XEM HÌNH ĐOÁN THÀNH NGỮ
Đầu voi đuôi chuột
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
M?t nh?m m?t m?
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
Kẻ khóc ngưuời cuười
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
Nưuớc mắt ngắn nuước mắt dài
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
Nhanh như sóc
Chậm như rùa
Chậm như ốc sên
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
I. ĐIỆP NGỮ VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐIỆP NGỮ
1. Ví dụ
ĐIỆP NGỮ
Ví dụ 1
Ví dụ 2
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ :
“Cục ... cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Ví dụ 3
Hoạt động cá nhân( 2 phút)
Câu hỏi: Trong 4 ví dụ trên, những từ ngữ nào được lặp đi lặp lại?Lặp lại mấy lần? Nhận xét cấu tạo của những từ ngữ đó?
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
(Cảnh khuya- Hồ Chí Minh)
Ví dụ 4
Khăn thương nhớ ai
Khăn rơi xuống đất
Khăn thương nhớ ai
Khăn vắt trên vai
Ví dụ 1
Ví dụ 2
Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ.
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ :
“Cục ... cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
Ví dụ 3
“ Nghe” -> Lặp lại 3 lần ( 1 từ )
“ Vì”-> Lặp lại 4 lần (1 từ )
“chưa ngủ”
-> lặp lại 2 lần
( 1cụm từ)
“Khăn thương nhớ ai
” -> Lặp lại 3 lần ( 1 câu )
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
(Cảnh khuya- Hồ Chí Minh)
Khăn thương nhớ ai
Khăn rơi xuống đất
Khăn thương nhớ ai
Khăn vắt trên vai
Ví dụ 4
*/ Tác dụng :
- Từ “nghe” : nhấn mạnh cảm giác của người lính khi nghe tiếng gà trưa.
Từ “vì” : nhấn mạnh nguyên nhân chiến đấu của người chiến sĩ.
Cụm từ “chưa ngủ” : nhấn mạnh tâm trạng lo lắng, thao thức, trằn trọc của Bác.
Câu “khăn thương nhớ ai”: nhấn mạnh nỗi nhớ da diết dành cho người yêu thương của nhân vật trữ tình.
Tác dụng chung: để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.
GV: Lê Thị Xuân Huyền
2. GHI NHỚ
Khi nói hoặc viết người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ hay câu nhằm làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh. Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ, từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.
GV: Lê Thị Xuân Huyền
BÀI TẬP: Tìm điệp ngữ và chỉ ra tác dụng
Anh đi anh nhớ quê nhà,
Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương.
Nhớ ai dãi nắng dầm sương,
Nhớ ai tát nước bên đường hôm nao.

Điệp ngữ là một từ.
Tác dụng nhấn mạnh nỗi nhớ nhà, nhớ quê của người đi xa.
GV: Lê Thị Xuân Huyền
Tìm điệp ngữ và chỉ ra tác dụng
Dưới bóng tre xanh của ngàn xưa thấp thoáng mái đình, chùa cổ kính.
Dưới bóng tre xanh ta giữ gìn nền văn hóa lâu đời. Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai hoang

Điệp ngữ là một cụm từ .
Tác dụng nhấn mạnh nền văn hóa Việt Nam ta có mối quan hệ mật thiết với bóng tre, tre chính là biểu tượng văn hóa của người Việt.
GV: Lê Thị Xuân Huyền
Tìm điệp ngữ trong mỗi VD sau và chỉ rõ cấu tạo, tác dụng .
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Hồ Chí Minh muôn năm!
Phút giây thiêng liêng Anh gọi Bác ba lần.

Điệp ngữ là một câu thơ .
Tác dụng nhấn mạnh sự xúc động của anh Trỗi về Chủ tịch Hồ Chí Minh
? Tìm những từ ngữ được lặp lại trong hai đoạn văn sau.
? Cách lặp lại từ ngữ trong hai đoạn văn có gì khác nhau.
? Từ đó em rút ra lưu ý gì.
THẢO LUẬN NHÓM
( 5PHÚT)
Cần phân biệt phép điệp ngữ với hiện tượng lặp từ – một loại lỗi mà các em thường mắc phải do vốn từ nghèo nàn.
CHÚ Ý
VD 2:
2a/ Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu
Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn
Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm
Sách trắng mở tung trắng cả rừng chiều
....
Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu sa
Thương em, thương em, thương em biết mấy
( Phạm Tiến Duật )

2b/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một màu
Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?
( Đoàn Thị Điểm )
VD 1 :
“Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ :
“Cục ... cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ ”
( Xuân Quỳnh )
II. Các dạng điệp ngữ.
1. Ví dụ:
Thảo luận nhóm 5p
? Nhận xét về vị trí xuất hiện và lặp lại của các điệp ngữ trong các ví dụ.
? Từ đó rút ra đặc điểm và các dạng điệp ngữ tương ứng.

Thảo luận nhóm trong 5 phút và hoàn thành bảng sau
Thảo luận nhóm: hoàn thành bảng sau
Từ “nghe” lặp lại
ở các vị trí cách
xa nhau, giữa
các từ lặp lại
Từ “ rất lâu”,
“ khăn xanh”,
“thương em” lặp lại
ở vị trí liên tiếp
( kề sát nhau)
Từ “thấy”,
“ngàn dâu” ở
cuối câu trước
lặp lại ở đầu
câu sau
Điệp ngữ
cách quãng
Điệp ngữ
nối tiếp
Điệp ngữ
chuyển tiếp
( ĐN vòng)
GV: Lê Thị Xuân Huyền
2. GHI NHỚ
Điệp ngữ có nhiều dạng : điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển tiếp ( điệp ngữ vòng ).
SƠ ĐỒ TƯ DUY
 Nhấn mạnh bản chất kiên cường, gan dạ, ý chí, sức mạnh đấu tranh và sự xứng đáng được hưởng quyền tự do độc lập của dân tộc Việt Nam.
a/ Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do ! Dân tộc đó phải được độc lập !
(Hồ Chí Minh)
Một dân tộc đã gan góc
một dân tộc đã gan góc
dân tộc đó phải được
phải được
Dân tộc đó
III. Luyện tập. Bài tập 1

Bài tập 1
b. Người ta đi cấy lấy công,
Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề
Trông trời trông đất, trông mây,
Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm.
Trông cho chân cứng đá mềm,
Trời êm bể lặng mới yên tấm lòng. (Ca dao)


=> Nhấn mạnh công việc và nỗi lo lắng, trông mong cho mưa thuận gió hòa để được vụ mùa bội thu của người nông dân.

Bài 2: Tìm điệp ngữ và và nói rõ đấy là những dạng điệp ngữ gì.
Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau. Có thể sẽ xa nhau mãi mãi. Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ. Một giấc mơ thôi.
( Khánh Hoài )
xa nhau
xa nhau
một giấc mơ
Một giấc mơ
- xa nhau  điệp ngữ cách quãng
- một giấc mơ  điệp ngữ chuyển tiếp
Bài 3
a/ Đoạn văn trong SGK lặp đi lặp lại một số từ ngữ không có tác dụng biểu cảm. Đó là lỗi lặp.
b. Chữa lại đoạn văn trên :
Phía sau nhà em có một mảnh vườn trồng rất nhiều hoa. Em trồng hoa cúc, thược dược, đồng tiền, hồng, lay ơn. Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa tặng mẹ và chị em.