*_Câu 1: Thế nào là thành ngữ? Chức vụ ngữ pháp của thành ngữ? _ *_Câu 2: Nhìn hình, đoán thành ngữ?_
*Câu 1: Thành ngữ là loại cụm từ có cấu tạo cố định, biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh.
*ĐÁP ÁN
*Treo đầu dê, bán thịt chó
*Câu 2:
*Nhanh như sóc *Chậm như rùa *Chậm như ốc sên
*10
*9
*8
*7
*6
*5
*4
*3
*2
*1
*0

- Đọc một bài thơ em đã học có sử dụng thành ngữ.
* - Đọc một bài thơ em đã học có sử dụng thành ngữ.
* Thứ 7 ngày 11 tháng 12 năm 2021
*_TIẾT 55: ĐIỆP NGỮ_ * * * *
*I. Điệp ngữ và tác dụng *của điệp ngữ: *_1. Ví dụ:SGK/ 152_
*_Khổ đầu:_ *Trên đường hành quân xa *Dừng chân bên xóm nhỏ *Tiếng gà ai nhảy ổ: *“Cục… cục tác cục ta” *Nghe xao động nắng trưa *Nghe bàn chân đỡ mỏi *Nghe gọi về tuổi thơ
*_Khổ cuối:_ *Cháu chiến đấu hôm nay *Vì lòng yêu Tổ quốc *Vì xóm làng thân thuộc *Bà ơi, cũng vì bà *Vì tiếng gà cục tác *Ổ trứng hồng tuổi thơ. *
*_ Ở khổ đầu và khổ cuối _ *_bài thơ Tiếng gà trưa có _ *_những từ ngữ nào được _ *_lặp đi lặp lại?_
*_Việc lặp đi lặp lại từ ngữ như thế có tác dụng gì?_
*Điệp ngữ và tác dụng *của điệp ngữ: * _2. Nhận xét:_ *- Nghe: nhấn mạnh cảm xúc *dâng trào của người chiến sĩ *khi nghe tiếng gà trưa (gợi âm *thanh của tiếng gà nơi quê hương *và gợi về quá khứ của tuổi thơ) *-Vì: nhấn mạnh mục đích cao *Đẹp lớn lao của cuộc * chiến đấu là động lực thúc giục *người chiến sĩ trẻ cầm chắc *cây súng bảo vệ biên cươngcủa * người chiến sĩ.
* * *Xác định những từ được lặp lại trong khổ thơ sau *và cho biết chúng khác các ví dụ trên ở chỗ nào? Tác * dụng của việc lặp lại từ ngữ đó? * - Hồ Chí Minh muôn năm! * - Hồ Chí Minh muôn năm! * -Hồ Chí Minh muôn năm! * Phút giây thiêng liêng anh gọi Bác ba lần. _( Tố Hữu)_
*Một câu.
*_=> Tác dụng: Nhấn mạnh hình ảnh vĩ đại của Hồ Chí Minh ._ *__
*I. Điệp ngữ và tác dụng *của điệp ngữ: *_2. Nhận xét:_ *Nghe: nhấn mạnh cảm *giác khi nghe tiếng gà trưa. *Vì: nhấn mạnh nguyên *nhân chiến đấu của *người chiến sĩ. *Hồ Chí Minh: nhấn mạnh *hình ảnh vĩ đại của Hồ Chí *Minh
*_?Cách lặp từ ngữ như vậy gọi là điệp ngữ. Vậy thế nào là điệp ngữ? Tác dụng của điệp ngữ?_
*_Xác định từ được lặp đi _ *_lặp lại trong câu sau và _ *_cho biết đó có phải là _ *_điệp ngữ không?_ *Bạn Ngọc là một lớp *trưởng gương mẫu. Bạn * Ngọc rất học giỏi nên cả * lớp ai cũng đều rất quý * mến bạn Ngọc.
*
*Cần phân biệt điệp ngữ với lỗi lặp từ ngữ: * Điệp ngữ mang giá trị nghệ thuật, là một phép tu từ. * Lỗi lặp từ là một lỗi thường mắc do vốn từ nghèo nàn, làm cho câu văn rườm rà, làm giảm giá trị lời văn.
*I. Điệp ngữ và tác dụng *của điệp ngữ: *_Ví dụ:_ *_2. Nhận xét:_ *Nghe: nhấn mạnh cảm *giác khi nghe tiếng gà trưa. *Vì: nhấn mạnh nguyên *nhân chiến đấu của *người chiến sĩ. *-Hồ Chí Minh: nhấn mạnh *hình ảnh của Hồ Chí Minh
*_3. Ghi nhớ _: Sgk/152
*I. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ * 1.Ví dụ : * 2. Nhận xét: * 3. Ghi nhớ:
*_Ghi nhớ 1/152:_ * Khi nói hoặc viết người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh. Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.
*I. Điệp ngữ và tác dụng của *điệp ngữ. *II. Các dạng điệp ngữ.
*_? Tìm điệp ngữ? Cho biết đó là điệp ngữ gì trong mỗi ví dụ?_
*_1. Ví dụ:_
*a/ Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu *Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn *Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm *Sách giấy mở tung trắng cả rừng chiều. *[…] *Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu xa *Thương em, thương em, thương em, biết mấy. * ( Phạm Tiến Duật)
*I. Điệp ngữ và tác dụng của *điệp ngữ. *II. Các dạng điệp ngữ.
*_1. Ví dụ:_
*2. Nhận xét: *a. Rất lâu, khăn xanh, thương em
*-> Điệp ngữ nối tiếp
*b/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy *Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu * Ngàn dâu xanh ngắt một màu *Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?
*Điệp ngữ: Chuyển tiếp
*I. Điệp ngữ và tác dụng của *điệp ngữ. *II. Các dạng điệp ngữ.
*_1. Ví dụ:_
*2. Nhận xét *a.. Rất lâu, khăn xanh, thương em
*-> Điệp ngữ nối tiếp
*b. Thấy, ngàn dâu
*-> Điệp ngữ chuyển tiếp
*b/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy *Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu * Ngàn dâu xanh ngắt một màu *Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?
*c/ Trên đường hành quân xa *Dừng chân bên xóm nhỏ *Tiếng gà ai nhảy ổ: *“Cục… cục tác cục ta” *Nghe xao động nắng trưa *Nghe bàn chân đỡ mỏi *Nghe gọi về tuổi thơ
*Điệp ngữ: Cách quãng
*Điệp ngữ: Chuyển tiếp
*I. Điệp ngữ và tác dụng của *điệp ngữ. *II. Các dạng điệp ngữ.
*_1. Ví dụ:_
*2.Nhận xét: *a. Rất lâu, khăn xanh, thương em
*-> Điệp ngữ nối tiếp
*b. Thấy, ngàn dâu
*-> Điệp ngữ chuyển tiếp
*c. Nghe
*-> Điệp ngữ cách quãng
*I. Điệp ngữ và tác dụng *của điệp ngữ: *II. Các dạng điệp ngữ: *
*_? Kể tên các dạng điệp ngữ?_
* Điệp ngữ cách quãng * Điệp ngữ nối tiếp. * Điệp ngữ chuyển tiếp *(điệp ngữ vòng).
*_1. Ví dụ:_
*_2.Nhận xét_ *_3.Ghi nhớ: sgk_
*? Hãy đặt tên gọi các dạng điệp ngữ cho các cách xác định dưới đây?
*b.................................: là phép điệp ngữ mà người ta sắp xếp các từ ngữ được điệp liên tiếp nhau, tạo ấn tượng mới mẻ có tính chất tăng tiến.
*a......................................: là phép điệp ngữ người ta sắp xếp các từ ngữ được điệp giãn cách nhau, tạo ấn tượng nổi bật và tạo tính nhạc.
* c...............................: là phép điệp ngữ mà ở đó từ ngữ được điệp nằm cuối câu trên chuyển xuống đầu câu dưới tiếp với nó, làm câu văn, thơ liền nhau như một đợt sóng, khắc sâu ấn tượng.
*Điệp ngữ cách quãng
*Điệp ngữ nối tiếp
*Điệp ngữ vòng
*I. Điệp ngữ và tác dụng *của điệp ngữ *II. Các dạng điệp ngữ *III. Luyện tập *
*Bài tập 1:SGK/153. *
* Đoạn 1: Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do ! Dân tộc đó phải được độc lập. * _ (Hồ Chí Minh)_
*Đoạn 1: *Một dân tộc đã gan góc, năm nay, dân tộc đó phải được: *-> Nhấn mạnh ý dân tộc ta phải được tự do, độc lập, xứng đáng được tự do, độc lập.
* b. *Người ta đi cấy lấy công, *Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề. * Trông trời, trông đất, trông mây, * Trông mưa, trông nắng, trông ngày, trông đêm. * Trông cho chân cứng đá mềm *Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng. * ( _Ca dao_) *
*Điệp ngữ: Đi cấy, trông. *
*,
*- “đi cấy”: nhấn mạnh công việc của người nông dân. *- “Trông”: biểu hiện sự lo lắng,ước mong mưa thuận gió thuận lợi cho nhà nông.
*Bài tập 2: _Tìm điệp _ *_ngữ trong đoạn văn sau _ *_và nói rõ đấy là những _ *_dạng điệp ngữ gì?_ *Vậy mà giờ đây, anh em *tôi sắp phải xa nhau. Có *thể sẽ xa nhau mãi mãi. *Lạy trời đây chỉ là một *giấc mơ. Một giấc mơ *thôi. _( Khánh Hoài)_
*Bài tập 2: * Xa nhau: điệp ngữ *cách quãng. * Một giấc mơ: *điệp ngữ chuyển tiếp
* _Theo em, trong đoạn văn sau đây, việc lặp đi lặp lại một số từ ngữ có tác dụng biểu cảm hay không?_ * Phía sau nhà em có một mảnh vườn. Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa. Em trồng hoa cúc. Em trồng hoa thược dược. Em trồng hoa đồng tiền. Em trồng hoa hồng. Em trồng cả hoa lay ơn nữa. Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ em. Em hái hoa tặng chị em…
*Bài tập 3: * a) Không có tác dụng biểu cảm. *_b)Chữa lại: _Phía sau nhà em có một mảnh vườn. Em trồng rất nhiều loài hoa như: cúc, thược dược, đồng tiền, hồng và cả lay ơn nữa. Ngày Phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn tặng mẹ và chị …
*
*Lặp từ
*Điệp ngữ
*Giống nhau
*Cùng lặp đi lặp lại 1 từ
*Khác nhau
*Làm cho câu văn rối, rườm rà
*Làm nhấn mạnh từ muốn biểu thị
*PHÂN BIỆT LẶP TỪ VÀ PHÉP TU TỪ ĐIỆP NGỮ
* Cần phân biệt phép điệp ngữ với hiện tượng lặp từ – một loại lỗi mà các em thường mắc phải do vốn từ nghèo nàn.
*_Chú ý_
*Bài tập 4: *
* VD : Quê hương ! Hai tiếng thân thương ấy luôn vang lên trong trái tim những con người xa quê. Ta yêu quê hương vì nơi đó có tổ tiên, ông bà cha mẹ. Ta yêu quê hương vì ở nơi đó không những là nơi ta cất tiếng khóc chào đời mà còn là vì đó là nơi cả một thời ấu thơ ta đã gửi trọn nơi đây. Quê hương đã nâng đỡ, vun đắp, nuôi dưỡng tâm hồn ta.
*HƯỚNG DẪN HỌC TẬP:
** Đối với bài học ở tiết này: *- Học thuộc hai ghi nhớ (SGK /152) *- Làm bài tập 4 vào vở. *- Sưu tầm những bài thơ , đoạn văn ,ca dao có sử dụng *biện pháp nghệ thuật điệp ngữ . *- Hoàn thiện bản đồ tư duy. *Đối với bài học ở tiết tiếp theo: _Chơi chữ._ *+ Nội dung và trả lời các câu hỏi phần I, II *SGK/tr 63 – 64 *+ Xem và làm các câu hỏi phần luyện tập SGK/tr 65.
*BÀI TẬP NHANH: _Xác định điệp ngữ trong những ví dụ sau đây và cho biết nó thuộc dạng điệp ngữ nào? _ * *1. Một bếp lửa chờn vờn sương sớm, * Một bếp lửa ấp iu, nồng đượm * Cháu thương bà biết mấy nắng mưa… * *2. Những lúc say sưa cũng muốn chừa, * Muốn chừa nhưng tính lại hay ưa, * Hay ưa nên nỗi không chừa được * Chừa được nhưng mà cũng chẳng chừa! * *3. Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt. *
*Điệp ngữ cách quãng.
*Điệp ngữ chuyển tiếp.
*Điệp ngữ nối tiếp.