KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Trình bày cấu tạo và chức năng của hệ thần kinh?

* Cấu tạo:
Hệ thần kinh
Bộ phận trung ương
Bộ phận ngoại biên
Não
Tuỷ sống
Dây thần kinh
Hạch thần kinh
Bó sợi cảm giác
Bó sợi vận động
Giao cảm
Đối giao cảm
* Chức năng:
Hệ thần kinh
Hệ thần kinh vận động: Điều khiển sự hoạt động của cơ vân. Là hoạt động có ý thức
Hệ thần kinh sinh dưỡng: Điều hoà các cơ quan dinh dưỡng và cơ quan sinh sản. Là hoạt động không có ý thức.
TIẾT 44.
DÂY THẦN KINH TỦY
I. Cấu tạo của dây thần kinh tủy.
Xem hình, cho biết có bao nhiêu đôi dây thần kinh tuỷ?
-Có 31 đôi dây thần kinh tủy
Hộp
sọ
Não
Tuỷ sống
Cột sống
Dây thần kinh tuỷ
H 43.2 Hệ thần kinh
Kể từ đốt thắt lưng II trong ống xương sống chỉ có các bó rễ tủy của đoạn cùng và đoạn cụt tập hợp cùng nhau tạo thành “Tùng đuôi ngựa”
Rễ sau
Rễ sau( cảm giác)
Da
Cơ
B. Cung phản xạ sinh dưỡng
Rễ trước
( vận động )






Sơ đồ: Cung phản xạ vận động
H 44.2 Một đoạn tủy sống trong đốt sống
Hình 45-1. Các rễ tuỷ

Mỗi dây thần kinh tuỷ gồm mấy loại rễ tuỷ?
Dây thần kinh tuỷ được hình thành ở đâu?
Dây TK tuỷ được hình thành trong cột sống sẽ chui ra ngoài qua các khe giữa các đốt sống và nhập lại thành dây TK tuỷ.
Rễ sau
( cảm giác)
Rễ trước
( vận động )
Rễ sau
Rễ trước
Dây thần
kinh tủy
Tủy sống
Rễ trước
Rễ trước
Bài tập: Điền các cụm từ sau vào các vị trí thích hợp:
31
hướng tâm
dây pha
li tâm
Có………đôi dây thần kinh tuỷ. Dây thần kinh tuỷ do các bó sợi thần kinh………… . (cảm giác) và các bó sợi thần kinh ………… (vận động) nhập lại nối với tuỷ sống qua rễ trước và rễ sau → Dây thần kinh tuỷ là ………….
( 3)
( 2 )
( 1)
( 4 )
- Mỗi dây thần kinh tuỷ được nối với tuỷ sống gồm 2 rễ:
+ Rễ sau (rễ cảm giác) gồm các bó sợi thần kinh cảm giác.
+ Rễ trước (rễ vận động) gồm các bó sợi thần kinh vận động.
- Các rễ tuỷ đi ra khỏi lỗ gian đốt sống nhập lại thành dây thần kinh tuỷ.

1.Tiến hành thí nghiệm:
Chi đó không co (chân phải) nhưng co chi sau bên trái và cả 2 chi trước
Từ kết quả thí nghiêm 1, em có thể rút ra được kết luận gì về chức năng của rễ trước ?
II. Chức năng của dây thần kinh tủy.


Thí nghiệm 1: Cắt đứt rễ trước
Dùng HCl 1% kích thích vào chi sau bên phải Ếch: chân phải Ếch không co, nhưng co chi sau bên trái và cả 2 chi trước.
Từ kết quả thí nghiêm 1, em có thể rút ra được kết luận gì về chức năng của rễ trước ?
Rễ trước là rễ vận động dẫn truyền các xung TK từ trung ương (tuỷ) ra cơ quan phản ứng (cơ).
Cắt Rễ trước
( rễ vận động)
2. K?t qu? thí nghi?m:
Chi đó không co (chân phải) nhưng co chi sau bên trái và cả 2 chi trước
Từ kết quả thí nghiêm 2, em có thể rút ra được kết luận gì về chức năng của rễ sau ?
Không chi nào co cả
Thí nghiệm 2: Cắt đứt rễ sau
Dùng HCl 1% kích thích vào chi sau của Ếch: Ếch không co chân nào.
Từ kết quả thí nghiêm 2, em có thể rút ra được kết luận gì về chức năng của rễ sau ?
Rễ sau là rễ cảm giác dẫn truyền các xung thần kinh từ các thụ quan (da) vào Trung ương (tuỷ)
Cắt rễ sau
( rễ cảm giác)
- Rễ sau dẫn truyền các xung thần kinh cảm giác (hướng tâm) từ các thụ quan (da) vào trung ương (tuỷ).
- Rễ trước sẽ dẫn truyền các xung thần kinh vận động (ly tâm) từ trung ương (tuỷ) ra cơ quan phản ứng (cơ).

- Dựa vào chức năng giải thích vì sao nói dây TK tuỷ là dây pha?
-Dây thần kinh tủy gồm rễ trước và rễ sau chập lại sẽ dẫn truyền xung thần kinh được cả hai chiều nên được gọi là dây pha
Dây thần kinh tủy gồm rễ trước và rễ sau chập lại sẽ dẫn truyền xung thần kinh được cả hai chiều nên được gọi là dây pha
3. Kết luận:
I. Cấu tạo.


-Có 31 đôi dây thần kinh tủy
- Mỗi dây thần kinh tuỷ được nối với tuỷ sống gồm 2 rễ:
+ Rễ sau (rễ cảm giác) gồm các bó sợi thần kinh cảm giác.
+ Rễ trước (rễ vận động) gồm các bó sợi thần kinh vận động.
- Các rễ tuỷ đi ra khỏi lỗ gian đốt sống nhập lại thành dây thần kinh tuỷ.


II. Chức năng.
- Rễ sau dẫn truyền các xung thần kinh cảm giác (hướng tâm) từ các thụ quan (da) vào trung ương (tuỷ).
Rễ trước sẽ dẫn truyền các xung thần kinh vận động (ly tâm) từ trung ương (tuỷ) ra cơ quan phản ứng (cơ).
Dây thần kinh tủy gồm rễ trước và rễ sau chập lại sẽ dẫn truyền xung thần kinh được cả hai chiều nên được gọi là dây pha
SƠ ĐỒ TƯ DUY:
Rễ trước (rễ vận động) gồm các bó sợi vận động.
Rễ sau (rễ cảm giác) gồm các bó sợi cảm giác.
Dẫn truyền các xung thần kinh cảm giác từ thụ quan( da) về trung ương(tủy)
Dẫn truyền xung thần kinh vận động từ trung ương thần kinh (tủy) đến cơ quan phản ứng( cơ)
Câu 1: Ở tủy sống, rễ trước có vai trò gì ?
A. Phân tích và xử lí các kích thích tiếp nhận được từ cơ quan thụ cảm
B. Dẫn truyền xung thần kinh cảm giác từ cơ quan thụ cảm về trung ương
C. Dẫn truyền xung thần kinh vận động từ trung ương tới cơ quan phản ứng
D. Tất cả các phương án còn lại trên
Câu 2: Rễ trước của tủy sống còn có tên gọi khác là gì ?
A. Rễ li tâm B. Rễ cảm giác C. Rễ vận động D. Rễ hướng tâm
Câu 3: Ở tủy sống, rễ sau có vai trò gì? 
A. Dẫn truyền xung thần kinh cảm giác từ cơ quan thụ cảm về trung ương
B. Phân tích và xử lí các kích thích tiếp nhận được từ cơ quan thụ cảm
C. Dẫn truyền xung thần kinh vận động từ trung ương tới các cơ quan đáp ứng
D. Tất cả các phương án trên
Câu 4: Dây thần kinh được cấu tạo từ thành phần nào?
A. Rễ cảm giác
B. Rễ vận động
C. Bó sợi thần kinh cảm giác
D. Bó sợi hướng tâm và bó sợi li tâm
Câu 5: Dây thần kinh tủy được cấu tạo như thế nào ?
A. Tùy từng loại mà dây thần kinh được cấu tạo bởi bó sợi thần kinh vận động hoặc bó sợi cảm giác.
B. Chỉ được cấu tạo bởi bó sợi thần kinh vận động
C. Bao gồm bó sợi thần kinh cảm giác và bó sợi thần kinh vận động
D. Chỉ được cấu tạo bởi bó sợi thần kinh cảm giác
Tại sao nói dây thần kinh tủy là dây pha?
=> Vì dây thần kinh tủy bao gồm các bó sợi cảm giác và bó sợi vận động được liên hệ với tủy sống qua rễ sau và rễ trước. Rễ sau là rễ cảm giác, rễ trước là rễ vận động.
2) Trên một con ếch đã mổ để nghiên cứu rễ tủy, em Quang vô ý thúc mũi kéo làm đứt một số rễ. Bằng cách nào em có thể phát hiện được rễ nào còn, rễ nào mất?

Kích thích bằng HCl 1% lần lượt vào các chi:
+ Nếu không gây co chi nào → rễ sau (rễ cảm giác) chi đó bị đứt
+ Nếu chi nào co → rễ trước (rễ vận động) vẫn còn
+ Nếu chi đó không co, các chi khác co → rễ trước (rễ vận động) của chi đó đứt
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
a. Bài vừa học :
- Học bài theo vở ghi.
- Trả lời các câu hỏi trong SGK.
b. Bài sắp học: “Trụ não, tiểu não và não trung gian”
- Xác định được vị trí và các thành phần, chức năng của trụ não, tiểu não, não trung gian?
- Tìm hiểu tại sao ở người say rượu lại có hiện tượng đi lảo đảo, “chân nam đá chân chiêu”.