Học phần:
ĐỊA LÍ KINH TẾ XÃ HỘI THẾ GIỚI


Nhóm 1:
Nguyễn Thị Ngọc An
Triệu Thị Hoàng Anh
Ngô Hoàng Chinh
Phan Thị Kim Dung
Trần Văn Đạt
LIÊN MINH CHÂU ÂU - EU
Liên minh châu Âu là một trong những tổ chức liên kết khu vực có nhiều thành công nhất thế giới. Từ khi ra đời đến nay, số lượng các nước thành viên EU liên tục tăng, với sự hợp tác, liên kết được mở rộng và phát triển. Ngày nay, EU đã trở thành một trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới.
I. Quá trình hình thành và phát triển.
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai, các nước Tây Âu đã có nhiều hoạt động nhằm tăng cường quá trình liên kết ở châu Âu (như nguyện vọng ngăn ngừa chiến tranh tàn phá tái diễn). Năm 1951, các nước Pháp, CHLB Đức, Ý, Bỉ, Hà Lan, Luxembourg đã thành lập Cộng đồng Than và thép châu Âu, sau đó sáng lập Cộng đồng Kinh tế châu Âu (tiền thân của EU ngày nay) vào năm 1957 và Cộng đồng Nguyên tử châu Âu năm 1958.
- Năm 1967, Cộng đồng châu Âu (EC) được thành lập trên cơ sở hợp nhất ba tổ chức nói trên. Với hiệp ước Maastricht, năm 1993 Cộng đồng châu Âu đổi tên thành Liên minh châu Âu (EU).
- EU lớn mạnh về số lượng thông qua việc mở rộng và về sức mạnh thông qua việc bổ xung những lĩnh vực chính sách vào thẩm quyền của EU. EU ngày càng mở rộng về số lượng thành viên và phạm vi lãnh thổ:
+ Từ 6 nước thành viên ban đầu: Bỉ, Đức, Ý, Luxembourg, Pháp, Hà Lan (năm 1957).
+ Năm 1973 tăng lên thành 9 quốc gia thành viên (thêm Đan Mạch, Ireland, Anh).
+ Năm 1981, tăng lên thành 10 ( thêm Hy Lạp).
+ Năm 1986, tăng lên thành 12 ( thêm Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha).
+ Năm 1995, tăng lên thành 15 (thêm Áo, Phần Lan, Thụy Điển).
+ Năm 2004, tăng lên thành 25 (thêm Séc, Hungary, Ba Lan, Slovakia, Slovenia, Litva, Latvia, Estonia, Malta, Cộng hòa Síp).
+ Năm 2007, tăng lên thành 27 (thêm Romania, Bungary),
II. Mục đích của EU:
- Xây dựng, phát triển một khu vực mà ở đó hàng hóa, dịch vụ, con người, tiền vốn được tự do lưu thông giữa các nước thành viên.
- Tăng cường hợp tác, liên kết không chỉ về kinh tế, luật pháp, nội vụ mà cả trên lĩnh vực an ninh và đối ngoại.
=> Các mục đích này được thể hiện rất rõ trong Hiệp ước Maastricht:
1. Thành lập một liên minh chính trị bao gồm việc thực hiện một chính sách đối ngoại và an ninh chung để tiến tới có chính sách phòng thủ chung, tăng cường hợp tác về cảnh sát và luật pháp:
* Tất cả công dân của các nước thành viên được quyền tự do đi lại và cư trú trong lãnh thổ của các nước thành viên.
* Được quyền bầu cử và ứng cử chính quyền điạ phương và Nghị viện châu Âu tại bất kỳ nước thành viên nào mà họ đang cư trú.
* Thực hiện một chính sách đối ngoại và an ninh chung trên cơ sở hợp tác liên chính phủ với nguyên tắc nhất trí để vẫn bảo đảm chủ quyền quốc gia trên lĩnh vực này.
* Tăng cường quyền hạn của Nghị viện châu Âu.
* Mở rộng quyền của Cộng đồng trong một số lĩnh vực như môi trường, xã hội, nghiên cứu…
* Phân phối các hoạt động tư pháp, thực hiện chính sách chung về nhập cư, quyền cư trú và thị thực.
2. Thành lập liên minh kinh tế và tiền tệ vào cuối thập niên 1990, với một đơn vị tiền tệ chung và một ngân hàng trung ương độc lập:
* Lập ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB).
* Euro với tư cách là đồng tiền chung của EU đã được đưa vào giao dịch, thanh toán từ năm 1999. Đến năm 2004 đã có 13 nước thành viên EU (Bỉ, CHLB Đức, Pháp, Phần Lan, Ý, Hà Lan, Áo, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Luxembourg, Hy Lạp, Ireland, Slovenia) sử dụng Euro là đồng tiền chung.
III. Các cơ quan đầu não của EU
Là một tổ chức quốc tế, EU hoạt động thông qua một hệ thống siêu quốc gia và liên chính phủ hỗn hợp. Trong những lĩnh vực nào đó, quyết định tạo ra thông qua thỏa thuận giữa các nước thành viên, do các cơ quan của EU quyết định. Những cơ quan quan trọng của EU bao gồm Ủy ban châu Âu, Hội đồng liên minh châu Âu, Hội đồng châu Âu, Tòa án tư pháp châu Âu và Ngân hàng Trung ương châu Âu. Nghị viên châu Âu được bầu 5 năm một lần bởi công dân các nước thành viên, theo đó quyền công dân của Liên minh châu Âu được đảm bảo.
1. Hội đồng bộ trưởng (Thượng viện)
* Chịu trách nhiệm quyết định các chính sách lớn của EU, bao gồm các Bộ trưởng đại diện cho các thành viên. Các nước luân phiên làm Chủ tịch với nhiệm kì 6 tháng. Giúp việc cho Hội đồng có Ủy ban Đại diện Thường trực và Ban Tổng Thư ký.
* Từ năm 1975, người đứng đầu nhà nước, hoặc đứng đầu chính phủ, các ngoại trưởng, Chủ tịch và Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu có các cuộc hợp thường kỳ để bàn quyết định những vấn đề lớn của EU. Cơ chế này gọi là Hội đồng châu Âu hay Hội nghị Thượng đỉnh EU.
* Hội đồng Bộ trưởng chính là cơ quan lãnh đạo tối cao của Liên minh châu Âu.
2. Nghị viên châu Âu (Hạ viện)
* Gồm 750 Nghị sĩ, nhiệm kỳ 5 năm, được bầu theo nguyên tắt phổ thông đầu phiếu. Trong Nghị viện, các Nghị sĩ ngồi theo nhóm chính trị khác nhau, không theo quốc tịch.
* Nhiệm vụ: Thông qua ngân sách, cùng Hội đồng châu Âu quyết định trong một số lĩnh vực, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chính sách của EU, có quyền bãi miễn các chức vụ ủy viên Ủy ban châu Âu.
3. Ủy ban châu Âu (Hành pháp):
Là cơ quan điều hành gồm 18 ủy viên, nhiệm kỳ 5 năm do các chính phủ nhất trí cử và chỉ bị bãi miễn với sự nhất trí của Nghị viện châu Âu. Dưới các ủy viên là các Tổng Vụ trưởng chuyên trách từng vấn đề, từng khu vực.
4. Tòa án châu Âu (Tư pháp):
Đặt trụ sở tại Luxembourg, gồm 27 thẳm phán và 9 luật sư, do các chính phủ thỏa thuận bổ nhiệm, nhiệm kỳ 6 năm. Tòa án có vai tò độc lập, có quyền bác bỏ những quy định của các tổ chức của Ủy ban châu Âu, văn phòng chính phủ các nước nếu bị coi là không phù hợp với luật của EU.
IV. Những thành tựu của EU và ảnh hưởng của nó
1. EU trở thành trung tâm kinh tế hàng đầu thế giới:
a. EU đã thành công trong việc tạo ra một thị trường chung có khả năng đảm bảo cho hàng hóa, con người, dịch vụ, tiền vốn được tự do lưu thông giữa các nước thành viên:
* Tự do di chuyển: bao gồm tự do đi lại, tự do cư trú, tự do lựa chọn nơi làm việc. VD: Người Đa Mạch có thể làm việc ở mọi nơi trên nước Pháp như người Pháp.
* Tự do lưu thông dịch vụ: tự do đối với các dịch vụ như dịch vụ vận tải, thông tin liên lạc, ngân hàng, kiểm toán, du lịch… VD: Một công ty vận tải của Bỉ có thể đảm nhận một hợp đồng ở bên trong nước Đức mà không phải xin giấy phép của chính quyền Đức.
* Tự do lưu thông hàng hóa: các sản phẩm sản xuất ở một nước thuộc EU được tự do lưu thông và bán trong toàn thị trường chung châu Âu mà không phải chịu thuế giá trị gia tăng. VD: Một chiếc ôtô của Ý bán sang các nước EU khác không phải nộp thuế.
* Tự do lưu thông tiền vốn: các hạn chế đối với giao dịch thanh toán bị bãi bỏ. Các nhà đầu tư có thể lựa chọn khả năng đầu tư có lợi nhất và mở tài khoản tại các ngân hàng trong khối. VD: Một người Bồ Đào Nha có thể dễ dàng mở tài khoản tại các nước EU khác.
b. Sử dụng một đồng tiền chung (Euro): việc sử dụng đồng tiền chung có tác dụng nâng cao sức cạnh tranh của thị trường chung châu Âu, xóa bỏ những rủi ro khi chuyển đổi tiền tệ, tạo thuận lợi cho việc chuyển giao vốn trong EU và đơn giản hóa công tác kế toán của các doanh nghiệp đa quốc gia.
2. Tổ chức thương mại hàng đầu thế giới: kinh tế của EU phụ thuộc nhiều vào hoạt động xuất nhập khẩu. Các nước thuộc EU đã dỡ bỏ hàng rào thuế quan trong buôn bán với nhau và có chung một mức thuế quan trong quan hệ thương mại với các nước ngoài EU. Hiện nay, EU đang dẫn đầu thế giới về thương mại
3. Các nước EU còn hợp tác với nhau trong sản xuất và dịch vụ mang lai hiệu quả cao như:
Sản xuất máy bay Airbus đang phát triển mạnh và cạnh tranh có hiệu quả với các hãng chế tạo các loại máy bay Airbus nổi tiếng thế giới.
Đường hầm giao thông dưới biển Măng-sơ nối liền nước anh với châu Âu lục địa giúp hàng hóa có thể vận chuyển trực tiếp từ Anh sang châu Âu lục địa và ngược lại.
Quy trình s?n xu?t m�y bay Airbus
Quy trình s?n xu?t m�y bay Airbus

M?t s? du?ng h?m giao thơng du?i bi?n Mang-so
Ch?y xe con v�o du?ng h?m
Trong đường hầm
4. Hình thành các vùng liên kết châu Âu: EU có khoảng 140 liên kết vùng (năm 2000).
VD: Liên kết vùng Ma-xơ Rai-nơ (Mass-Rhein): hình thành tại khu vực biên giới của 3 nước Hà Lan, Đức và Bỉ. Hằng ngày, có khoảng 30 nghìn người đi sang nước láng giềng làm việc. Hằng tháng, ở khu vực này xuất bản một tạp chí bằng 3 thứ tiếng. Các trường ĐH trong khu vực phối hợp tổ chức các khóa đào tạo chung. Các con đường xuyên biên giới được xây dựng.
Ma-xơ Rai-nơ
Li�n k?t v�ng Ma-xơ Rai-nơ
Một gốc của vùng Maas-Rhein
Vai trò của EU đối với Việt Nam:
Ủng hộ mạnh mẽ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của nước ta. Ngày nay tiếp tục ủng hộ công cuộc đổi mới của Việt Nam.
Kinh tế: EU tích cực ủng hộ Việt Nam (xóa đối giảm nghèo, bảo vệ môi trường, cải cách hành chính, giáo dục đào tạo, viên trợ tiền vốn.
EU là thị trường tiêu thụ rộng lớn của Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu của VN vào EU hơn 4,5 tỉ USD/năm, nhập khẩu trên 2 tỉ USD/năm
CẢM ƠN CÔ VÀ CÁC BẠN
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE