Bảng 1. Số dân và tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên nước ta, giai đoạn 1954 - 2014
Dựa vào bảng 1, kết hợp thông tin mục 3 trong sách, thảo luận theo nhóm cặp đôi với nội dung sau (3’):
- Nhận xét về tình hình tăng dân số của nước ta. Vì sao tỉ lệ gia tăng tự nhiên của
dân số giảm nhưng số dân vẫn tăng nhanh?
- Cho biết hậu quả của dân số đông và tăng nhanh.
- Dân số nước ta tăng nhanh liên tục từ 1954 -> 2014: tăng 66,9 triệu người (trong 60 năm)
+ Tăng nhanh 1954 -1989: Tăng 40,6 triệu người.
+ Tăng chậm 1999 - 2014: Tăng 14,4 triệu người.
- Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên:
+ Từ 1954-1979: Tăng từ 1,10 – 2,53%;
+Từ 1989-2024: Giảm từ 2,10 – 1,03%.
Hậu quả của dân số đông và tăng nhanh
Kinh tế
Xã hội
Môi trường
-Lao động việc làm gặp khó khăn
-Tốc độ phát triển kinh tế chậm.
-Tiêu dùng nhiều, tích lũy ít.
- Giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe gặp nhiều khó khăn.
Thu nhập thấp.
- Cạn kiệt tài nguyên: đốt rừng làm nương rẫy, khai thác khoáng sản, nguồn lợi thủy hải sản quá mức…
- Ô nhiễm môi trường
Bảng 2. Cơ cấu dân số theo nhóm tuổi và giới tính ở nước ta,
giai đoạn 1979 – 2014 (%)
Dựa vào bảng 2, kết hợp thông tin mục 4 trong sách, thảo luận theo nhóm cặp đôi với nội dung sau (3’):
- Nhận xét cơ cấu dân số theo nhóm tuổi và theo giới tính của nước ta giai đoạn 1979 – 2014.
- Cho biết tại sao lại có sự thay đổi về tỉ số giới tính của dân số nước ta.
19%
16%
3%
Nữ > Nam 3%
Nữ > Nam 1,6%
Nữ > Nam 1,4%
Nữ > Nam 1,2%
*Theo giới tính:
- Tỉ số giới tính là số nam so với 100 nữ.
- Tỉ số giới tính đang dần mất cân đối (hiện nay 112 nam /100 nữ).
*Theo nhóm tuổi: Cơ cấu dân số trẻ và đang có sự biến đổi nhanh chóng từ cơ cấu dân số trẻ sang cơ cấu dân số già:
- Tỉ lệ nhóm từ 0-14 tuổi giảm dần.
- Tỉ lệ nhóm từ 15-59 và 60 tuổi trở lên tăng dần.