Tiết 20
Bài 19 - độ ẩm của không khí.
Sự ngưng đọng hơi nước trong khí quyển
1) Độ ẩm tương đối và độ ẩm tuyệt đối
Lượng hơi nước có trong không khí tạo ra độ ẩm không khí
Độ ẩm tuyệt đối
Độ ẩm tuyệt đối là lượng hơi nước được tính bằng gam trong 1m3 không khí, ở một thời điểm nhất định
Lượng hơi nước tối đa mà 1m3 không khí có thể chứa được gọi là độ ẩm bão hoà

lượng hơi nước tối đa
chứa trong 1 m3 không khí
Độ ẩm bão hoà thay đổi theo nhiệt độ không khí,
nhiệt độ càng cao thì chứa được càng nhiều hơi nước
b) Độ ẩm tương đối
- Là tỉ lệ phần trăm giữa độ ẩm tuyệt đối của không khí với độ ẩm bão hoà ở cùng nhiệt độ.
Khi độ ẩm tương đối là 100% - không khí đã bào hoà hơi nước
Độ ẩm không khí giúp ta biết được không khí khô hay ẩm - đó là một căn cứ để dự báo thời tiết
2. Sương mù và mây
Sự ngưng đọng hơi nước
Điều kiện để hơi nước ngưng đọng
+ Khi không khí đã bão hoà được cung cấp thêm hơi nước
+ Khi có các hạt nhân ngưng đọng (hạt tro, bụi, muối biển) hoặc không khí gặp lạnh
Nguyên nhân làm giảm nhiệt độ không khí:
+ Khối không khí bị bốc lên cao
+ Khối không khí di chuyển đến một vùng lạnh hơn
+ Khối không khí di chuyển qua dòng biển lạnh
+ Sự tranh chấp giữa các khối khí có nhiệt độ và độ ẩm khác nhau.
b) Sương mù
- Sương mù ở lớp kkhông khí gần mặt đất do sự ngưng tụ hơi nước
- Điều kiện để hình thành sương mù:
+ Độ ẩm tương đối cao
+ Khí quyển ổn định theo chiều thẳng đứng
+ Có gió nhẹ
c) Mây
Mây là hơi nước ngưng tụ lại thành những hạt nước nhỏ và nhẹ tụ lại thành từng đám.
Các loại mây chính:
+ Mây ti
+ Mây tích
+ Mây tầng
+ Mây vũ
- Mây thường gây ra mưa là mây vũ
Mây tích là loại mây có hình thù giống như những khối bông xốp trắng, lơ lửng ở độ cao khoảng dưới 10km trong lớp khí quyển.
Mây tích là dấu hiệu của nhiều ngày nóng nực, có hiện tượng bốc hơi nước mạnh.
Mây vũ là loại mây thấp, có màu xám sẫm do sự tích tụ các hạt nước có kích thước lớn.
Đây là loại mây báo hiệu thời tiết có mưa rào.
Mây ti là loại mây mỏng, màu trắng, trong suốt trông giống như những dải tơ sợi,
hình thành do các hạt băng nhỏ ở độ cao từ 10 đến 12km.
Mây ti là dấu hiệu của những ngày có thời tiết nắng đẹp.
3- Mưa
Các hạt nước trong đám mây vận động, kết hợp với nhau, ngưng tụ thêm, to dần đến khi kích thước đủ lớn để thắng dòng thăng của không khí thì rơi xuống đất thành mưa
Tuyết rơi: nước rơi gặp nhiệt độ khoảng 00C và trong điều kiện không khí yên tĩnh, ngưng kết ở dạng xốp.
Mưa đá:
+ Là hiện tượng nước rơi dưới dạng băng (rắn)
+ Thường xảy ra ở mìên núi, vào mùa hè trong điều kiện thời tiết nóng, oi bức. Dòng không khí đối lưu mạnh nên các hạt nước trong mây bị đẩy lên đẩy xuống nhiều lần, gặp lạnh tạo thành hạt băng, lớn dần rồi rơi xuống đất - thành mưa đá
ảnh hưởng của mưa đá:
Làm dập nát cây trồng , phá huỷ nhà cửa, gây chết người, gia súc
Chứa nhiều Nitơ làm tăng lượng đạm cho đất.
Câu 1: Điều kiện để ngưng đọng hơi nước là:
Khi có các hạt nhân ngưng đọng (hạt tro, bụi, muối biển)
Khi không khí đã bão hoà được cung cấp thêm hơi nước hoặc không khí gặp lạnh
Khi có gió to
Cả a và b
Câu 2: Sương mù là hơi nước ngưng tụ ở:
Lớp không khí gần mặt đất
Lớp ôzôn
Tầng bình lưu
Tầng mây tích
Câu 3: Loại mây thường gây ra mưa là:
Mây tầng
Mây ti
Mây tích
Mây Vũ.
Câu 4: Mưa đá thường xảy ra trong điều kiện nào sau đây:
Thời tiết nóng, oi bức
Thời tiết mát mẻ
Có mưa phùn
Thời tiết lạnh