Tuần 25
Tiết 49
BÀI 47: ĐẠI NÃO

Sau khi bÞ tai biÕn m¹ch m¸u n·o

Ng­ưêi nµy bçng d­ưng mÊt trÝ nhí

Sau khi bÞ chÊn thư­¬ng sä n·o

Ngư­êi thanh niªn nµy bÞ liÖt

Sau khi bÞ viªm mµng n·o

Ch©n kh«ng cö ®éng ®­ưîc, nãi ngäng...

ĐẠI NÃO

I. Cấu tạo của đại não.

Bài 47:

ĐẠI NÃO

I. Cấu tạo của đại não.
Quan sát tất cả các hình
sau => thu thập thông
tin để hoàn thành bài
tập điền từ tr.148.sgk

R·nh liªn
b¸n cÇu

Thuú tr¸n
Khe n·o

Khóc cuén
n·o
BCN ph¶i

Thuú ®Ønh
Thuú chÈm
BCN tr¸i

H47-1. N·o bé nh×n tõ trªn

Thïy ®Ønh

Thïy tr¸n
R·nh ®Ønh

Thïy chÈm

R·nh
Th¸i d­ư¬ng
TiÓu n·o

Thuú th¸i dư­¬ng

H47-2. B¸n cÇu n·o tr¸i

BÁN CẦU NÃO PHẢI

§ư­êng
liªn b¸n
cÇu

ChÊt x¸m
ChÊt tr¾ng

C¸c nh©n
nÒn

§­ưêng
dÉn truyÒn
xuèng

N¬i b¾t
chÐo cña ®
ưêng dÉn
truyÒn
xuèng

H47-3:C¸c ®­ưêng dÉn truyÒn trong chÊt tr¾ng cña ®¹i n·o

Lùa chän tõ thÝch hîp ®iÒn vµo các chç trèng sau:
§¹i n·o ngưêi rÊt ph¸t triÓn, che lÊp c¶ n·o trung gian vµ
n·o gi÷a. BÒ mÆt cña ®¹i n·o ®­ưîc phñ bëi mét líp chÊt
x¸m lµm thµnh vá n·o. BÒ mÆt cña ®¹i n·o cã nhiÒu nÕp
(2)
gÊp, ®ã lµ c¸c r·nh
………
t¨ng diÖn tÝch bÒ
khe
(1) vµ ………lµm
mÆt cña vá n·o (n¬i chøa th©n cña c¸c n¬ron) lªn tíi 2300
- 2500cm².
H¬n 2/3 bÒ mÆt cña n·o n»m trong c¸c khe vµ r·nh. Vá
n·o chØ dµy kho¶ng 2-3mm, gåm 6 líp, chñ yÕu lµ c¸c tÕ
bµo h×nh th¸p.
C¸c r·nh chia mçi nöa ®¹i n·o thµnh c¸c thuú. R·nh
®Ønh ng¨n c¸ch thuú………
. ……vµ thuú………
(3)
tr¸n
®Ønh
(4) .. ;R·nh
th¸i d­ương ng¨n c¸ch thuú tr¸n vµ thuú ®Ønh víi
……………………
thuú
th¸i
(5) d­ư¬ng.; Trong c¸c thuú, c¸c khe ®· t¹o thµnh
c¸c håi hay khóc cuén n·o.
D­ưíi vá n·o lµ ………
……..trong ®ã chøa c¸c nh©n nÒn
chÊt
(6) tr¾ng
(nh©n dư­íi vá)

Cấu tạo của
đại não ?

I. Cấu tạo của đại não.
- MÆt ngoµi cña ®¹i n·o cã nhiÒu khe vµ
r·nh, chia mçi nöa ®¹i n·o lµm 4 thïy (thïy
tr¸n, thïy ®Ønh, thïy chÈm vµ thïy th¸i d­
ư¬ng).
- ChÊt x¸m ë ngoµi lµm thµnh vá n·o là
trung tâm của các phản xạ có điều kiện.
- ChÊt tr¾ng n»m dư­íi vá n·o lµ nh÷ng
®­ưêng thÇn kinh nèi c¸c phÇn cña vá n·o
víi nhau vµ vá n·o víi c¸c phÇn dư­íi cña
hÖ thÇn kinh. Trong chÊt tr¾ng cßn cã c¸c
nh©n nÒn.

II. Sự phân vùng chức năng của đại não.

Mét con chã b×nh thư­êng

Con vËt nhËn biÕt ®ư­îc c¸c sù
vËt x¶y ra xung quanh
Ph©n biÖt ®ư­îc ai quen, ai l¹
Tù biÕt ®i t×m thøc ¨n khi ®ãi
......häc

Mét con chã bÞ c¾t bá vá n·o

Con vËt trë nªn thê ¬, l·nh ®¹m víi
mäi thø xung quanh
Kh«ng ph©n biÖt ®­ưîc
­îc ai quen, ai l¹
Dï ®ãi còng kh«ng biÕt tù ®i t×m
thøc ¨n…

®ư­îc mét sè ®iÒu
®¬n gi¶n mµ chñ d¹y →
MÊt tÊt c¶ c¸c ph¶n x¹ cã ®iÒu
h×nh thµnh ®ư­îc c¸c ph¶n
kiÖn ®· ®­ư­îc thµnh lËp, nã
x¹ cã ®iÒu kiÖn
kh«ng cßn nhí g×....

Vùng
vận
động ?
ngôn
ngữ

Vùng vận động
?

Rãnh
đỉnh

Vùng
? cảm giác

Thùy đỉnh
Vùng
? hiểu
chữ viết

Thùy
trán
Rãnh
thái
dương
?
Vùng
vị giác

8
Thùy thái
dương

Thùy
chẩm
Vùng
thị
?
giác
Vùng
hiểu
?
tiếng nói
?
Vùng
thính giác

Hình: Các vùng chức năng của vỏ não

II. Sự phân vùng chức năng của đại não.
Vỏ não có nhiều vùng, mỗi vùng có tên gọi
và chức năng riêng.
-Vùng cảm giác: nhận và phân tích các xung
TK từ các thụ quan ngoài như mắt, tai, mũi,
lưỡi, da và các thụ quan trong như ở cơ khớp
và cho ta các cảm giác tương ứng.
-Vùng vận động: điều khiển sự vận động
của hệ cơ xương
- Vùng vận động ngôn ngữ (nói, viết), vùng
hiểu tiếng nói và chữ viết.

Khèi l­îng (g)
TØ lÖ n·o/khèi l­
îng c¬ thÓ

Tinh tinh

Người

430
1/100

1370
1/46

Em cần làm gì để bảo vệ
bộ não của chúng ta ?

KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
• 1.Vá n·o ®­ưîc t¹o tõ:
• A. ChÊt x¸m
A
• B. ChÊt tr¾ng
• C. ChÊt x¸m vµ chÊt tr¾ng
• D. C¸c ®ư­êng dÉn truyÒn.

KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
2.Ng¨n c¸ch gi÷a thuú tr¸n víi thuú ®Ønh
cña vá ®¹i n·o lµ:
ư

• A. R·nh th¸i d­ ¬ng
• B. R·nh ®Ønh
B
• C. R·nh liªn b¸n cÇu
• D. C¶ A, B, C ®óng

KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ

3. Vïng thÞ gi¸c cã ë :
• A. Thuú tr¸n
• B. Thuú th¸i dư­¬ng
• C. Thuú chÈm
• D. Thuú ®Ønh

C

KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
4. ë thuú th¸i d­ư­¬ng cã vïng:
• A. ThÞ gi¸c
• B. ThÝnh gi¸c
B Xóc gi¸c
• C.
• D. C¶ 3 vïng trªn

Bộ não của một người
bình thường

Đây là hình chụp cắt lớp
của 1 não bộ khỏe mạnh. Để
chụp các hình ảnh này
người ta tiêm 1 lượng chất
phóng xạ vừa đủ vào hệ
mạch để tìm hiểu các hoạt
động của não bộ bằng cách
dò tìm sự dịch chuyển của
dòng máu).

Cafein và thuốc lá là những
chất kích thích có tác dụng
ngắn ngủi nhưng về lâu dài,
chúng lại làm co hẹp các mạch
máu, khiến hoạt động não bộ
giảm, đặc biệt là phần vỏ não
dưới trán (ảnh hưởng tới tâm
trạng) và thùy thái dương (ảnh
hưởng tới trí nhớ).
Não bộ của người
dùng các chất kích
thích

Não bộ của người dùng
rượu, bia thường xuyên

Một lượng lớn chất cồn ngấm vào
mạch máu não, “tiêu diệt” các tế
bào thần kinh, đặc biệt là ở vùng
vỏ não dưới trán - những vùng
chết này biểu hiện qua 2 "hố"
lớn ở phía trên của bức ảnh.
Vùng vỏ não dưới trán có tác
dụng định hướng và quản lý
hành vi - khi bị tổn thương, sẽ
dẫn tới sự thiếu suy xét, kiểm soát
các cơn bốc đồng kém và làm
tăng nguy cơ trầm cảm. Rượu có
thể ảnh hưởng tới thùy thái
dương rất nhanh.

Não bộ của người dùng
các chất gây nghiện

Xuất hiện các “lỗ thủng” tập
trung ở vùng trước não, nơi
kiểm soát suy nghĩ
khả
năng đánh giá, suy xét vấn đề
sẽ bị “hỏng”.
Để “lấp” những “lỗ thủng”
này, một trong những cách
đơn giản là ngừng hút thuốc,
uống bia rượu, đồ uống chứa
cafein.