TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN CẦU KÈ

Tập đọc
Dế Mèn bênh vực kẻ yếu (tr 4)
GV: TRẦN VĂN ĐIỀN

• Các chủ điểm

Tập đọc

Thương người như
thể thương thân
Măng mọc thẳng
Trên đôi cánh ước mơ
Có chí thì nên
Tiếng sáo diều

Bộ đội di
dời dân
khi bão
lụt

Bạn nhỏ cõng
bạn đi học
Bạn nhỏ
giúp bà cụ
sang đường

Dế Mèn phiêu lưu ký

Tập đọc

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu

Tô Hoài

Quan sát tranh và cho biết trong tranh
có những gì?

Tập đọc

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Hoạt động 1: Hướng dẫn luyện đọc

Tô Hoài

Bài văn được chia thành 4 đoạn:
 Đoạn 1: Hai dòng đầu (vào câu chuyện)
 Đoạn 2: Năm dòng tiếp theo (hình dáng Nhà Trò)
 Đoạn 3: Năm dòng tiếp theo (lời Nhà Trò)
 Đoạn 4: Phần còn lại (hành động nghĩa hiệp của
Dế Mèn

Tập đọc

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Tô Hoài

Luyện đọc
Nhà Trò: giọng kể lể đáng thương
Dế Mèn: giọng dứt khoát, mạnh mẽ, thể
hiện sự bất bình, kiên quyết.

Tập đọc

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Luyện đọc

Tô Hoài

Tảng đá cuội

Đi vài bước nữa, tôi gặp chị Nhà
Trò ngồi gục đầu bên tảng đá cuội.

Như mới lột
Ngắn chùn chùn
Vặt chân, vặt
cánh

Chị Nhà Trò đã bé nhỏ lại gầy yếu
quá, người bự những phấn, như
mới lột.
Chị mặc áo thâm dài, đôi chỗ
Hôm nay
bọn
chúng
tơ
chấm
điểm
vàng,
hai chăng
cánh như
ngangbướm
đường
đe lại
bắtngắn
em, vặt
cánh
non,
chùn
chân, vặt cánh ăn thịt em.
chùn.

Tập đọc

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu

Giải nghĩa từ:

Cỏ xước

Tô Hoài

Tập đọc

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Tô Hoài

Áo thâm

Tập đọc

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu
Hoạt động 2: Tìm hiểu bài

Dế Mèn

Tô Hoài

Hoạt động 2: Tìm hiểu bài
Đoạn 1

Tô Hoài
Dế Mèn gặp Nhà Trò
trong hoàn cảnh nào?

Dế Mèn đi qua một vùng cỏ xước thì nghe
tiếng khóc tỉ tê, lại gần thì thấy chị Nhà Trò
gục đầu khóc bên tảng đá cuội.

Đoạn 1 nói lên điều gì?

Hoàn cảnh Dế Mèn gặp
Nhà Trò

Đoạn 2
Tìm những chi tiết cho thấy chị Nhà Trò rất yếu ớt.
Thân hình chị bé nhỏ, gầy yếu,
người bự những phấn như mới lột.
Cánh chị mỏng, ngắn chùn chùn,
quá yếu, lại chưa mở quen.
Vì ốm yếu, chị kiếm bữa cũng chẳng
đủ nên lâm vào cảnh nghèo túng.

Nhà Trò bị bọn nhện ức hiếp và đe dọa như thế nào?
Trước đây, mẹ Nhà Trò có vay
lương ăn của bọn nhện. Sau đấy
chưa trả được thì đã chết. Nhà
Trò ốm yếu, kiếm không đủ ăn,
không trả được nợ. Bọn nhện đã
đánh Nhà Trò mấy bận. Lần này
chúng chăng tơ chặn đường đe
bắt chị ăn thịt.

Đoạn 2 nói lên điều gì?

Tình cảnh đáng thương
của Nhà Trò khi bị bọn
nhện ức hiếp.

Đoạn 3
Những lời nói và cử chỉ nào nói lên tấm lòng nghĩa
hiệp của Dế Mèn?
Lời của Dế Mèn:
Em đừng sợ. Hãy trở về cùng
với tôi đây. Đứa độc ác không
thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.

Lời nói dứt
khoát, mạnh mẽ
khiến cho Nhà
Trò yên tâm.

Những lời nói và cử chỉ nào nói lên tấm lòng nghĩa
hiệp của Dế Mèn?
Cử chỉ và hành động của Dế Mèn:
 Xòe cả hai càng ra

Phản ứng mạnh mẽ

 Dắt Nhà Trò đi

Hành động bảo vệ, che
chở

Tập đọc

Dế Mèn bênh vực kẻ yếu

Hoạt động 2: Tìm hiểu bài

Tô Hoài

Đoạn 3, 4 nói lên điều gì?

Ca ngợi tấm lòng nghĩa
hiệp của Dế Mèn

Nêu một số hình ảnh nhân hóa mà em thích,
cho biết vì sao em thích hình ảnh đó.

Một số hình ảnh nhân hóa:
Nhà Trò ngồi gục đầu bên tảng đá cuội, mặc áo thâm
dài, người bự những phấn… Thích vì hình ảnh này tả
rất đúng về Nhà Trò như một cô gái đáng thương, yếu
đuối.
Dế Mèn xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò: “Em đừng
sợ…”: Vì hình ảnh này tả Dế Mèn như một võ sĩ oai vệ,
lời lẽ mạnh mẽ, nghĩa hiệp.
Dế Mèn dắt Nhà Trò đi một quãng thì tới chỗ mai phục của
bọn nhện: Thích vì hình ảnh này đã tả: Dế Mèn dũng cảm
che chở, bảo vệ kẻ yếu, đi thẳng tới chỗ mai phục của bọn
nhện

Qua câu chuyện này, tác giả muốn nói
chúng ta điều gì?
Ca ngợi Dế Mèn có tấm lòng nghĩa hiệp – bênh
vực người yếu, xóa bỏ áp bức, bất công.

Hoạt động 3: Hướng dẫn đọc diễn cảm
 Cần đọc chậm đoạn tả hình dáng Nhà Trò, giọng
đọc thể hiện được cái nhìn ái ngại của Dế Mèn
đối với Nhà Trò.
 Cần đọc lời kể lể của Nhà Trò với giọng đáng
thương.
 Cần đọc lời nói của Dế Mèn với giọng mạnh mẽ,
thể hiện sự bất bình, thái độ kiên quyết của nhân
vật.

Hoạt động 3: Hướng dẫn đọc diễn cảm
- Năm trước, gặp khi trời làm đói kém, mẹ em phải
vay lương ăn của bọn nhện. Sau đấy, không may mẹ
em mất đi, còn lại thui thủi có mình em. Mà em ốm
yếu, kiếm bữa cũng chẳng đủ. Bao năm nghèo túng
vẫn hoàn nghèo túng. Mấy bận bọn nhện đã đánh
em. Hôm nay / bọn chúng chăng tơ ngang đường
đe bắt em, vặt chân, vặt cánh ăn thịt em.
Tôi xòe cả hai càng ra, bảo Nhà Trò:
- Em đừng sợ. Hãy trở về cùng với tôi đây. Đứa độc
ác không thể cậy khỏe ăn hiếp kẻ yếu.

Hoạt động 4: Vận dụng
Em học được gì ở nhân vật Dế Mèn?