NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ CÔ VỀ DỰ GIỜ, THĂM LỚP.
KIỂM TRA BÀI CŨ :
Cảm nhận của em về nhà chí sĩ yêu nước Phan Bội Châu?
ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
PHAN CHÂU TRINH
NGỮ VĂN 8
Tiết 58
Văn bản :
I. Tìm hiểu chung :
1.Tác giả :
- Phan Châu Trinh
( 1872 - 1926 ),quê ở tỉnh Quảng Nam ;
tham gia hoạt động cứu nước rất sôi nổi những năm đầu thế kỷ XX .
Văn chương của ông thấm đẫm tinh thần yêu nước và tinh thần dân chủ.



Nêu những nét chính về nhà thơ Phan Châu Trinh?
Ông hoạt động cứu nước khi nào?
Đặc điểm thơ văn Phan Châu Trinh?
2. Tác phẩm :
Bài thơ ra đời năm 1908 khi Phan Châu Trinh bị bắt và đày ra Côn Đảo.

Nêu hoàn cảnh ra đời của bài thơ?
Hiểu biết của em về địa danh Côn Lôn?
Em hãy nhận diện thể thơ của văn bản ?
Trình bày hiểu biết của em về thể thơ này?
ĐẬP ĐÁ Ở CÔN LÔN
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,
Lừng lẫy làm cho lở núi non.
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,
Mưa nắng càng bền dạ sắt son.
Những kẻ vá trời khi lỡ bước,
Gian nan chi kể việc con con !
( Phan Châu Trinh, trong Thơ văn yêu nước và cách mạng đầu thế kỷ XX, Sđd)

Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ và nêu công việc của nhân vật trữ tình
Nêu bố cục của bài thơ ?
Hai phần :
+ Phần 1: 4 câu đầu : Hình ảnh người tù với việc lao động khổ sai cực nhọc.
+ Phần 2: 4 câu cuối : Hình tượng người anh hùng trong cảnh nguy nan.

Tìm hiểu 4 câu thơ đầu. Hình ảnh người tù đập đá được nhà thơ khắc họa như thế nào ?
II. Đọc - Hiểu văn bản :
1. Nội dung:
.
Công việc đập đá của người tù là một công việc như thế nào?
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,
Lừng lẫy làm cho lở núi non.
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
a. Hình ảnh người tù với việc lao động khổ sai cực nhọc:

* Công việc đập đá:
- Không gian : giữa đảo Côn Lôn.
- Điều kiện : giữa nắng và gió.
- Tính chất công việc : nặng nhọc, vất vả.
Người tù bị bắt làm việc ở đâu?Trong điều kiện thời tiết như thế nào?
Tính chất của công việc?
Qua công việc, em thấy người tù được miêu tả như thế nào?
* Hình ảnh người tù :
Đứng giữa đất Côn Lôn : đứng giữa biển rộng, non cao, đội trời, đạp đất.
Cách miêu tả đó gợi ra tư thế gì của người chiến sĩ cách mạng ?
 Tư thế hiên ngang, sừng sững.
- Xách búa, ra tay : hành động quả quyết, mạnh mẽ.
Với công việc nặng nhọc ấy, người chiến sĩ làm việc với tinh thần như thế nào ?
Câu thơ thứ hai cho thấy việc làm của họ đem lại kết quả gì?
Làm cho lở núi non, đánh tan năm bảy đống, đập bể mấy trăm hòn.
 Sức mạnh ghê gớm, thần kỳ.
Qua đó, cho thấy điều gì ở họ?
Bốn câu đầu có hai lớp nghĩa . Em hãy chỉ ra hai lớp nghĩa đó là gì?
Tháng ngày, mưa nắng chỉ những gian khổ mà người tù phải chịu đựng không phải một sớm một chiều mà dài dằng dặc qua nhiều năm tháng
Hình ảnh người tù cách mạng được khắc họa với tư thế ngạo nghễ, vươn cao ngang tầm vũ trụ, biến một công việc lao động nặng nhọc, khổ sai thành cuộc chinh phục thiên nhiên với sức mạnh phi thường.
Giọng thơ hùng hồn, sảng khoái, xem thường mọi thử thách gian nan.
Qua đây, em có suy nghĩ gì về quan niệm “làm trai “?
- Chí làm trai Nam, Bắc, Tây, Đông
Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể.
Nguyễn Công Trứ
-Đã sinh làm trai thì cũng phải khác đời.
Phan Bội Châu
Làm trai cho đáng nên trai
Xuống Đông Đông tĩnh, lên Đoài Đoài yên.
( Ca dao)
Tìm hiểu 4 câu thơ cuối. Cảm xúc trực tiếp của nhà thơ được thể hiện ra sao ?
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,
Mưa nắng càng bền dạ sắt son.
Những kẻ vá trời khi lỡ bước,
Gian nan chi kể việc con con !
b.Hình tượng người anh hùng trong cảnh nguy nan:

Thảo luận : Tìm những từ ngữ chỉ thử thách gian nan của tác giả? Nhận xét cách ngắt nhịp thơ?
Tháng ngày thân sành sỏi
Mưa nắng dạ sắt son
Tiểu đối, ẩn dụ ( sức chịu đựng dẻo dai, ý chí không đổi)
Bản lĩnh của người tù cách mạng : Càng khó khăn gian khổ, người tù càng được rèn luyện vững vàng.
Thế nào là “ thân sành sỏi”? “ dạ sắt son”?
“ Bao quản”,
“ càng bền” có nghĩa gì?
Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng?
Qua đó, cho thấy điều gì đáng khâm phục ở
Nêu nội dung của hai câu thơ cuối ?
Nhận xét về giọng điệu thơ?Bút pháp nghệ thuật?
-Chí lớn của những người dám mưu đồ sự nghiệp cứu nước, thử thách được xem như việc con con.
- Giọng điệu : rắn rỏi; Bút pháp : khoa trương, lãng mạn, phép đối( kẻ vá trời >< việc con con) Coi thường gian lao thử thách. Niềm tin mãnh liệt vào sự nghiệp cách mạng.
Gạo đem vào giã bao đau đớn
Gạo giã xong rồi trắng tựa bông
Sống ở trên đời người cũng vậy
Gian nan rèn luyện mới thành công
( Nghe tiếng giã gạo )
- Khí phách hiên ngang, lẫm liệt.
- Niềm tin vào lý tưởng và ý chí chiến đấu sắt son
- Hành động phi thường, tầm vóc lớn lao.
2. Nghệ thuật :
- Xây dựng hình tượng nghệ thuật có tính chất đa nghĩa.
- Sử dụng bút pháp lãng mạn, thể hiện khẩu khí ngang tàng, ngạo nghễ và giọng điệu hào hùng.
- Sử dụng thủ pháp đối lập, nét bút khoa trương góp phần làm nổi bật tầm vóc khổng lồ của người anh hùng, cách mạng.
3. Ý nghĩa văn bản :
Nhà tù của đế quốc thực dân không thể khuất phục ý chí, nghị lực và niềm tin lí tưởng của người chí sĩ cách mạng.

Cảm nhận của em về hai bài thơ vừa học.
III. Luyện tập :
Cả hai bài thơ là khẩu khí của bậc anh hùng hào kiệt, sa cơ lỡ bước vào vòng tù ngục. Vẻ đẹp hào hùng, lãng mạn của họ thể hiện ở khí phách ngang tàng, ý chí chiến đấu và niềm tin không đổi vào sự nghiệp cách mạng.

CỦNG CỐ
- Hình ảnh người tù đập đá được nhà thơ khắc họa như thế nào ?
- Nêu nội dung chính của văn bản.
Hướng dẫn tự học ở nhà:
- Ôn lại đặc điểm của thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.
- Sưu tầm một số tranh ảnh và thơ văn về Côn Đảo hoặc nhà tù thực dân để hiểu rõ hơn văn bản.
- Phát biểu cảm nhận riêng về vẻ đẹp hào hùng, lãng mạn, ý chí chiến đấu và niềm tin vào sự nghiệp cách mạng của những bậc anh hùng hào kiệt khi sa cơ rơi vào vòng tù tội.
- Soạn bài : Ôn luyện về dấu câu
Xem lại các dấu câu đã học từ lớp 6  8
Trả lời các câu hỏi SGK/150 --> 152