KIỂM TRA THƯỜNG
XUYÊN

Câu 1: Nêu các bệnh, tật di truyền ở người ?

Câu 2: Nêu các nguyên nhân phát sinh các tật,
bệnh di truyền ở người và một số biện pháp hạn
chế phát sinh các tật, bệnh đó?

KIỂM TRA THƯỜNG
XUYÊN

KIỂM TRA THƯỜNG
Câu 1: - BÖnh Đao, BÖnh T¬cn¬,
BÖnh b¹ch t¹ng, BÖnh c©m ®iÕc bÈm
XUYÊN

sinh..
-Tật: Khe hë m«i hµm…do ®ét biÕn NST. Chi ng¾n, bµn ch©n nhiÒu
ngãn do ®ét biÕn gen tréi gây ra.
Câu 2:
*Nguyên nhân: Do ảnh hưởng của các tác nhân vật lý và hóa học trong
tự nhiên, do ô nhiễm môi trường hoặc do rối loạn trao đổi chất nội bào.
*Biện pháp hạn chế:
- §Êu tranh kh«ng sö dông vò khí h¹t nh©n, v ũ khí ho¸ häc v à các
hành vi g©y « nhiÔm m«i tr­êng.
- Sö dông ®óng c¸ch c¸c lo¹i thuèc.
- Nh÷ng ng­êi cã gen g©y bÖnh, tËt DT kh«ng nªn kÕt h«n, sinh con.

KHỞI ĐỘNG

GV NÊU VẤN ĐỀ: ? Tại sao LUẬT HÔN
NHÂN GIA ĐÌNH LẠI QUY ĐỊNH: những
người có quan hệ huyết thống từ đời thứ 4 trở
đi mới được phép kết hôn ?
-> HS TRẢ LỜI – NÊU Ý KIẾN - TRANH LUẬN
GV: HOÀN CHỈNH KIẾN THỨC – ĐẶT VĐ -> VÀO
BÀI MỚI.

Tuần 19
Tiết 38
Bài 30: DI TRUYỀN HỌC VỚI CON NGƯỜI

I - Di truyền y học tư vấn.

* Bài tập: Nghiên cứu trường hợp sau:
- Người con trai và người con gái bình thường, sinh ra từ
hai gia đình đã có người mắc chứng câm điếc bẩm sinh.
+ Em hãy thông tin cho đôi trai, gái này biết đây là loại
bệnh gì?
+ Bệnh do gen trôi hay gen lặn quy định? Tại sao?
+ Nếu họ lấy nhau, sinh con đầu lòng bị câm điếc bẩm
sinh thì họ có nên tiếp tục sinh con nữa không? Tại sao?

*Bài tập: Nghiên cứu trường hợp sau: Người con trai và người con
gái bình thường, sinh ra từ hai gia đình đã có người mắc chứng
câm điếc bẩm sinh.
+ Em hãy thông tin cho đôi trai, gái này biết đây là loại bệnh gì?
-> Đây là bệnh di truyền.
+ Bệnh do gen trội hay gen lặn quy định? Tại sao?
-> Bệnh do gen lặn quy định vì ở đời trước của 2 gia đình
này đã có người mắc bệnh.
+ Nếu họ lấy nhau, sinh con đầu lòng bị câm điếc bẩm sinh thì họ
có nên tiếp tục sinh con nữa không? Tại sao?
-> Không nên tiếp tục sinh con nữa vì ở họ đã mang gen lặn
gây bệnh.

I - Di truyền y học tư vấn.
? Di truyền học tư vấn là gì ? gồm những nội dung nào ?
- Di truyền y học tư vấn là một lĩnh vực của di truyền
học, kết hợp các phương pháp xét nghiệm, chuẩn đoán
hiện đại về mặt di truyền với nghiên cứu phả hệ
- Nội dung :
+ Chuẩn đoán
+ Cung cấp thông tin
+ Cho lời khuyên liên quan đến bệnh, tật di truyền.

II - Di truyền học với hôn nhân và kế hoạch hóa gia đình.
1/ Di truyền học với hôn nhân.
? Tại sao kết hôn gần làm suy thoái nồi giống ?

-> Làm đột biến lặn có hại biểu hiện -> dị tật bẩm
sinh tăng.
? Tại sao những người có quan hệ huyết thống từ
đời thứ 4 trở đi được phép kết hôn ?
-> từ đời thứ 4 có sự sai khác về mặt di truyền nhiều
hơn, các gen lặn có hại khó gặp nhau hơn .

1/ Di truyền học với hôn nhân.
? Trình bày quy định di truyền học với hôn nhân?
- Di truyền học đã giải thích được cơ sở khoa học của các
quy định:
+ Hôn nhân 1 vợ - 1 chồng.
+ Những người có quan hệ huyết thống trong vòng 3
đời không được kết hôn.

1/ Di truyền học với hôn nhân.

Bảng 30.1: Sự thay đổi tỷ lệ nam/nữ theo độ tuổi
( Mục II.1. Bảng 30.1 - Không yêu cầu HS thực hiện ).
Độ tuổi
Sơ sinh
Từ 1 – 5 tuổi
Từ 5 – 14 tuổi
Từ 18 – 35 tuổi
Từ 35 – 45 tuổi
Từ 45 – 55 tuổi
Từ 55 – 80 tuổi
Từ 80 tuổi trở lên

Nam giới

Nữ giới

105
102
101
100
95
94
55
< 40

100
100
100
100
100
100
100
100

1/ Di truyền học với hôn nhân.
+ Phân tích bảng 30.1: Giải thích cơ sở sinh học của quy
định : nam chỉ lấy 1 vợ, nữ chỉ lấy 1 chồng?
- Có sự thay đổi tỷ lệ nam/nữ theo độ tuổi, tuy nhiên độ
tuổi từ 18-35 tuổi tỷ lệ là 1:1.
+ Vì sao nên cấm chuẩn đoán giới tính thai nhi?
- Không chuẩn đoán giới tính thai nhi sớm  hạn chế việc
mất cân đối tỷ lệ nam/nữ.

Luật hôn nhân và gia đình của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được Quốc
hội thông qua ngày 09 tháng 6 năm 2000 được gọi là Luật hôn nhân và gia đình năm
2000
Điều 1:Nhà nước bảo đảm thực sự chế độ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một
chồng, vợ chồng bình đẳng, nhằm xây dựng gia đình dân chủ, hoà thuận, hạnh phúc,
bền vững.
Điều 7 :Cấm kết hôn trong những trường hợp sau đây :
a) Đang có vợ hoặc có chồng b) Đang mắc bệnh tâm thần không có khả năng nhận
thức hành vi của mình ; đang mắc bệnh hoa liễu ;
c) Giữa những người cùng dòng máu về trực hệ ; giữa anh chị em cùng cha mẹ, cùng
cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác cha ; giữa những người khác có họ trong phạm vi ba
đời ;
d) Giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi.
Từ năm 2006, trong Nghị định số 104/2006/NĐ-CP của Chính phủ về hướng dẫn thi
hành một số điều của Pháp lệnh dân số đã nghiêm cấm mọi hành vi phổ biến các biện
pháp tạo giới tính, chẩn đoán giới tính thai nhi …

2/ Di truyền học và kế hoạch hóa gia đình.
* Bảng: Sự tăng tỷ lệ trẻ mới sinh mắc bệnh Đao theo độ tuổi của các bà mẹ.
Tuổi của các bà mẹ
20 – 24
25 – 29
30 – 34
35 – 39
40 và cao hơn

Tỷ lệ (%0) trẻ sơ sinh mắc bệnh Đao
2–4
4–8
11 – 13
33 – 42
80 – 188

? Vì sao phụ nữ không nên sinh con ở tuổi ngoài 35 ? nên sinh con ở
lứa tuổi nào để đảm bảo giảm thiểu tỉ lệ trẻ sơ sinh mắc bệnh Đao?
=> con dễ mắc bệnh đao .
? Phụ nữ nên sinh co ở lứa tuổi nào để đảm bảo học tập và công tác ?
=> 25 - 34 là hợp lí .

2/ Di truyền học và kế hoạch hóa gia đình.
- Phụ nữ sinh con trong độ tuổi từ 25 đến 34 là hợp
lí
- Mỗi cặp vợ chồng nên có 2 con, các lần sinh con
không quá gần nhau. (5 năm)

III - Hậu quả di truyền do ô nhiễm môi trường.

Khí thải nhà máy

Nhà m¸y điện hạt nhân

Máy bay Mỹ đang rải chất diệt cỏ trong vùng rừng của
châu thổ sông Mê kông, 26/07/1969.

Tràn dầu

Nước thải

Khí thải xe

Thuốc trừ sâu

? Nêu tác hại của ô nhiễm môi trường đối
với cơ sở vật chất di truyền? Ví dụ?

? Nêu tác hại của ô nhiễm môi trường đối với cơ sở vật chất di
truyền? Ví dụ?
- Các tác nhân lý, hóa học gây ô nhiễm môi trường, đặc biệt là
chất phóng xạ, chất độc hóa học rải trong chiến tranh, thuốc trừ
sâu, thuốc diệt cỏ sử dụng quá mức  gây đột biến gen, đột biến
nhiễm sắc thể.

III - Hậu quả di truyền do ô nhiễm môi trường.
Trình bày hậu quả di truyền do ô nhiễm môi trường?
- Các tác nhân vật lý, hóa học gây ô nhiễm môi trường
làm tăng tỷ lệ người mắc bệnh, tật di truyền.

Câu 1: Đánh dấu () vào ô  chỉ câu trả lời đúng nhất trong
các câu sau:
Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm là gì?

1. Các khí thải từ hoạt động công nghiệp và sinh hoạt.
2. Hoá chất bảo vệ thực vật và chất độc hoá học.
3. Các chất phóng xạ
4. Các chất thải rắn
5. Các chất thải do hoạt động xây dựng (Vôi, cát, đất, đá…
6. Ô nhiễm do sinh vật gây bệnh

 a> 1; 2; 3; 4; 6
 b> 1; 2; 3; 5; 6

 c> 2; 3; 4; 5; 6
 d> 1; 2; 3; 5; 6

Câu 2 : Ô nhiễm môi trường dẫn đến hậu quả nào
sau đây:
a. Sự tổn thất nguồn tài nguyên dự trữ.
b. Sự suy giảm sức khoẻ và mức soáng của con
người
c. Ảnh hưởng xấu đến quá trình sản xuất.
d. Cả a; b; c đều đúng

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK.
- Tiết sau: BÀI: Công nghệ tế bào
+ (Mục I. Lệnh ▼ trang 89, ý 2 (Đểnhận được
mô non…) - Không thực hiện).
+ ( Mục II. Ứng dụng công nghệ tế bào Không dạy chi tiết về cơ chế, chỉ giới thiệu các
ứng dụng).