Tiết 21.
ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN
KHỐI LƯỢNG.
KIỂM TRA MIỆNG
Câu hỏi: Làm thế nào để nhận biết có phản ứng hóa học xảy ra? Viết phương trình bằng chữ của phản ứng khi cho Bariclorua tác dụng với natrisunfat tạo thành barisunfat và natriclorua?

ĐÁP ÁN
- Dựa vào dấu hiệu có chất mới tạo thành, có tính chất khác với chất phản ứng.
- Phương trình chữ:
Bariclorua + Natri sunfat  Bari sunfat + Natriclorua.

Câu hỏi: 1. Hãy dự đoán xem tổng khối lượng của các chất tham gia phản ứng và tổng khối lượng của các sản phẩm có thay đổi không?
2. Hãy đề xuất cách làm thí nghiệm kiểm chứng các dự đoán đó.

Thí nghiệm
Cách 1: Trên đĩa cân (A) đặt 2 ống nghiệm: ống 1 chứa dung dịch Bari clorua và ống 2 chứa dung dịch natri sunfat. Đặt quả cân lên đĩa (B) cho đến khi cân ở vị trí thăng bằng. Đổ ống 1 vào ống 2 rồi lắc cho dung dịch trộn lẵn vào nhau. Quan sát thấy có chất kết tủa trắng xuất hiện đó là bari sunfat.
Quan sát vị trí kim đồng hồ của cân.

Cách 2. Tiến hành như thí nghiệm 1 nhưng sử dụng cân điện tử, ghi chỉ số khối lượng hiện trên mặt cân trước và sau thí nghiệm.
Ghi vào vở theo bảng dưới đây:
Trước phản ứng (Ban đầu).
Sau phản ứng.
Nhận xét về tổng khối lượng của các chất trước và sau khi làm thí nghiệm?
bằng
Bài tập: Chọn từ/ cụm từ thích hợp trong ngoặc đơn để điền vào chỗ trống trong phát biểu về nội dung của định luật bảo toàn khối lượng:
(nhỏ hơn, bằng, lớn hơn)

“Trong một phản ứng hoá học, tổng khối lượng của các chất sản phẩm ………… tổng khối lượng của các chất tham gia phản ứng”.
* Dựa vào kiến thức đã học về diễn biến của phản ứng hóa học, em hãy giải thích nội dung định luật trên?
Hai nhà khoa học Lô-mô-nô-xôp (người Nga) và La-voa-diê (người Pháp) đã tiến hành độc lập với nhau những thí nghiệm được cân đo chính xác, từ đó phát hiện ra định luật Bảo toàn khối lượng.
- Xét phản ứng : A + B  C + D
mA + mB
mC + mD
?
=
Áp dung:
Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng ta có:
- Trong phản ứng hóa học ở thí nghiệm trên, em hãy viết công thức về khối lượng của phản ứng.
Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng ta có CT về khối lượng của phản ứng:
mBari clorua + m Natri sunfat = mBari sunfat + mNatri clorua
hay: mBaCl2 + mNa2SO4 = mBaSO4 + mNaCl
Gọi m là khối lượng
Dạng PƯHH (2): A + B → C
CT về khôi lượng: mA = mB + mC

Dạng PƯHH (3): A → B + C
CT về khôi lượng: mA + mB = mC
…………..
Gọi a, b, c là khối lượng đã biết của 3 chất x là khối lượng của chất chưa biết, chẳng hạn như sau:
a + b = c + x
- Hãy tìm x ?
x = ( a + b ) – c.
Từ công thức: mA + mB = mC + mD
Tóm lại : Theo công thức về khối lượng:
Trong một phản ứng có ( n ) chất, kể cả chất phản ứng và sản phẩm nếu biết ( n – 1 ) chất thì tính được khối lượng của chất còn lại.
Bài tập:
1, Trong phản ứng hóa học ở thí nghiệm trên, Biết khối lượng của Natri sunfat Na2SO4 là 14,2 gam, Khối lượng của các sản phẩm Bari sunfat BaSO4 là 23,3 gam, Natri Clorua NaCl là 11,7 gam.
Hãy tính khối lượng của Bariclorua đã phản ứng ?
Giải :
Ta có : mBaCl2 + mNa2SO4 = mBaSO4 + mNaCl
x g 14,2 g 23,3 g 11,7 g
x + 14,2 = 23,3 + 11,7 → x = ( 23,3 + 11,7 ) – 14,2 = 20,8 g
2, Đốt cháy hết 9 gam kim loại magiê Mg trong không khí thu được 15 gam hợp chất Magiê Oxit MgO. Biết rằng Magiê cháy là xảy ra phản ứng với khí Oxi O2 có trong không khí.
a, Viết công thức về khối lượng của phản ứng xảy ra.
b, Tính khối lượng của khí oxi đã phản ứng .
Đáp án :
a, mMg + mO2 = m MgO.
b, Gọi x là khối lượng của khí oxi, ta có:
9 + x = 15  x = 15 – 9 = 6 gam
HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
Học bài
Làm bài tập 1 sgk trang 54.
Xem lại kiến thức về lập công thức hoá học, hoá trị của một số nguyên tố.
Tìm tòi mở rộng: Em hãy tìm hiểu và viết một bài giới thiệu (khoảng 200 từ) về thân thế và sự nghiệp của 2 nhà bác học Lô-mô-nô-xốp và La-voa-diê.