KHỞI ĐỘNG
Nhìn hình ảnh, đoán địa danh

Thành phố Venice, Ý

Đảo Santorini, Hi Lạp
Thiên đường biển vùng Địa Trung Hải nổi tiếng với
một bên là đại dương bao la, một bên là những
ngôi nhà mái vòm hai màu xanh trắng trên các
sườn núi.

Vòng xoay London Eye, Anh

Đấu trường cổ Colosseum, Ý

Công trình được xem là một trong những
biểu tượng đẹp nhất của Đế chế La Mã.

Tháp Eiffel, Pháp

Châu Âu được biết đến có thiên nhiên phong phú, đa dạng.
tuy không phải là cái nôi nguyên thuỷ của nền văn minh nhân
loại, nhưng châu Âu là xứ sở của cội nguồn của sự tiến bộ về
khoa học và kỹ thuật. Do đó hầu hết các quốc gia ở Châu Âu
có nền kinh tế phát triển đạt tới trình độ cao của thế giới. Tìm
hiểu "Vị trí địa lí và đặc điểm tự thiên của châu Âu" là bài
mở đầu cho việc tìm hiểu một châu lục có đặc điểm thiên
nhiên và sự khai thác thiên nhiên rất hiệu quả của mỗi quốc
gia trong châu lục.

BÀI 1: THIÊN NHIÊN CHÂU ÂU

1
2

Vị trí địa lí, hình dạng kích thước
Đặc điểm tự nhiên

a. Địa hình

c. Sông ngòi

b. Khí hậu

d. Đới thiên nhiên

1. VỊ TRÍ ĐỊA LÍ, HÌNH DẠNG VÀ KÍCH THƯỚC CHÂU ÂU

- Châu Âu là châu lục ở
phía tây của lục địa ÁÂu, nằm hoàn toàn trên
Vị trí của châu Âu trên
bản đồ thế giới.

bán cầu Bắc.

66012' Đ
710B

9032' T

Quan sát lược đồ dưới
đây, em hãy cho biết giới
hạn lãnh thổ của châu Âu?

36 0 B

Bản đồ tự nhiên châu Âu

Giới hạn của châu Âu

- Lãnh thổ trên đất
liền

trải

khoảng
710B.

dài

360B

từ
đến

Châu Âu tiếp giáp với các châu
lục, biển và đại dương nào?

- Châu Âu tiếp giáp:
+ Phía bắc giáp Bắc
Băng Dương.
+ Phía tây giáp Đại
Tây Dương.
+ Phía nam giáp
biển Địa Trung Hải
và biển Đen
+ Phía đông giáp
châu Á.

Kích thước và hình dạng của
châu Âu như thế nào?
- Châu Âu có diện
tích

nhỏ,

khoảng

10,5 triệu km2, chỉ
lớn hơn châu Đại
Dương.

Vị trí

Em hãy nhận xét đường bờ
biển của châu Âu?

I. VỊ TRÍ, ĐỊA HÌNH
Vị trí

Lược đồ tự nhiên châu Phi

Vị trí
 Đường bờ biển dài, bị cắt xẻ
mạnh.

TÔI LÀ CHUYÊN GIA BẢN ĐỒ
Hãy xác định các biển, bán
đảo dưới đây trên bản đồ
6

 Các biển: Địa Trung Hải,
Măng – sơ, Biển Bắc, Ban –
tích, Biển Đen, Biển Trắng.
 Các bán đảo: X can – đi – na
– vi, I – bê – rich, I-ta-li-a,
Ban – căng.
 Thời gian: 1 phút 30 giây
Tên biển: 1, 2, 3, 4, 5, 6
Tên bán đảo: A, B, C, D

A

4
3

2
5
B

C

D
1

TÔI LÀ CHUYÊN GIA BẢN ĐỒ

CÁC BIỂN
Địa Trung Hải

6
A

Măng Sơ

4

Biển Bắc
Ban - tích

3

2
5

Biển Đen
Biển Trắng

B

C

D
1

TÔI LÀ CHUYÊN GIA BẢN ĐỒ

CÁC BIỂN
6
A

Măng Sơ

4

Biển Bắc
Ban - tích

3

2
5

Biển Đen
Biển Trắng

B

C

D
Địa1 Trung Hải

TÔI LÀ CHUYÊN GIA BẢN ĐỒ

CÁC BIỂN
6
A

4

Biển Bắc
Ban - tích

3
Măng 2Sơ
5

Biển Đen
Biển Trắng

B

C

D
Địa1 Trung Hải

TÔI LÀ CHUYÊN GIA BẢN ĐỒ

CÁC BIỂN
6
A
ắc
Biển B

4

3

Ban - tích

Măng 2Sơ
5

Biển Đen
Biển Trắng

B

C

D
Địa1 Trung Hải

TÔI LÀ CHUYÊN GIA BẢN ĐỒ

CÁC BIỂN
6

ắc
Biển B

Ban - tích

A

4

3

Măng 2Sơ
5

Biển Đen
Biển Trắng

B

C

D
Địa1 Trung Hải

TÔI LÀ CHUYÊN GIA BẢN ĐỒ

CÁC BIỂN
6

ắc
Biển B

Ban - tích

A

4

3

Măng 2Sơ
Biển
5 Đen

Biển Trắng

B

C

D
Địa1 Trung Hải

TÔI LÀ CHUYÊN GIA BẢN ĐỒ
g
Trắn
Biển

CÁC BIỂN

6

ắc
Biển B

Ban - tích

A

4

3

Măng 2Sơ
Biển
5 Đen
B

C

D
Địa1 Trung Hải

TÔI LÀ CHUYÊN GIA BẢN ĐỒ
g
Trắn
Biển

CÁC BÁN ĐẢO
X can-đi-na-vi

6

I-bê-rich
ắc
Biển B

I-ta-li-a
Ban căng

Ban - tích

A

4

3

Măng 2Sơ
Biển
5 Đen
B

C

D
Địa1 Trung Hải

TÔI LÀ CHUYÊN GIA BẢN ĐỒ
g
Trắn
Biển

CÁC BÁN ĐẢO
A

X

ca

I-bê-rich
ắc
Biển B

I-ta-li-a
Ban căng

Ban - tích

n-đ
i
vi -na-

6

4

3

Măng 2Sơ
Biển
5 Đen
B

C

D
Địa1 Trung Hải

TÔI LÀ CHUYÊN GIA BẢN ĐỒ
g
Trắn
Biển

CÁC BÁN ĐẢO

X

ca

A

ắc
Biển B

I-ta-li-a
Ban căng

Ban - tích

n-đ
i
vi -na-

6

4

3

Măng 2Sơ
Biển
5 Đen
I-bê-rich
B

C

D
Địa1 Trung Hải

TÔI LÀ CHUYÊN GIA BẢN ĐỒ
g
Trắn
Biển

CÁC BÁN ĐẢO

X

ca

A

ắc
Biển B

4

3

Ban căng

Ban - tích

n-đ
i
vi -na-

6

Măng 2Sơ
Biển
5 Đen
I-bê-rich
B

I-t
a- C
li-a

D
Địa1 Trung Hải

TÔI LÀ CHUYÊN GIA BẢN ĐỒ
g
Trắn
Biển

CÁC BÁN ĐẢO

X

ca

A

ắc
Biển B

Ban - tích

n-đ
i
vi -na-

6

4

3

Măng 2Sơ
Biển
5 Đen
n
Ba
că

D

ng

I-bê-rich
B

I-t
a- C
li-a

Địa1 Trung Hải

Ảnh hưởng của vị trí đối với
thiên nhiên châu Âu

Ảnh hưởng của vị
trí đối với thiên
nhiên

châu

Âu:

Thiên nhiên phân
hóa đa dạng, phần
lớn nằm trong đới
ôn hòa bán cầu Bắc.

2. ĐẶC ĐIỂM
TỰ NHIÊN
CHÂU ÂU

a .Địa hình

Địa hình
 Có 2 dạng địa hình chính
Đồng bằng
Núi già và núi trẻ

Đặc điểm

Phân bố

Hình dạng

Tên địa hình
tiêu biểu

Đồng bằng
 Trải dài từ tây
sang đông
 Chiếm 2/3 diện
tích
Tương đối bằng
phẳng
 ĐB Đông Âu
 ĐB Bắc Âu
 ĐB Pháp

Núi già

Núi trẻ

 Trung tâm

 Phía nam

 Phía bắc

 Phía Tây
 Trung Âu

Đỉnh tròn, thấp,
sườn thoải
 Khối núi Trung
Tâm
 X-can-đi-na-vi

Đỉnh nhọn, cao,
sườn dốc
 An pơ
 Cac pat
 Ban căng

Núi già có độ cao trung bình hoặc thấp

Núi trẻ có độ cao dưới 2000 m

Địa hình : Có 2 dạng địa hình chính.
* Đồng bằng:
- Phân bố chủ yếu ở phía bắc và phía đông, chiếm 2/3 diện tích châu lục.
Được hình thành do nhiều nguồn gốc nên có đặc điểm địa hình khác nhau.
- Đồng bằng chính: Đ.B Đông Âu; Đ.B Bắc Âu…
* Miền núi:

- Núi già: Phân bố ở phía bắc và trung tâm châu lục; phần
lớn có độ cao trung bình hoặc thấp.
+Dãy núi chính: Xcan-di-na-vi; U-ran…

-

Núi trẻ: Phân bố phân bố chủ yếu ở phía nam; phần lớn là
các núi có độ cao trung bình dưới 2000m.
+ Dãy núi chính: An-pơ; Cap-pát…

B .KHÍ HẬU

THẢO LUẬN NHÓM

Thảo luận và tìm hiểu các vấn đề sau:

NHÓM 1,2: KHÍ HẬU
Dựa vào hình 1.2, kiến thức SGK trang 154, cho biết châu Âu
có các đới , kiểu khí hậu nào ? và phân bố ở đâu?

NHÓM 3,4: SÔNG NGÒI
Dựa vào hình 51.1 kết hợp với kiến thức SGK trang 154,
nhận xét về mật độ sông ngòi ở châu Âu. Kể tên những con
sông lớn ở châu Âu. Các sông này đổ vào biển nào?

+ Từ bắc xuống nam có các đới khí hậu:
- Đới khí hậu cực và cận cực: phân bố ở phía bắc
châu lục và các đảo vùng cực, khí hậu lạnh giá
quanh năm, lượng mưa rất ít.
- Đới khí hậu ôn đới: chiếm diện tích lớn nhất.
- Đới khí hậu cận nhiệt: phân bố ở phía nam châu
lục. Mùa hạ nóng khô, mùa đông ấm, có mưa rào,
lượng mưa ở mức trung bình.

+ Từ tây sang đông có các kiểu khí hậu:
- Kiểu khí hậu ôn đới hải dương: phân bố ở các đảo
và vùng ven biển phía tây. Khí hậu điều hòa, mùa hạ
mát, mùa đông không lạnh lắm. Mưa quanh năm và
lượng mưa tương đối lớn.
- Kiểu khí hậu ôn đới lục địa: phân bố ở vùng trung
tâm và phía đông châu lục. Khí hậu có mùa hạ nóng,
mùa đông lạnh, có tuyết rơi nhiều, lượng mưa ít.

+ Phân hóa theo độ cao: ở các khu
vực núi cao, trên đỉnh núi thường
có băng tuyết bao phủ.

Khí hậu
 Phần lớn: Ôn đới hải
dương, ôn đới lục địa.
 Hàn đới.
 Địa trung hải.
Vì sao ở phía Tây châu Âu có khí hậu
ấm áp và mưa nhiều hơn ở phía
đông?

SÔNG NGÒI

Sông ngòi
 Mạng lưới dày đặc.
 Các sông quan trọng: Đanuyp, Rai-nơ, Von-ga.
 Sông đổ ra Bắc Băng
Dương, đóng băng vào mùa
đông.

2. Đặc điểm tự nhiên.
c. Sông ngòi
- Mạng lưới sông ngòi dày đặc, lượng nước dồi
dào. Các sông lớn: Đa-nuýp, Rai-nơ, Vôn-ga...

 Đa nuýp là con sông duy nhất của châu
Âu theo dòng chảy từ tây sang đông. Sông
Đanuýp bắt nguồn từ vùng rừng Đen của
nước Đức, chảy xuôi theo hướng đông
nam với chiều dài tổng cộng 2850km.
Dòng Đanuýp chảy qua 10 quốc gia châu
Âu. Đó là Đức, Áo, Bungary, Croatia,
Hungary, Moldova, Slovakia, Rumani,
Ukraina,Serbia và Montenegro.

Sông Volga nằm ở miền tây nước Nga là
hệ thống sông không chỉ lớn nhất nước
Nga mà còn là con sông dài nhất châu Âu
với tổng chiều dài là 3.690 km. Sông Volga
có nhiều sông nhánh, hệ thống sông này
có vai trò đảm bảo tưới tiêu cho một số
khu vực dân cư sinh sống. Mỗi năm sông
sẽ bị đóng băng 3 tháng gần như trên toàn
bộ chiều dài của nó. 

Sông Rai-nơ bắt nguồn từ dãy An-pơ ở biên
giới Thụy Sĩ, chảy cuồn cuộn về phía Tây Bắc,
đi qua các nước Áo, Pháp, Đức, Thụy Sĩ…. Vì
vậy sông Rai-nơ được xem là huyết mạch của
châu Âu. Là một trong những con sông lớn
nhất thế giới, sông có chiều dài 1.320km, sông
Rai-nơ có lượng nước rất dồi dào. Mùa Xuân
có nước băng tuyết tan ở núi An-pơ chảy vào
thượng lưu. Mùa hè có nước băng tuyết tan
chảy vào trung lưu. Còn ở hạ lưu có mưa
nhiều nên nước sông quanh năm dâng đầy.