CHÀO CÁC THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM
GV giảng dạy: Trương Thị Phương Hoa
KIỂM TRA BÀI CŨ
a/ Lời nặng tiếng…
b/ Tham phú phụ…
c/ … nhà … ngõ.
d/… nắng, chiều…
e/ Bên trọng, bên…
g/ Chạy … chạy…
BT
Hãy điền vào những
chỗ còn để trống để
hoàn chỉnh từng
thành ngữ.
nhẹ
bần
Gần
xa
Sáng
mưa
sấp
ngửa
khinh
TIẾT 56 ĐIỆP NGỮ
I/ ĐIỆP NGỮ VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐIỆP NGỮ
* Ngữ liệu
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
Cục .cục tác cục ta
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ.
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
ổ trứng hồng tuổi thơ
Xuân Quỳnh
TIẾT 56 ĐIỆP NGỮ
I/ ĐIỆP NGỮ VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐIỆP NGỮ
* Ngữ liệu
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
Cục …cục tác cục ta
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ…
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi, cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
ổ trứng hồng tuổi thơ
Xuân Quỳnh
•Thảo luận câu hỏi SGK :
Trong 2 khổ thơ, những từ ngữ nào được Lặp đi lặp lại? Lặp đi lặp lại từ ngữ như thế có tác dụng gì?
- nghe : lặp lại 3 lần ->Điệp ngữ
tác dụng :nhấn mạnh cảm giác xốn xang,xao xuyến, gợi kỉ niệm của người lính khi nghe tiếng gà trưa.
tác dụng : nhấn mạnh mục đích chiến đấu của người chiến sĩ.
Vì lặp lại 4 lần ->Điệp ngữ
=>lặp lại từ ngữ làm nổi bật ý,
gây cảm xúc mạnh.
=>Phép điệp ngữ

GHI NHỚ (1)
Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh. Cách lặp như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.
II/ CÁC DẠNG ĐIỆP NGỮ
(1) (mục I)
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
Cục …cục tác cục ta
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ…
a/ Anh đã tìm em, rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều[…]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em biết mấy.
(Phạm Tiến Duật)
c/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
(Đoàn Thị Điểm)
=>Lặp ở đầu
3 câu thơ khác nhau.
-> Không lặp liên tục mà cách quãng
=> Lặp liên tục, nối tiếp trong 1 câu thơ ( dòng thơ)
=> Từ ngữ ở cuối câu trước được lặp lại ở đầu câu sau- chuyển tiếp,
ĐIỆP NGỮ
CÁCH
QUÃNG
NỐI
TIẾP
CHUYỂN
TIÊP
(VÒNG)

GHI NHỚ (2)
II/ CÁC DẠNG ĐIỆP NGỮ
b/ Anh đã tìm em, rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều
[…]
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa
Thương em, thương em, thương em biết mấy.
(Phạm Tiến Duật)
c/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?
(Đoàn Thị Điểm)
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
Cục .cục tác cục ta
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ.
CÁCH
QUÃNG
NỐI
TIẾP
CHUYỂN
TIÊP
(VÒNG)

GHI NHỚ (2)

III. LUYỆN TẬP

BT 1:
a/ Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do ! Dân tộc đó phải được độc lập !
(Hồ Chí Minh)
Điệp ngữ trong đoạn văn: một dân tộc đã gan góc, dân tộc đó phải được
=> Nhấn mạnh bản chất kiên cường, bất khuất
=>Khẳng định tính tất yếu về việc dành độc lập tự do cuả một dân tộc có chủ quyền khi bị Pháp xâm lược.
b/ Người ta đi cấy lấy công,
Tôi đây đi cấy còn trông nhiều bề.
Trông trời, trông đất, trông mây,
Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm
Trông cho chân cứng đá mềm,
Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng.
(Ca dao)
Điệp ngữ ở câu b: đi cấy - 2,trông- 9 => công việc khắc họa sự lo lắng, vất vả, gian nan của công việc nhà nông, chủ yếu dựa vào điều kiện tự nhiên.
BT 2:
Vậy mà giờ đây, anh em tôi phải sắp xa nhau. Có thể sẽ xa nhau mãi mãi. Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ. Một giấc mơ thôi.
(Khánh Hoài)
CÁCH
QUÃNG
CHUYỂN
TIẾP
- Điệp ngữ cách quãng : xa nhau,
=> Điệp ngữ chuyển tiếp: một giấc mơ.
BT 3:
a,
Phía sau nhà em có một mảnh vườn. Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa. Em trồng hoa cúc. Em trồng hoa thược dược. Em trồng hoa đồng tiền. Em trồng hoa hồng. Em trồng cả hoa lay ơn nữa. Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ em. Em hái hoa tặng chị em…
Việc lặp lại một số từ ngữ không có tác dụng biểu cảm,
làm đoạn văn nặng nề, gây khó chịu cho người đọc -> lỗi lặp
BT 3:
Phía sau nhà em có một mảnh vườn. Em trồng rất nhiều loài hoa: hoa cúc, hoa thược dược, hoa đồng tiền, hoa hồng, cả hoa lay ơn nữa. Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa tặng mẹ và chị của em…
b.Sửa lại
Giải ô chữ
1
2
3
4
5
6
7
Gồm 6 chữ cái
Điệp ngữ có mấy dạng?
Gồm 7 chữ cái
Dạng điệp ngữ nào được sử dụng trong câu sau:
Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt.
Gồm 10 chữ cái
Phép điệp ngữ trong hai câu thơ sau của Hồ Chí Minh:
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
thuộc dạng điệp ngữ nào?
Gồm 4 chữ cái
Từ nào trong câu thơ sau được lặp lại nhiều nhất?
Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân
Gồm 9 chữ cái
Câu thơ sau đây sử dụng dạng điệp ngữ nào?
Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Gồm 7 chữ cái
Điệp ngữ trong câu sau có tác dụng gì?
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Phút giây thiêng Anh gọi Bác ba lần. (Tố Hữu)
Gồm 3 chữ cái
Từ nào trong câu thơ sau được lặp lại nhiều nhất?
Mưa rả rích đêm ngày, Mưa tối tăm mặt mũi. Mưa thối đất thối cát. ( Trích “ Mưa mùa hạ”, Ma Văn Kháng)
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Chú trọng xác định các kiểu điệp ngữ.
-Có ý thức vận dụng điệp ngữ vào viết văn nhất là văn biểu cảm.
- Phân biệt điệp ngữ với lỗi lặp từ.
- Chuẩn bị luyện nói: Chọn đề, làm dàn ý, tập nói.
- Sưu tầm các bài thơ lục bát có giá trị để giới thiệu cùng nhau trong tiết LUYỆN TẬP LÀM THƠ LỤC BÁT.
KÍNH CHÚC CÁC THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM MẠNH KHỎE.
BT THÊM
Phát hiện và xác định kiểu điệp ngữ trong từng bài ca dao sau:
a/ Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh, bông trắng, lại chen nhị vàng
Nhị vàng, bông trắng, lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn
b/ Trèo lên cây bưởi hái hoa
Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân
Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc
Em có chồng rồi anh tiếc lắm thay...
Phép điệp ngữ không chỉ sử dụng ở trong thơ mà còn được sử dụng cả trong văn xuôi.
-Ví dụ:

Ai bảo non đừng thương nước, bướm đừng thương hoa, trăng đừng thương gió; ai cấm được trai thương gái, ai
cấm được mẹ yêu con, ai cấm được cô gái còn son nhớ chồng, thì mới biết được người "mê luyến mùa xuân"
(Vũ Bằng)

-> những từ ngữ lặp lại : Đừng thương, cấm được -> có tác dụng nhấn mạnh tình cảm.


.Th?o lu?n c�u h?i 2 SGK :
Lặp đi lặp lại từ ngữ như thế có tác dụng gì?
Từ nghe : lặp lại 3 lần
Từ vì : lặp đi lặp lại nhiều lần.
-> Có tác dụng làm nổi bật nỗi nhớ quê hương tha thiết của của người chiến sĩ, là động lực thôi thúc người chiến sĩ cầm súng lên đường.
Điệp ngữ làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.
+Khổ 1:Tửứ nghe : laởp laùi 3 la�n
Tác dụng: nhấn mạnh cảm giác xốn xang, xao xuyến của người lính khi nghe tiếng gà trưa.
.Th?o lu?n câu h?i 2 SGK :
Lặp đi lặp lại từ ngữ như thế có tác dụng gì?
+Khổ 2: Tửứ vỡ : laởp laùi 4 la�n.
Tác dụng: Nhấn mạnh mục đích chiến đấu của người chiến sĩ.
Điệp ngữ làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.