Bài 35
ĐIỀU KIỆN PHÁT SINH,PHÁT TRIỂN BỆNH Ở VẬT NUÔI
I.Điều kiện phát sinh,phát triển bệnh
II.Sự liên quan giữa điều kiện phát sinh, phát triển bệnh
I.Điều kiện phát sinh,phát triển bệnh
1.Các loại mầm bệnh.
Mầm bệnh là gì?
-Mầm bệnh là các tác nhân gây bệnh cho vật nuôi,chúng có trong môi trường sống,thức ăn,nước uống của vật nuôi…
Kể tên các loại mầm bệnh thường gây bệnh cho vật nuôi và lấy ví dụ cụ thể đối với từng loài mầm bệnh mà em biết?
Các loại mầm bệnh
Vi khuẩn
-Ví dụ:vi khuẩn lợn đóng dấu,tụ huyết trùng…
Virut
-Ví dụ:virut dịch tả,lở mồm long móng…
Nấm
-Một số nấm gây bệnh
(ví dụ:nấm phổi)
Kí sinh trùng
-Nội kí sinh trùng(các loại giun,sán)
-Ngoại kí sinh trùng(ve,ghẻ,mạt…,
các sinh vật kí sinh trên da vật nuôi
Các loại bệnh được gây nên bởi các loại mầm bệnh trên có gì đặc biệt
Các loại mầm bệnh nào gây bệnh truyền nhiễm
Bệnh do kí sinh trùng gây nên có phải là bệnh truyền nhiễm hay không
Vi khuẩn lợn đóng dấu
Lợn bị bệnh đóng dấu
Vi khuẩn lợn đóng dấu
Lợn bị bệnh đóng dấu
Vi khuẩn tụ huyết trùng
Gà bị bệnh tụ huyết trùng
Virut lở mồm long móng
Heo bị bệnh lở mồm long móng
Giun
Cái ghẻ
Các loại mầm bệnh muốn gây được bệnh cần có các điều kiện gì
-Các loại mầm bệnh muốn gây được bệnh cần có điều kiện:
+phải có đủ độc lực
+số lượng đủ lớn
+đi đúng đường xâm nhập
Điều gì xảy ra khi mầm bệnh không được ngăn chặn kịp thời
2.Yếu tố môi trường và điều kiện sống.
Môi trường và điều kiện sống
Yếu tố tự nhiên
Chế độ dinh dưỡng
Quản lí,chăm sóc
Nhiệt độ,độ ẩm,ánh sáng
Không thích hợp với vật nuôi
Thuận lợi cho sự phát triển của mầm bệnh
Thiếu oxi hoặc có nhiều kim loại nặng,các khí độc,chất độc có trong môi trường
Thức ăn có chất độc hoặc đã bị hỏng
Bị các con vật có nọc độc cắn
Bị chấn thương do ngã,cắn,húc nhau,bị đánh
Thiếu dinh dưỡng,thành phần không cân đối
Tại sao môi trường lại là một nhân tố điều kiện phát sinh,phát triển bệnh ở vật nuôi?
Để hạn chế bệnh tật cho vật nuôi,cần phải tác động vào môi trưởng và điều kiện sống của con vật như thế nào
Yếu tố tự nhiên như thế nào sẽ tạo điều kiện cho bệnh phát sinh phát triển
Chế độ dinh dưỡng như thế nào sẽ tạo điều kiện cho phát sinh phát triển
Quản lý chăm sóc như thế nào sẽ tạo điều kiện cho bệnh phát sinh phát triển
Nghiên cứu sgk cho thầy biết khi nói đến môi trường và điều kiện sống thì nhà chăn nuôi chú y đến các nhân tố nào?
3.Bản thân con vật
Ngoài các yếu tố trên sự phát sinh,phát triển của bệnh còn phụ thuộc vào yếu tố nào.
a.Khả năng miễn dịch tự nhiên
Miễn dịch tự nhiên là gì?
- Miễn dịch tự nhiên (Miễn dịch không đặc hiệu) là khả năng của cơ thể chống lại các tác nhân gây độc từ môi trường
*Đặc điểm
- Tất cả vật nuôi sinh ra đều có khả năng miễn dịch tự nhiên,được hình thành từ lúc còn nằm trong bụng mẹ
- Phụ thuộc vào tình trạng sức khỏe của con vật,vào giống,lứa tuổi
-Không mạnh và không có tính đặc hiệu không chống lại 1 loại bệnh cụ thể
Miễn dịch tự nhiên có đặc điểm gì?
b.Miễn dịch đặc hiệu
Miễn dịch đặc hiệu là gì?
-Miễn dịch đặc hiệu là miễn dịch tiếp thu được hình thành sau khi cơ thể đã có sự tiếp xúc với mầm bệnh
Miễn dịch đặc hiệu có đặc điểm gi?
* Đặc điểm
- Được tạo ra để phòng chống một bệnh truyền nhiễm cụ thể
Vậy để nâng cao khả năng miễn dịch tự nhiên cũng như miễn dịch đặc hiệu,người chăn nuôi phải làm gì?
Người chăn nuôi phải chăm sóc nuôi dưỡng vật nuôi ở điều kiện tốt nhất,cũng như chủ động tiêm chủng vacxin phòng ngừa bệnh tật cho vật nuôi
Bản chất của vacxin là gì?
Mầm bệnh đã được làm yếu đi hoặc được làm chết rồi tiêm vào cơ thể vật nuôi kháng thể(khả năng miễn dịch đặc hiệu)
II.Sự liên quan giữa các điều kiện phát sinh,phát triển bệnh
Môi trường
Mầm bệnh
Cơ thể vật nuôi
Stress
Mang trùng
Nhiễm bẩn
Bệnh phát sinh và dễ phát triển thành dịch
Trường hợp nào bệnh có thể phát sinh,phát triển thành dịch lớn
- Bệnh ở vật nuôi sẽ phát sinh,phát triển thành dịch lớn nếu có đủ cả 3 yếu tố:
+ Có các mầm bệnh
+ Môi trường thuận lợi cho sự phát triển của mầm bệnh
+ Vật nuôi không được chăm sóc,nuôi dưỡng đầy đủ,không được tiêm phòng,khả năng miễn dịch yếu
Làm thế nào để phòng ngừa và ngăn chặn dịch bệnh cho vật nuôi
- Chọn giống vật nuôi tốt
- Vật nuôi phải được tiêm chủng vacxin đầy đủ
- Chế độ dinh dưỡng cân đối và hợp lý
- Chuồng trại đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh,diệt khuẩn định kì