Bài Thuyết Trình
Vấn đề đặt ra
Trong sự truyền nhiệt, nhiệt năng được
truyền từ phần này sang phần khác của
một vật, từ vật này sang phần khác. Sự
truyền nhiệt này được thực hiện bằng
những cách nào ?
Bài 22 : DẪN NHIỆT
I. Sự dẫn nhiệt
1. THÍ NGHIỆM
- Môc ®Ých: T×m hiÓu vÒ sù dÉn nhiÖt
- Dông cô : + Gi¸ thÝ nghiÖm
+ Thanh ®ång AB
+ C¸c ®inh ghim ®­îc g¾n b»ng s¸p t¹i c¸c vÞ trÝ a, b, c, d, e
+ §Ìn cån
- TiÕn hµnh thÝ nghiÖm : + B­íc 1. Bè trÝ thÝ nghiÖm nh­ h×nh 22.1 SGK
+ B­íc 2. Dïng ®Ìn cån ®èt nãng ®Çu A cña thanh kim lo¹i đång.
+ B­íc 3. Quan s¸t hiÖn t­îng x¶y ra ®èi víi c¸c ®inh ghim vµ th¶o luËn nhãm tr¶ lêi C1, C2, C3.

A
a
b
c
d
e
B
2. Trả lời câu hỏi
C1
Cỏc dinh roi xu?ng ch?ng t? di?u gỡ ?
Dinh roi xu?ng do sỏp b? núng ch?y, m� sỏp b? núng ch?y do nh?n nhi?t lu?ng.
Do dú, vi?c cỏc dinh roi xu?ng ch?ng t? nhi?t nang dó du?c truy?n t? dốn c?n t?i cỏc dinh d?c theo thanh d?ng.
2. Trả lời câu hỏi
C2
Các đinh rơi xuống trước, sau theo thứ tự nào?
- Các đinh rơi xuống trước sau theo thứ tự : a, b, c, d, e.
2. Trả lời câu hỏi
C3
Hãy dựa vào thứ tự rơi xuống của các đinh để mô tả sự truyền nhiệt năng trong thanh đồng AB.
B
a
b
c
d
e
A
Các nguyên tử của thanh đồng tại nơi tiếp xúc với ngọn lửa của đèn cồn chuyển động rất nhanh, chúng có động năng khá lớn (ở đó nhiệt độ khá cao). Động năng này được chuyển dọc theo thanh đồng từ nguyên tử này sang nguyên tử khác trong quá trình va chạm giữa các nguyên tử kế tiếp nhau. Bằng cách đó nhiệt năng được truyền dọc theo chiều dài của thanh đồng.
Kết luận : sự truyền nhiệt năng như trong thí nghiệm trên gọi là sự dẫn nhiệt
I. SỰ DẪN NHIỆT
Thí nghiệm
Trả lời câu hỏi
Nhiệt năng có thể truyền từ phần này sang phần khác của một vật, từ vật này sang vật khác bằng hình thức dẫn nhiệt.
Mở rộng : Bản chất của sự dẫn nhiệt là sự truyền động năng của các hạt vật chất khi chúng va chạm với nhau.

II. TÍNH DẪN NHIỆT CỦA CÁC CHẤT

HÃY DỰA VÀO CÁC THÍ NGHIỆM SAU ĐÂY ĐỂ RÚT RA NHẬN XÉT VỀ TÍNH DẪN NHIỆT CỦA CÁC CHẤT RẮN, LỎNG, KHÍ.
II. TÍNH DẪN NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
THÍ NGHIỆM 1
Dùng đèn cồn đun nóng đồng thời các thanh đồng , nhôm, thủy tinh có gắn đinh bằng sáp ở đầu
Đồng
Nhôm
Thủy tinh
II. TÍNH DẪN NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
C4
Các đinh gắn ở đầu các thanh có rơi xuống đồng thời không ? Hiện tượng này chứng tỏ điều gì ?
- Các đinh không rơi xuống đồng thời. Hiện tượng này chứng tỏ khả năng dẫn nhiệt của các chất khác nhau thì không giống nhau.

II. TÍNH DẪN NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
C5
Hãy dựa vào thí nghiệm trên để so sánh tính dẫn nhiệt của đồng, nhôm, thủy tinh. Chất nào dẫn nhiệt tốt nhất, chất nào dẫn nhiệt kém nhất ? Từ đó có thể rút ra kết luận gì ?
Thí nghiệm trên cho thấy : cái đinh gắn
ở đầu thanh đồng sẽ rơi xuống trước, sau đó đến cái đinh gắn ở đầu thanh nhôm, cuối cùng mới đến cái đinh gắn ở đầu thanh thủy tinh rơi xuống.
- Như vậy đồng dẫn nhiệt tốt hơn nhôm, nhôm dẫn nhiệt tốt hơn thủy tinh.
=> Kết luận : Kim loại dẫn nhiệt tốt hơn những chất không phải là kim loại.
II. TÍNH DẪN NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
THÍ NGHIỆM 2
Dùng đèn cồn đun nóng một ống nghiệm trong có đựng nước, dưới đáy có một cục sáp
II. TÍNH DẪN NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
C6
Khi nước ở phần trên của ống nghiệm bắt đầu sôi thì cục sáp ở đáu ống nghiệm có bị nóng chảy không ? Từ thí nghiệm này có thể rút ra điều gì về tính dẫn nhiệt của chất lỏng ?
- Khi nước ở phần trên ống nghiệm bắt đầu sôi thì cục sáp ở đáy ống nghiệm không bị nóng chảy. Từ thí nghiệm này có thể rút ra nhận xét là chất lỏng dẫn nhiệt kém.
II. TÍNH DẪN NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
THÍ NGHIỆM 3
Dùng đèn cồn đun nóng đáy một ống nghiệm trong có không khí, ở nút có gắn một cục sáp.
II. TÍNH DẪN NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
C7
Khi đày ống nghiệm đã nóng thì miếng sáp gần ở nút ống nghiệm có bị nóng chảy không? Từ thí nghiệm này có thể rút ra nhận xét gì về tính dẫn nhiệt của chất khí ?
- Khi đáy ống nghiệm đã nóng thì miếng sáp gần nút ống nghiệm không bị cháy. Từ thí nghiệm này có thể rút ra nhận xét là tính dẫn nhiệt của chất khí rất kém.
II. TÍNH DẪN NHIỆT CỦA CÁC CHẤT
Các chất rắn khác nhau dẫn nhiệt khác nhau.
Chất rắn dẫn nhiệt tốt. Trong chất rắn, kim loại dẫn nhiệt tốt nhất.
Chất lỏng và chất khí dẫn nhiệt kém nhưng chất lỏng dẫn nhiệt tốt hơn.
III. VẬN DỤNG
C9
Tại sao nồi , xoong thường làm bằng kim loại, còn bát đĩa thường làm bằng sứ ?
- Xoong cần dẫn nhiệt tốt nên làm bằng kim loại, bát đĩa cần cách nhiệt tốt nên làm bằng sứ.
III. VẬN DỤNG
C10
Tại sao về mùa đông mặc nhiều áo mỏng ấm hơn mặc một áo dày ?
- Mặc nhiều áo mỏng sẽ giảm sự mất nhiệt từ bên trong và giảm tiếp xúc nhiệt độ lạnh từ bên ngoài vì giữa các lớp áo là không khí, mà không khí dẫn nhiệt kém hơn vải.
III. VẬN DỤNG
C11
Về mùa nào thì chim thường hay đứng xù lông ? Tại sao ?
- Về mùa đông chim thường hay đứng xù lông. Vì mùa đông lạnh, khi xù lông thì giữa các lớp lông là không khí cách nhiệt tốt.

III. VẬN DỤNG
C12
Tại sao trong những ngày rét sờ vào kim loại ta thấy lạnh, còn trong những ngày nắng nóng sờ vào kim loại ta lại thấy nóng ?
Trong những ngày rét, nhiệt độ của ta cao hơn nhiệt độ của kim loại. Khi sờ vào kim loại, năng lượng sẽ truyền từ ta sang kim loại nên ta thấy lạnh (mất năng lượng).
Trong những ngày nắng, nhiệt độ của ta thấp hơn nhiệt độ của kim loại. Khi sờ vào kim loại, năng lượng sẽ truyền từ ta sang kim loại nên ta thấy nóng (mất năng lượng).
Có thể em chưa biết
Bản chất của sự dẫn nhiệt là sự truyền động năng của các hạt vật chất khi chúng va chạm vào nhau. Hãy thử dùng kiến thức trên để giải thích sự dẫn nhiệt trong thí nghiệm hình 22.1
Nếu coi khả năng dẫn nhiệt của không khí là 1 thì khả năng dẫn nhiệt của một số chất có giá trị như sau :
Bảng 22.1
Có thể em chưa biết
Nếu có ai nói là tóc đốt không cháy, thì chắc các em không tin. Nhưng các em thử làm thí nghiệm sau.
TẠI SAO?
Lấy sợi tóc
cuốn quanh một
que sắt dài rồi
dùng diêm đốt,
tóc có cháy
không ?
2. Cuốn tóc
quanh thanh
thủy tinh hoặc
gỗ, rồi dùng
diêm đốt, tóc
có cháy không?
Trả lời
- Bởi vì sắt dẫn nhiệt tốt hơn thủy tinh nên khi diêm đốt sợi tóc quấn vào thanh sắt, do thanh sắt dẫn nhiệt tốt nên sợi tóc không bị cháy. Còn khi que diêm đốt sợi tóc quấn vào thanh thủy tinh, do thủy tinh dẫn nhiệt kém nên sợi tóc đã bị đốt cháy.
Sáp không chảy ra
Sáp chảy ra
ĐỐI LƯU - BỨC XẠ NHIỆT
Cám ơn các bạn đã
theo dõi bài thuyết trình
của dãy 1