TẬP ĐỌC

CÁC CHỦ ĐIỂM TRONG
SGK
Thươn
g
người
như
thể
thươn
g
thân

Măng
mọc
thẳng

Trên
đôi
cánh
ước
mơ

Có
chí
thì
nên

Tiếng
sáo
diều

Dế Mèn phiêu lưu kí là
tác phẩm nổi tiếng nhất
của Tô Hoài viết về loài
vật dành cho thiếu nhi.
Truyện viết về thế giới
loài vật nhỏ bé ở đồng
quê rất sinh động và hóm
hỉnh, đồng thời cũng gợi
ra những hình ảnh của xã
hội con người và thể hiện
những khát vọng đẹp đẽ
của tuổi trẻ.

Em biết gì về
nhà văn Tô
Hoài?

Tô Hoài tên thật là Nguyễn Sen. Sinh năm 1920 - Mất
năm 2014. Quê ở làng Nghĩa Đô, Hoài Đức, Hà Đông

Tập đọc

Dế Mèn bênh vực kẻ
yếu
( Trang 4 )

Tập đọc
Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Tô Hoài

LUYỆN ĐỌC
ĐÚNG

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Một hôm, qua một vùng cỏ xước xanh dài, tôi chợt nghe tiếng
khóc tỉ tê. Đi vài bước nữa, tôi gặp chị Nhà Trò ngồi gục đầu bên tảng đá
cuội.
Chị Nhà Trò đã bé nhỏ lại gầy yếu quá, người bự những phấn,
như mới lột. Chị mặc áo thâm dài, đôi chỗ chấm điểm vàng, hai cánh
mỏng như cánh bướm non, lại ngắn chùn chùn. Hình như cánh yếu quá,
chưa quen mở, mà cho dù có khỏe cũng chẳng bay được xa. Tôi đến gần,
chị Nhà Trò vẫn khóc. Nức nở mãi, chị mới kể:
- Năm trước, khi gặp trời làm đói kém, mẹ em phải vay lương ăn
của bọn nhện. Sau đấy, không may mẹ em mất đi, còn lại thui thủi có
mình em. Mà em ốm yếu, kiếm bữa cũng chẳng đủ. Bao năm nghèo túng
vẫn hoàn nghèo túng. Mấy bận bọn nhện đã đánh em. Hôm nay bọn
chúng chăng tơ ngang đường đe bắt em, vặt chân, vặt cánh ăn thịt em.
Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Đứa độc ác không thể
cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.
Rồi tôi dắt Nhà Trò đi. Được một quãng thì tới chỗ mai phục của
bọn nhện.

Bài chia làm 4 đoạn
Đoạn 1: Một hôm …… đá cuội.
Đoạn 2: Chị Nhà Trò….. Nhà Trò vẫn khóc
Đoạn 3: Nức nở mãi.....ăn thịt em.
Đoạn 4: Còn lại

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu

Một hôm, qua một vùng cỏ xước xanh dài, tôi chợt nghe tiếng
khóc tỉ tê. Đi vài bước nữa, tôi gặp chị Nhà Trò ngồi gục đầu bên tảng đá
2
cuội.
Chị Nhà Trò đã bé nhỏ lại gầy yếu quá, người bự những phấn,
như mới lột. Chị mặc áo thâm dài, đôi chỗ chấm điểm vàng, hai cánh
mỏng như cánh bướm non, lại ngắn chùn chùn. Hình như cánh yếu quá,
chưa quen mở, mà 3cho dù có khỏe cũng chẳng bay được xa. Tôi đến gần,
chị Nhà Trò vẫn khóc.
Nức nở mãi, chị mới kể:
- Năm trước, khi gặp trời làm đói kém, mẹ em phải vay lương ăn
của bọn nhện. Sau đấy, không may mẹ em mất đi, còn lại thui thủi có
mình em. Mà em ốm yếu, kiếm bữa cũng chẳng đủ. Bao năm nghèo túng
vẫn hoàn nghèo túng. Mấy bận bọn nhện đã đánh em. Hôm nay bọn
chúng
chăng tơ ngang đường đe bắt em, vặt chân, vặt cánh ăn thịt em.
4
Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Đứa độc ác không thể
cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.
Rồi tôi dắt Nhà Trò đi. Được một quãng thì tới chỗ mai phục của
bọn nhện.
1

Luyện từ khó:

cỏ xước

chùn chùn

Nức nở

Thui thủi
Vặt

Dế mèn là một loài côn trùng, cơ thể hình trụ,
đầu tròn, râu dài.

Nhà Trò là loài côn trùng nhỏ họ bướm,
thường sống ở bụi rậm.

Cỏ xước là loài cỏ có quả nhọn như gai, hay
bám vào quần áo.

Áo thâm: áo màu đen hoặc màu ngả về đen

TÌM HIỂU BÀI

Tìm hiểu bài:
Truyện có những nhân vật chính nào ?
Truyện có những nhân vật chính là Dế Mèn, Nhà
Trò và bọn nhện.
Đọc đoạn 1: Dế Mèn gặp Nhà Trò trong hoàn
cảnh như thế nào ?
Dế Mèn một vùng cỏ xước thì nghe tiếng khóc
tỉ tê, lại gần thì thấy chị Nhà Trò ngồi gục đầu
khóc bên tảng đá cuội.

NỘI DUNG ĐOẠN 1
LÀ GÌ?

Nội dung chính của đoạn 1
là: Hoàn cảnh Dế Mèn gặp
chị Nhà Trò.

1. Tìm những chi tiết cho thấy chị Nhà Trò rất
yếu ớt.
Thân hình chị bé nhỏ, gầy yếu, người bự những
phấn như mới lột.
• Cánh chị mỏng, ngắn chùn chùn, quá yếu, lại
chưa quen mở.
• Vì ốm yếu, chị kiếm bữa cũng chẳng đủ nên lâm
vào cảnh nghèo túng.
•

NỘI DUNG ĐOẠN 2
LÀ GÌ?

Nội dung chính của đoạn 2
là: Hình ảnh yếu ớt, đáng
thương của Nhà Trò.

Đọc đoạn 3: Nhà Trò bị bọn nhện ức hiếp, đe
dọa như thế nào ?
Bọn nhện đã đánh Nhà Trò mấy bận. Lần này
chúng chăng tơ chặn đường, đe dọa vặt chân, vặt
cánh ăn thịt chị Nhà Trò.

Lí do bọn nhện lại bắt nạt chị Nhà
Trò?
• Trước đây, mẹ Nhà Trò có vay lương ăn của bọn
nhện. Sau đấy chưa trả được thì đã chết. Nhà Trò
ốm yếu, kiếm không đủ ăn, không trả được nợ.

NỘI DUNG ĐOẠN 3
LÀ GÌ?

Nội dung chính của đoạn 3 là:
Nhà Trò bị bọn nhện ức hiếp,
đe dọa do không trả được
món nợ mẹ đẻ để lại

3.Đọc thầm đoạn 4 :Tìm những lời nói và cử
chỉ nào nói lên tấm lòng nghĩa hiệp của Dế
Mèn?
Lời của Dế Mèn:
Em đừng sợ. Hãy trở về cùng
với tôi đây. Đứa độc ác không
thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.
Cử chỉ của Dế Mèn:
- Xòe cả hai càng ra
- Dắt Nhà Trò đi

Lời nói dứt
khoát, mạnh
mẽ, cử chỉ
cương quyết
khiến cho Nhà
Trò yên tâm.

4. Nêu một số hình ảnh nhân hóa mà em thích?
Nhà Trò ngồi gục đầu bên tảng đá cuội, mặc áo thâm
dài, người bự những phấn… Thích vì hình ảnh này tả
rất đúng về Nhà Trò như một cô gái đáng thương, yếu
đuối.
Dế Mèn xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò: “Em đừng
sợ…”: Vì hình ảnh này tả Dế Mèn như một võ sĩ oai vệ,
lời lẽ mạnh mẽ, nghĩa hiệp.
Dế Mèn dắt Nhà Trò đi một quãng thì tới chỗ mai phục của
bọn nhện: Thích vì hình ảnh này đã tả: Dế Mèn dũng cảm
che chở, bảo vệ kẻ yếu, đi thẳng tới chỗ mai phục của bọn
nhện.

Nội dung bài:
Ca ngợi Dế Mèn có tấm lòng nghĩa hiệp
– bênh vực người yếu, xóa bỏ áp bức, bất
công.

LUYỆN ĐỌC
HAY

Giọng đọc toàn bài
 Cần đọc chậm đoạn tả hình dáng Nhà Trò, giọng
đọc thể hiện được cái nhìn ái ngại của Dế Mèn
đối với Nhà Trò.
 Cần đọc lời kể lể của Nhà Trò với giọng đáng
thương.
 Cần đọc lời nói của Dế Mèn với giọng mạnh mẽ,
thể hiện sự bất bình, thái độ kiên quyết của nhân
vật.

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu

Tô Hoài

Luyện đọc diễn cảm:

- Năm trước, khi gặp trời làm đói kém, mẹ em phải vay
lương ăn của bọn nhện. Sau đấy, không may mẹ em mất đi,
còn lại thui thủi có mình em. Mà em ốm yếu, kiếm bữa cũng
chẳng đủ. Bao năm nghèo túng vẫn hoàn nghèo túng. Mấy
bận bọn nhện đã đánh em. Hôm nay bọn chúng chăng tơ
ngang đường đe bắt em, vặt chân, vặt cánh ăn thịt em.
Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Đứa độc ác
không thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.

DẶN DÒ

• Ở nhà các con đọc lại bài và trả
lời câu hỏi cuối bài.
.Học thuộc nội dung bài
*Chuẩn bị: Mẹ ốm