Ngữ văn 8
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
TIẾT HỌC NGỮ VĂN 8

KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ
1.Nêu công dụng của dấu ngoặc đơn, dấu hai chấm.
2. Cho biết công dụng của dấu ngoặc đơn trong câu sau?
Xan-chô Pan-xa vội thúc lừa chạy đến cứu, và khi tới nơi thì
thấy chủ nằm không cựa quậy : đó là kết quả cái ngã như trời
giáng của lão và con Rô-xi-nan-tê.
(Đánh nhau với cối xay gió)

ĐÁP ÁN
1. - Dấu ngoặc đơn: Dùng đánh dấu phần chú thích ( giải thích,
thuyết minh, bổ sung thêm).
- Dấu hai chấm: Dùng đánh dấu ( báo trước):
+ Phần giải thích,thuyết minh cho phần trước.
+ Lời dẫn trực tiếp hay lời đối thoại.
2. Dấu ngoặc đơn: Đánh dấu phần giải thích cho phần trước đó.

Dấu Ngoặc Kép
I.Công dụng

1. Ví dụ: SGK/141,142

1. Ví dụ: SGK/141,142

Dấu ngoặc kép trong những đoạn trích sau dùng để làm gì?
a.Thánh Găng-đi có một phương châm : “ Chinh phục được mọi người ai
cũng cho là khó, nhưng tạo được tình thương, lòng nhân đạo, sự thông cảm
giữa con người với con người lại càng khó hơn”.
( Theo Lâm Ngữ Đường, Tinh hoa xử thế)
=>Đánh dấu lời dẫn trực tiếp (câu nói của Thánh Găng- đi).
b.Nhìn từ xa, cầu Long Biên như một dải lụa uốn lượn vắt ngang sông Hồng,
nhưng thực ra “ dải lụa” ấy nặng tới 17 nghìn tấn !
( Thúy Lan, Cầu Long Biên- chứng nhân lịch sử )
=>Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo nghĩa đặc biệt (nghĩa được hình thành
trên cơ sở phương thức ẩn dụ).
c.Tre với người như thế đã mấy nghìn năm. Một thế kỉ “ văn minh”,
“ khai hóa” của thực dân cũng không
làm ra được một tấc sắt. Tre vẫn phải còn vất vả mãi với người.
( Thép Mới, Cây tre Việt Nam)
=>Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai.
d.Hàng loạt vở kịch như “ Tay người đàn bà”, “ Giác ngộ”, “ Bên kia sông
Đuống”, … ra đời.
( Ngữ văn 7, tập hai)
=>Đánh dấu tên các vở kịch

Dấu Ngoặc Kép
I.Công dụng
1. Ví dụ: SGK/141,142
2. Ghi nhớ:
Dấu ngoặc kép dùng để:
- Đánh dấu từ ngữ, câu, đoạn dẫn trực
tiếp
- Đánh dấu từ ngữ được hiểu theo
nghĩa đặc biệt hay có hàm ý mỉa mai
- Đánh dấu tên tác phẩm, tờ báo, tập
san, … được dẫn.

*Lưu ý:
- Những từ̀ ngữ, câu, đoạn dẫn trực
tiếp được dẫn lại của người khác (đôi
khi của chính người viết nhưng được
dùng ở thời điểm khác).
Ví dụ: Tôi nói “nghe đâu” vì tôi thấy
người ta bắn tin rằng mẹ và em tôi xoay
ra sống bằng cách đó́.
- Trong văn bản in, tên tác phẩm, tờ
báo, tập san… có thể in nghiêng, in đậm
hoặc gạch chân. Nhưng trong văn bản
viết tay thì dùng dấu ngoặc kép để đánh
dấu là một cách làm phổ biến.
Ví dụ: Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu
nhất của Ngô Tất Tố.

BÀI TẬP NHANH
1. Đọc bản tuyên ngôn độc lập đến nữa chừng, chủ tịch Hồ Chí Minh
dừng lại và bỗng dưng hỏi: “Tôi nói đồng bào nghe rõ không “?
=> Đánh dấu lời dẫn trực tiếp
2. Trong “Bức thư Cà Mau “,Anh Đức kể nhiều đến những cuộc đấu
tranh, những tội ác man rợ của địch ở mũi Cà Mau.
=>Đánh dấu tên tác phẩm
3. Tớ đang có “âm mưu này “,Trang ạ. Rất thú vị nhé!
=> Hiểu theo nghĩa đặc biệt

Dấu Ngoặc Kép
I.Công dụng
1. Ví dụ: SGK/141,142
2. Ghi nhớ:
II.Luyện tập
Bài tập 1:Công dụng của dấu ngoặc
kép trong những đoạn trích:
a. Đánh dấu câu nói được dẫn trực
tiếp.

1. Giải thích công dụng của
dấu ngoặc kép trong những
đoạn trích sau:
a. Nó cứ làm in như nó trách
tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi như
muốn bảo tôi rằng: “ A! Lão già
tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế
mà lão xử với tôi như thế này
à?”
(Nam Cao, Lão Hạc)
=>Đánh dấu câu nói được dẫn trực tiếp
(câu nói lão Hạc tưởng như con chó
Vàng muốn nói với lão).

Dấu Ngoặc Kép
I.Công dụng
1. Ví dụ: SGK/141,142
2. Ghi nhớ:
II.Luyện tập
Bài tập 1:Công dụng của dấu ngoặc
kép trong những đoạn trích:
a. Đánh dấu câu nói được dẫn trực
tiếp.
b. Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai.

1. Giải thích công dụng của
dấu ngoặc kép trong những
đoạn trích sau:
b. Kết cục, anh chàng “ hầu cận
ông lý” yếu hơn chị chàng con
mọn, hắn bị chị này túm tóc
lẳng cho một cái, ngã nhào ra
thềm.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
=> Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa
mai (một anh chàng được coi là hầu
cận ông lí mà lại bị một chị chàng con
mọn quật ngã).

Dấu Ngoặc Kép
I.Công dụng
1. Ví dụ: SGK/141,142
2. Ghi nhớ:
II.Luyện tập
Bài tập 1:Công dụng của dấu ngoặc
kép trong những đoạn trích:
a. Đánh dấu câu nói được dẫn trực
tiếp.
b. Đánh dấu từ ngữ có hàm ý mỉa mai.
c. Đánh dấu từ ngữ được dẫn trực tiếp.

1. Giải thích công dụng của
dấu ngoặc kép trong những
đoạn trích sau:
c. Hai tiếng “ em bé” mà cô tôi
ngân dài ra thật ngọt, thật rõ,
quả nhiên đã xoắn chặt lấy tâm
can tôi như ý cô tôi muốn.
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ
ấu)
=> Đánh dấu từ ngữ được dẫn trực
tiếp (từ ngữ trong lời nói của người
cô).

Bài tập 2
a. Biển vừa treo lên, có người qua đường xem, cười bảo :
-Nhà này xưa quen bán cá ươn hay sao mà bây giờ phải đề biển là“ cá tươi “?
Nhà hàng nghe nói bỏ ngay chữ “ tươi “ đi
(Treo Biển)

=> Dấu hai chấm đánh dấu báo
trước lời thoại của nhân vật. Dấu
ngoặc kép đánh dấu từ ngữ được
dẫn lại

Bài tập 2
b.Nó nhập tâm lời dạy của chú Tiến Lê
tôi)

=> Dấu hai chấm đánh dấu
báo trước lời thoại của nhân
vật. Dấu ngoặc kép đánh dấu
câu nói được dẫn trực tiếp

cháu hãy vẽ cái gì thân thuộc nhất với cháu
:“C
“
(Tạ Duy Anh, Bức tranh của em gái

Dấu Ngoặc Kép
I.Công dụng
1. Ví dụ: SGK/141,142
2. Ghi nhớ:
II.Luyện tập
Bài tập 1:
Bài tập 2:
Bài tập 3:

Bài tập 3:
a. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: “ Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột
bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự
do, đồng bào ta ai ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.”.
=> Dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép để đánh dấu lời dẫn trực tiếp (dẫn nguyên
văn lời của Hồ Chí Minh)

b. Chủ tịch Hồ Chí Minh nói Người chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột
bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn
tự do, đồng bào ta ai ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành.
=> Không dùng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép vì câu nói không được dẫn nguyên
văn (lời dẫn gián tiếp)

Dấu Ngoặc Kép
I.Công dụng
1. Ví dụ: SGK/141,142
2. Ghi nhớ:
II.Luyện tập
Bài tập 1:
Bài tập 2:
Bài tập 3:
Bài tập 4:Viết một đoạn văn thuyết
minh ngắn có dùng dấu ngoặc đơn, dấu
hai chấm và dấu ngoặc kép. Giải thích
công dụng của các loại dấu câu này
trong đoạn văn đó.

Chiếc nón là hình ảnh gắn bó quen
thuộc của người phụ nữ Việt Nam. Bên
cạnh áo dài, nón lá được xem là "linh
hồn" của người phụ nữ Việt, là vật bất
ly thân của họ trong xã hội xưa. Chiếc
nón lá, giản dị và mộc mạc, che mưa
che nắng cho người con gái trong lúc
làm đồng áng, cũng làm tôn thêm vẻ
đẹp duyên dáng đằm thắm của họ. Ở
nước ta, mỗi địa phương đều có một
chiếc nón đặc trưng: nón ngựa hay nón
Gò Găng (Bình Định), nón quai thao
(miền Bắc Việt Nam), nón bài thơ
(Huế). Ngày nay, bên cạnh các loại đồ
dùng  khác đa dạng và tiện dụng hơn,
nón lá vẫn đóng một vai trò quan trọng
trong cuộc sống và tinh thần con người
Việt.

BÀI TẬP ÁP DỤNG
1. Xác định công dụng của dấu ngoặc kép trong câu
sau: Trong văn bản Ôn dịch, thuốc lá có câu văn: Năm
2000 là năm đầu tiên Việt Nam tham gia Ngày Trái Đất
với chủ đề “Một ngày không dùng bao ni lông”.
=>Đánh dấu từ, ngữ, câu, đoạn dẫn trực tiếp.

BÀI TẬP ÁP DỤNG
2.Hãy chỉ ra tác dụng của dấu ngoặc kép trong ví dụ
sau: Suy cho cùng, chân lí, những chân lí của nhân
dân ta cũng như của thời đại là giản dị: “Không có
gì quý hơn độc lập, tự do”,...
(Đức tính giản dị của Bác Hồ)
=>Đánh dấu từ ngữ,câu,đoạn dẫn trực tiếp

Dấu
ngoặc
kép

CHÚC CÁC EM HỌC
TỐT
Ngữ văn 8