PHÂN TÍCH NÉT ĐẶC SẮC
TRONG TRUYỆN NGẮN
“CHIẾC ÁO KHOÁC” CỦA
NHÀ VĂN N.V. GOGOL?

I. VÀI NÉT VỀ TÁC GIẢ N.V GOGOL
• Nikolai Vasilyevich Gogol  sinh ngày 1-4-1809 tại vùng Sorochintsi của Gubermiya
(nay là Ukraina). Năm 14 tuổi Gogol đã bắt đầu vào sự nghiệp sáng tác tại trường
học Lycee Nezhinski.
• Năm 1829, Gogol cho xuất bản tác phẩm đầu tay Hans Kuchelgarten
• Golgol thành công trên cả hai lĩnh vực văn xuôi và kịch  nhưng thành công trên hết
vẫn là văn xuôi với các tác phẩm tiêu biểu như “Nhật ký của một người điên”, “Chiếc
áo choàng “, “Cái mũi “…. đồng thời với vở kịch “Viên Tổng thanh tra “đã gây nên
chấn động mạnh mẽ trong công chúng bởi giá trị to lớn mà nó mang lại. Năm 1842,
Gogol cho ra đời  quyển tiểu thuyết tuyệt vời nhất  của văn chương thế giới mang
tên “Những linh hồn chết “.

I. VÀI NÉT VỀ TÁC GIẢ N.V GOGOL
• Gogol mất ngày 8-3-1852 tại  Moskva –Nga bởi một căn bệnh kỳ lạ ở mũi. Kết thúc cuộc
đời , lại một lần nữa ông tự tay đốt đi sáng tác của mình lần này là tác phẩm”Những linh
hồn chết”(phần 2).

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
• Xuất xứ tác phẩm: Chiếc áo khoác là một trong những tác phẩm văn xuôi hàng đầu
Gogol. Truyện được sáng tác trong khoảng thời gian từ năm 1839 đến 1842 tại 
Peterburg. Ban đầu tác phẩm có tên là “Truyện người công chức đi cướp áo khoác
“nhưng khi xuất bản Gogol đổi lại nhan đề là Chiếc áo khoác.

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
• Chiếc áo khoác xoay quanh câu chuyện của một viên thư ký bàn giấy đã lớn tuổi, có tên
là Akaky Akakievich Bashmachkin. Công việc chính của Akaky chỉ là sao chép các loại
giấy tờ nhưng ông lại rất say mê công việc ấy. Cuộc sống của ông tuy nghèo khổ, bình dị
nhưng lại chăm chỉ  và hăng say với công việc. Một làn sóng mới đi vào cuộc sống bình
dị , đời thường của ông khi  ông cần một chiếc áo khoác mới với giá tám mươi rúp.
Akaky phải làm việc cật lực, dè xẻn từng đồng một để thực hiện ước nguyện của mình.

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
• Ngày Akaky mặt chiếc áo khoác mới đến nơi làm việc mọi người đều trầm trộ khen ngợi,
tỏ ra niềm nở khác với thái độ coi thường, khinh rẻ như trước đây, họ còn mời ông lão
đến nhà dự tiệc. Trong đêm từ buổi tiệc trở về nhà ông bị bọn xấu xa cướp mất chiếc áo
khoác. Ông lão vô cùng đau khổ, ông đi khắp nơi để cầu cứu mong nhận được sự giúp đỡ
của những vị cấp cao để giúp  ông tìm lại chiếc áo khoác nhưng hoàn toàn vô vọng. 

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
• Trở về nhà Akaky lên cơn suốt , lặng lẽ chết trong sự cô đơn và tuyệt vọng. Akaky hóa
thành bóng ma đi khắp khu phố cướp áo khoác của các công chức. Nạn nhân cuối cùng
của con ma là “nhân vật quan trọng”nhưng không dừng ở đó, người ta vẫn thi thoảng
nhìn thấy bóng ma xuất hiện trong khu phố hẻo lánh của thủ đô.

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
• Hình ảnh con người nhỏ bé trong tác phẩm
Sáng tác của Gogol đề cập đến một trong những đề tài tiêu biểu của văn học Nga: hình
tượng “con người nhỏ bé”. Đó là kiểu nhân vật văn học thời đại của chủ nghĩa hiện thực,
thường ở vị trí thấp kém trong bậc thang đẳng cấp xã hội, chẳng hạn như những công chức
quèn, những kẻ tiểu thị dân hay thậm chí là quý tộc nghèo. Khi văn học càng mang tinh
thần dân chủ, thì hình tượng “con người nhỏ bé”càng

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
nhân vật Akaki trong Chiếc áo khoác được mô tả là một viên công chức với ngoại hình
“vóc người thấp bé, mặt hơi rỗ hoa, tóc hơi hung hung, mắt đã hơi cận, trán hơi hói, hai bên
má hằn những nếp nhăn và có nước da được gọi là của kẻ bị bệnh trĩ”, cổ áo quá hẹp đến
nỗi cái cổ ông ta trở nên “dài một cách lạ kỳ”, mũ áo lúc nào cũng vương cọng rơm, sợi chỉ,
vỏ dưa, bởi vì “ông có tài nghệ đặc biệt là lúc đi trên đường luôn bước ngay dưới cửa sổ
đúng lúc người ta vứt ra từ đó đủ thứ rác rưởi”

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
Với vẻ bề ngoài được mô tả thì Akaki với chức danh là một người công chức đã rất lạc loài so
với những đồng nghiệp của mình, như ta được biết giới công chức thường là những kẻ có quyền
thế, địa vị trong xã hội, có ít nhiều của cải nhưng với bác Akaki thì hoàn toàn khác, nhân vật
của Chiếc áo khoác là công chức xuất thân từ tầng lớp bình dân, có phẩm hàm là “titulyarny
sovetnik”- tạm dịch là “cố vấn danh nghĩa”. Đó là phẩm hàm thứ 9 trong 14 bậc công chức dưới
thời Nga hoàng, và thuộc nhóm phẩm hàm thấp nhất, người công chức nếu không thuộc dòng
dõi quý tộc, đa phần kết thúc sự nghiệp của mình ở phẩm hàm này, không thể lên đến bậc cao
hơn, bởi vậy mới có những “cố vấn danh nghĩa vĩnh cửu”như Akaki, ngồi bàn giấy đến bạc đầu
và trở thành đối tượng trêu chọc, khinh thường của đồng nghiệp, kể cả những người trẻ tuổi.

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
Akaki chính là con người hết sức nhỏ bé so với xã hội Nga thời bấy giờ, ngay cả nguồn gốc
của cái tên Akaki cũng hết sức ngẫu nhiên và không có gì là đặc biệt  Akaki Akakievich
(tức Akaki con của ông Akaki), mà lúc sinh ra được mẹ đặt cho cũng là một sự sao chép
(“tên bố nó làm sao thì cứ gọi nó như vậy”), đã nhấn mạnh cái bản chất “chỉ biết chép mà
không biết nghĩ”của nhân vật. Ngoài ra theo các nhà nghiên cứu cái tên Akaki theo gốc Hy
Lạp còn mang ý nghĩa “nhu mì, hiền lành”. Bởi vậy người công chức Akaki luôn nhẫn nhịn
chịu đựng những trêu chọc, quát tháo, xúc phạm từ các đồng nghiệp, từ cấp trên và từ “nhân
vật quan trọng”để rồi cho đến lúc nhắm mắt bác vẫn là một người âm thầm cam chịu ra đi
trong sự tuyệt vọng của bản thân mà không hề dám trách cứ ai cả.

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
Như vậy nhìn một cách bao quát con người Akaki chính là một người mang danh nghĩa là
công chức nhưng lại hết sức bình thường đến nỗi bị động, thụ động không có một niềm hào
hứng, vui thú với công việc, không có chí tiến thủ, không một ước mơ, hoài bão, đấu tranh
cho số phận, mà chỉ tồn tại một cách hết sức bình lặng, chìm ngỉm trong góc nhỏ của xã
hội.

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
Và khi chiếc áo khoác mới bị đánh cắp, bác Akaki thì sợ hãi hốt hoảng cuống cuồng đi tìm,
đi nhờ cậy những người có thẩm quyền tìm kiếm bao nhiêu thì những kẻ đáng ra phải có
trách nhiệm tìm kiếm lại đùn đẩy nhau, không một ai thật sự muốn giúp bác cả, ngay cả
“nhân vật quan trọng”được người ta mách bảo bác đến để nhờ cậy cũng hết sức thờ ơ, coi
những lời nói của bác là hỗn xược để ra oai, để củng cố thêm cái vẻ bề ngoài đạo mạo của
mình cho người ta nể mà thôi, bởi vậy hình tượng Akaki trong Chiếc áo khoác tượng trưng
cho sự nghèo khổ, tình trạng thảm hại, vị trí xã hội thấp hèn nhỏ bé của những con người
thị dân, cách thức sống chỉ là tồn tại với bổn phận công chức quèn, với sự đam mê trong
tuyệt vọng một đồ vật xoàng xĩnh, với một thế giới không tình người, chỉ toàn là sự hào
nhoáng của danh vọng, của vật chất tầm thường và bác Akaki là một con người  nhỏ bé bị
bỏ rơi bị quên lãng khỏi cái xã hội Nga nửa phong kiến nửa tư bản thời bấy giờ.

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
• Yếu tố kỳ ảo cùng cái kết bất ngờ cho mỗi tác phẩm làm nên nét đặc sắc của Gogol
Cuối cùng nếu Chiếc áo khoác của Gogol kết thúc ở cái chết của nhân vật Akaky, thì giá trị
nhân đạo, giá trị phản ánh hiện thực, hay phê phán vạch trần cái ác đều đã đạt ở đỉnh cao.
Tuy nhiên, nhà văn chưa dừng lại đó, mà thêm vào một phần “vĩ thanh”mà chính bản thân
nhà văn như cũng bất ngờ về sự hiện diện của nó: “Nhưng ai có thể ngờ rằng mọi chuyện về
Akaky Akakievich đến đây nào đã hết…câu chuyện nghèo nàn này của chúng ta bỗng nhiên
lại có thêm cái kết huyền ảo”.

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
Trước hết, “cái kết huyền ảo”, như chính cách nói của nhà văn, là một sự đối lập, bổ sung
cho “câu chuyện nghèo nàn”về nhân vật “con người nhỏ bé”: một con ma nhưng hết sức
sống động, được coi là hồn của ông công chức Akaky, tung hoành cướp bóc, trả thù những
kẻ đã hành hạ mình, trả thù cho những ngày đã phải sống âm thầm nhẫn nhịn.

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
Về ý nghĩa hình tượng “hồn ma nổi loạn”, “hồn ma báo thù”trong “Chiếc áo khoác”có
những giải thích khác nhau. Đó là “chiến thắng của lẽ phải”(I.F.Annensky), là biểu hiện của
cuộc trỗi dậy tất yếu và tất thắng của cách mạng (I.Grossman-Roshchin), là khả năng phản
kháng cường quyền khủng khiếp của những con người nhỏ bé, nhưng chưa có điều kiện để
thành hiện thực. Người ta còn nhìn thấy ở đây là sự đánh thức lương tri, không chỉ nơi “con
người nhỏ bé”mà cả nơi những kẻ thuộc hàng “nhân vật quan trọng”.

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
Người ta cũng nhìn thấy trong cái kết này mối liên hệ với đời sống hiện thực: khi viết đoạn
kết, cũng như toàn bộ “Chiếc áo khoác”, Gogol hướng tới độc giả đương thời, những người
có thể hiểu những ám dụ của Gogol đằng sau các chi tiết trong truyện, liên tưởng đến những
người thực, việc thực. Việc con ma xuất hiện, lột áo khoác của người đi đường, bất kể “đệm
bông hay bằng bông, cổ da mèo hay cổ hải ly, áo khoác da cáo hay da gấu…”là một ám dụ
có thể tác giả dẫn dắt cho ta biết được rằng  com ma cướp đọa chiếc áo khi nó cũng quan
ko  tâm đến chất liệu để chứng tỏ rằng đó là một sự phản kháng công lý .Ngoài ra, đây còn
là sự phản ánh thực trạng cướp bóc, mất an ninh phổ biến ở thành phố Petersburg và sự bất
lực của chính quyền.

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
Bóng ma Akaky chỉ được biết đến qua “những lời đồn”(một hiện thực khủng khiếp được
Gogol nói đến không chỉ một lần trong các tác phẩm của mình), chứ bản thân tác giả chưa
bao giờ đồng nhất con ma với Akaky. Như vậy, hình tượng con ma mang đầy tính huyền
hoặc, phi lý, nhưng đồng thời sự hiện diện của nó không hề phá vỡ tính hiện thực của tác
phẩm, khiến “Chiếc áo khoác”hoàn toàn có quyền được xem là tác phẩm khai sinh ra một
chủ nghĩa hiện thực sống động mà về sau sẽ được phát triển trong văn học Nga.

II. TRUYỆN NGẮN “CHIẾC ÁO KHOÁC”
• Nghệ thuật
Chiếc áo khoác mang dáng dấp của truyện cười dân gian thành thị được truyền miệng, nhưng
đến khi qua ngòi bút tinh tế của mình, ông đã biến nó thành một câu truyện ngắn, với những
câu từ giản dị, hàm súc. Truyện phơi bày sự trống rỗng, vô nghĩa bao trùm lên cuộc sống
những con người Nga, trong số đó có các công chức thành thị, cuộc sống đó đã bị thay thế
bằng sự tồn tại vật chất tầm thường. Câu chuyện về Akaky và Chiếc áo khoác được kể từ ngôi
thứ nhất. người kể chuyện hiện diện từ đầu đến cuối truyện: đó là một người am hiểu về giới
công chức: công việc, tính nết, nếp sống, thói quen, cách ăn mặc, thú tiêu khiển, tâm lý… của
họ, tất cả đều được kể lại một cách rất tỉ mỉ, kĩ càng.

THANK YOU