khai thác vàng trái phép ở Quảng Nam
Sạt lỡ đoạn đường QL 91
( tại xã Bình thủy- Châu phú)
Lấy đất nông nghiệp làm gạch
Khai thác đá làm mất cảnh quan tự nhiên
Khai thác không hợp lí
- Khoáng sản là tài nguyên không thể phục hồi, có ý nghãi lớn lao trong sự nghiệp công nghiệp hóa đất nước.
- Nguyên nhân làm cạn kiệt tài nguyên khoáng sản:
+ Quản lí lỏng lẻo, khai thác tự do…
+ Thăm dò, đánh giá chưa chuẩn xác, trữ lượng, hàm lượng…
- Biện pháp:
+ Cần thực hiện tốt luật khoáng sản để khai thác hợp lí, sử dụng tiết kiệm hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản.

Chọn câu đúng
Mỏ than lớn và thuộc loại
tốt nhất nước ta là ở :
a
Quảng Ninh .
Quảng Nam .
Thái Nguyên .
b
Thanh Hóa .
d
Bài tập :
c
Chọn câu
đúng
Bô xit tập trung nhiều ở :
a
b
c
d
Cao Bằng
Tây Nguyên .
Lạng Sơn .
Cả a,b,c đều sai .
Bài tập :
Vì sao phải khai thác hợp lí, sử dụng tiết kiệm
hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản ?
Chọn câu
đúng
a
b
c
d
Khoáng sản là tài nguyên
không thể phục hồi .
Cả a, b, c đều đúng .
Phần lớn có trữ lượng vừa và nhỏ.
Một số có nguy cơ cạn kiệt .
Có ý nghĩa rất lớn trong sự nghiệp
công nghiệp hóa đất nước .
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP:

- Đối với bài này:
+ Chú ý
. Sự phân hóa đa dạng của địa hình nước ta.
. Đặc điểm về cấu trúc địa hình, phân bố của các khu vực địa hình đồi núi, đồng bằng, bờ biển và thềm lục địa Việt Nam.
+ Học thuộc bài
Chuẩn bị bài mới:
+ Thực hành: Đọc bản đồ địa hình Việt Nam.
+ Chuẩn bị theo câu hỏi trong sgk.
Câu 1: Dạng địa hình chiếm phần lớn diện tích nước ta?
Câu 2: Địa hình nước ta được nâng cao mạnh ở giai đoạn nào?
Câu 3: Vịnh biển đẹp nhất ở nước ta?
Câu 4: Đỉnh núi cao nhất ở nước ta?
Câu 5: Hầm dài nhất ở khu vực Đông Nam Á?
Câu 6: Nhân tố tạo nên dạng địa hình hiện tại ở nước ta?
Câu 7: Việt Nam nằm trong đới khí hậu nào?
Câu 3: Vịnh biển đẹp nhất ở nước ta có tên là gì?
CÔNG VIỆC VỀ NHÀ:
Học bài và chuẩn bị trước
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT