I. Công dụng:
1. Tìm hiểu ví dụ:
? Dấu ngoặc kép trong những đoạn trích sau đây
dùng để làm gì?
a. Thánh Găng-đi có một phương châm: “chinh
phục được mọi người ai cũng cho là khó,
nhưng tạo được tình thương, lòng nhân đạo,
sự thông cảm giữa con người với con người
lại càng khó hơn”.
Dùng để đánh dấu lời dẫn trực tiếp.

b. Nhìn từ xa, cầu Long Biên như một dải lụa
uốn lượn vắt ngang sông Hồng, nhưng thực ra
“dải lụa” ấy nặng tới 17 nghìn tấn !
Nhấn mạnh từ ngữ được hiểu theo một nghĩa
đặc biệt.
c.Tre với người như thế đã mấy nghìn năm. Một
thế kỉ “văn minh”, “khai hoá”của thực dân
cũng không thể làm ra được một tấc sắt. Tre
vẫn phải còn vất vả mãi với người.
Hàm ý mỉa mai, châm biếm.

d. Hàng loạt vở kịch như “Tay người đàn bà”,
“Giác ngộ”, “Bên kia sông Đuống”,.…ra đời.
Đánh dấu tên các vở kịch.
? Từ các ví dụ trên, em hãy cho biết dấu
ngoặc kép có công dụng gì?

2.Ghi nhớ: Dấu ngoặc kép dùng để:
- Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp.
- Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc
biệt hay có hàm ý mỉa mai.
- Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo, tập san,…
được dẫn.

II. Luyện tập:
1. Bài 1:
a. Đánh dấu lời nói trực tiếp ( câu nói mà lão
Hạc tưởng tượng con chó nói với lão).
b. Từ ngữ được dùng với hàm ý mỉa mai.
c. Từ ngữ được dẫn trực tiếp, dẫn lại lời người
khác.
d. Từ ngữ được dẫn trực tiếp và cũng có hàm ý
mỉa mai.
e. Từ ngữ được dẫn trực tiếp.

2. Bài 2:
a. Biển vừa treo lên, có người qua đường xem,
cười bảo :
- Nhà này xưa quen bán cá ươn hay sao mà
:
bây giờ phải bảo là “cá tươi”?...
- Mhà hàng nghe nói, bỏ ngay chữ “tươi” đi.
b. Nó nhập tâm lời dạy của chú Tiến Lê : “Cháu
hãy vẽ cái gì thân thuộc nhất với cháu”.

c. Lão Hạc ơi! Lão cứ yên lòng mà nhắm mắt!
Lão dừng lo lắng gì cho cái vườn của lão.Tôi
sẽ cố giữ gìn cho lão. Đến khi con trai lão về,
tôi sẽ trao lại cho hắn và bảo hắn : “Đây là cái
vườn: mà ông cụ thân sinh ra anh đã cố để lại
cho anh trọn vẹn; cụ thà chết chứ không chịu
bán đi một sào”…

3. Bài 3: Vì sao hai câu có nội dung giống nhau
mà dùng những dấu câu khác nhau?
a/.Dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép để đánh
dấu lời dẫn trực tiếp, dẫn nguyên văn lời của
Chủ tịch Hồ Chí Minh.
b/. Không dùng dấu hai chấmvà dấu ngoặc kép
vì câu nói không được trích dẫn nguyên văn.

5. Bài tập 5: Tìm đoạn văn có sử dụng dấu
ngoặc kép, dấu hai chấm trong sgk ngữ văn 8:
-Ngày trước, Trần Hưng Đạo căn dặn nhà vua:
“Nếu giặc đánh như vũ bão thì không đáng sợ,
đáng sợ là giặc gặm nhấm như tằm ăn dâu”.
- [….]…Có người bảo: Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc
tôi!
Xin đáp lại: Hút thuốc lá là quyền của anh,
nhưng anh không có quyền đầu độc những người
ở gần anh…

Hướng dẫn học ở nhà
- Học thuộc bài, làm bài tập số 4 (sgk).
- Chuẩn bị bài : Thuyết minh về một thể loại văn
học.